Συντάξεις χηρείας: Το νομικό χάος που μειώνει πολλούς δικαιούχους στα 150 ευρώ
Χιλιάδες δικαιούχοι της σύνταξης χηρείας βρίσκονται σήμερα σε δεινή θέση, καθώς ένα σύνθετο και άνισο νομικό πλαίσιο δημιουργεί μεγάλες διαφορές στα ποσά που λαμβάνουν: από εξευτελιστικά χαμηλές αποδοχές (150‑200 ευρώ) μέχρι την πιθανότητα επιστροφών στον e‑ΕΦΚΑ.
Τι προκαλεί τις αδικίες
-
Δικαιούχοι πριν τον Μάιο του 2016
Όσοι άρχισαν να παίρνουν σύνταξη χηρείας πριν τις 13 Μαΐου 2016 δεν εντάχθηκαν στη ρύθμιση του 2017, η οποία όριζε ότι η σύνταξη χηρείας δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το ελάχιστο της εθνικής σύνταξης. Το όριο αυτό σήμερα είναι στα 436 ευρώ (με 20 έτη ασφάλισης), αλλά πολλοί παλαιοί δικαιούχοι (κυρίως πρώην ασφαλισμένοι του ΟΓΑ) εξακολουθούν να λαμβάνουν μόλις 150‑200 ευρώ επειδή οι συντάξεις τους υπολογίζονται βάσει των παλιών εισφορών του θανόντος, χωρίς να υπάρχει νομική ρύθμιση που να διορθώνει την αδικία. -
Αναδρομική μείωση στο 35%
Σύμφωνα με τον νόμο Κατρούγκαλου, η σύνταξη χηρείας αρχικά καταβάλλεται στο 70% για τρία χρόνια και στη συνέχεια πέφτει στο 35%, υπό τον όρο ότι δεν υπολείπεται της εθνικής σύνταξης. Στον ιδιωτικό τομέα, όμως, η μείωση αυτή δεν εφαρμόστηκε παλαιότερα λόγω προβλημάτων στο λογισμικό του e‑ΕΦΚΑ. Τώρα εξετάζεται η αναδρομική εφαρμογή της, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απαιτήσεις επιστροφών πολλών ετών — σε χιλιάδες ευρώ. Αν και υπάρχει σκέψη για ρύθμιση σε δόσεις, η επιβάρυνση θα παραμείνει σημαντική. -
Εθνική σύνταξη και σύνταξη χηρείας
Υπάρχει μεγάλη εκκρεμότητα: μια εγκύκλιος του 2021 όριζε ότι η εθνική σύνταξη δεν πρέπει να “μέσα” στη σύνταξη χηρείας, αλλά μόνο στη σύνταξη που προκύπτει από τις εισφορές του ίδιου του ασφαλισμένου. Αν ενεργοποιηθεί αυτή η θέση, πολλοί δικαιούχοι μπορεί να δουν μείωση στις παροχές τους και να κληθούν να επιστρέψουν ποσά που έχουν λάβει αναδρομικά.
Ποιους πλήττει περισσότερο το πρόβλημα
-
Δικαιούχοι σύνταξης χηρείας πρώην ΟΓΑ
-
Όσοι λαμβάνουν σύνταξη πριν τον Μάιο του 2016
-
Δικαιούχοι από τον ιδιωτικό τομέα που παραμένουν στο 70% ή κινδυνεύουν με αναδρομικές μειώσεις
-
Όσοι η σύνταξη τους εξαρτάται από την ερμηνεία για την εθνική σύνταξη
Για αρκετούς από αυτούς, το μηνιαίο εισόδημα δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα ποσό πολύ κάτω από το αξιοπρεπές όριο διαβίωσης.
Τι σημαίνει πρακτικά
Το “νομικό χάος” που αναδεικνύεται δεν αφορά μόνο αριθμούς· έχει πραγματικές συνέπειες για τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων. Η άνιση μεταχείριση και οι σύνθετες διατάξεις δημιουργούν ανασφάλεια, ενώ η πιθανότητα αναδρομικών απαιτήσεων επιτείνει τον προβληματισμό.
Πολλοί ζητούν νομοθετική παρέμβαση για να διορθωθεί η αδικία, καθώς η απλή ερμηνεία του νόμου δεν αρκεί για να καλύψει την άνιση μεταχείριση των δικαιούχων.
