Bankflation: Ο πληθωρισμός της «τραπεζικής απληστίας»
Bankflation: Ο πληθωρισμός της «τραπεζικής απληστίας»
Ύστερα από δέκα πρωτόγνωρες αλλεπάλληλες αυξήσεις επιτοκίων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης (ΕΚΤ), που άρχισαν στις 27 Ιουλίου 2022 και ήταν συνολικού μεγέθους 450 μονάδων βάσης, παρατηρείται μία πρωτοφανής διεύρυνση του επιτοκιακού περιθωρίου (interest rate spread) στην ευρωζώνη. Οι ελληνικές τράπεζες, ωστόσο, καταγράφουν από τα υψηλότερα περιθώρια επιτοκίου, ξεπερνώντας κατά πολύ τη διάμεσο και μέση τιμή της ευρωζώνης (Τράπεζα της Ελλάδος,
2023γ).
Πιο συγκεκριμένα, καταγράφηκε μία ισχυρή ασυμμετρική απόκριση των ελληνικών τραπεζών στις αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ, με τα επιτόκια των δανείων να αυξάνονται αμέσως, ενώ τα αντίστοιχα των καταθέσεων να παραμένουν αρχικά αμετάβλητα και εν συνεχεία να αυξάνονται ισχνά, με αποτέλεσμα το περιθώριο επιτοκίου να «σπάει» το ένα ιστορικό ρεκόρ μετά το άλλο (Μπερτσάτος, 2023).
Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες, πιθανότατα εκμεταλλευόμενες την υψηλή συγκέντρωση και τον χαμηλό ανταγωνισμό στον εγχώριο κλάδο – απαλλαγμένες πια από τα
«κόκκινα δάνεια» τα οποία μεταφέρθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τους ισολογισμούς τους στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ, ή servicers) – και επωφελούμενες από τις αυξήσεις επιτοκίων αναφοράς της ΕΚΤ, κατέγραψαν μεγάλες αυξήσεις στο καθαρό επιτοκιακό εισόδημα (net interest income) και υψηλές τιμές καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου (net interest margin) και, κατά συνέπεια, σημαντικά κέρδη (εκτιμώνται κοντά στα €7,53 δισεκ. τη διετία 2022-2023, ύστερα από μία ετήσια αναγωγή των κερδών του 9μηνου 2023).
Αυτή η υπέρμετρη συσσώρευση κερδών του ελληνικού τραπεζικού συστήματος μπορεί να ονομαστεί και πληθωρισμός της «τραπεζικής απληστίας». Ο εν λόγω πληθωρισμός αναδεικνύεται στο υπό δημοσίευση άρθρο των Agiomirgianakis, Arvanitis, Mamatzakis και Sfakianakis (2024) στο Journal
of Policy Modeling υπό τον τίτλο «Net interest income of Greek banks: Is it a case of bankflation?».
Η παρούσα ανάλυση επικαιρότητας του ΚΕΠΕ αναπτύσσεται γύρω από το εν λόγω άρθρο, εξετάζει το θέμα του πληθωρισμού της «τραπεζικής απληστίας» και καταλήγει με προτάσεις πολιτικής για την περίπτωση του ελληνικού τραπεζικού τομέα.
