800.000 κενά σπίτια σε όλη τη χώρα: Μόνο το 12% του αποθέματος είναι πραγματικά διαθέσιμο για χρήση
Η στεγαστική κρίση, τα γερασμένα ακίνητα και οι αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο που στοχεύουν στην ενεργοποίηση των αδρανών κατοικιών
Η νέα μελέτη της κυβέρνησης για την εθνική στεγαστική πολιτική αποκαλύπτει μια κρίσιμη αντίφαση: ενώ η χώρα διαθέτει περίπου 800.000 κενές κατοικίες, μόλις ένα μικρό μέρος από αυτές βρίσκεται σε περιοχές όπου η στεγαστική πίεση είναι μεγαλύτερη. Όπως ανέφερε η διευθύντρια Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Μαντώ Ζησοπούλου, το πραγματικό ποσοστό των κενών κατοικιών –εξαιρώντας τα εξοχικά– ανέρχεται στο 12% του συνολικού αποθέματος .
Η γεωγραφική κατανομή των αδρανών ακινήτων αποτελεί βασικό εμπόδιο στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Μεγάλος αριθμός κενών κατοικιών εντοπίζεται σε νησιωτικές περιοχές όπως το Νοτιοανατολικό Αιγαίο και τα Ιόνια, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα –όπου η ζήτηση είναι υψηλότερη– τα διαθέσιμα ακίνητα είναι σαφώς λιγότερα. Η ενεργοποίηση αυτού του αποθέματος θεωρείται απαραίτητη πριν εξεταστούν λύσεις όπως νέες κατασκευές.
Ένα ακόμη πρόβλημα είναι η ηλικία των ακινήτων. Το 22% των κενών κατοικιών έχει χτιστεί πριν το 1960, ενώ το 80% είναι άνω των 25 ετών. Η ανάγκη για ανακαινίσεις είναι εκτεταμένη, με την κυβέρνηση να προετοιμάζει νέο πρόγραμμα ήπιων παρεμβάσεων ύψους 500 εκατ. ευρώ, βασισμένο στο «Ανακαινίζω–Νοικιάζω» .
Σημαντικό εμπόδιο στην αξιοποίηση των ακινήτων αποτελούν και τα κληρονομικά ζητήματα. Η πρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου, Λένα Κοντογεώργου, εξήγησε ότι οι πολύπλοκες τακτοποιήσεις και οι αντιδικίες μεταξύ κληρονόμων κρατούν χιλιάδες σπίτια κλειστά. Οι επικείμενες αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο –με κατάργηση της «νόμιμης μοίρας» ως εμπράγματου δικαιώματος– αναμένεται να διευκολύνουν τη μεταβίβαση και αξιοποίηση των ακινήτων, επιτρέποντας σε έναν δικαιούχο να διαχειρίζεται το ακίνητο, ενώ οι υπόλοιποι θα αποζημιώνονται χρηματικά .
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στα ιδιωτικά ακίνητα. Στον Δήμο Αθηναίων, το 40% των κενών κατοικιών ανήκει στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όμως ελάχιστα είναι νομικά και τεχνικά τακτοποιημένα. Σύμφωνα με ανάλυση της BluPeak Estate Analytics, μόλις 1 στα 4 δημόσια ακίνητα έχει καταγραφεί πλήρως, ενώ μόνο το 14% θεωρείται τεχνικά κατάλληλο για άμεση αξιοποίηση. Η έλλειψη οργανωμένης καταγραφής και η πολυπλοκότητα των φακέλων καθιστούν μεγάλο μέρος του αποθέματος «θεωρητικά διαθέσιμο αλλά πρακτικά ανενεργό» .
Η ενεργοποίηση των κενών κατοικιών αναδεικνύεται ως κεντρικός άξονας της στεγαστικής πολιτικής, με στόχο την αύξηση της προσφοράς και την αποκλιμάκωση των πιέσεων στην αγορά. Η μελέτη που θα δημοσιευτεί τις επόμενες ημέρες αναμένεται να καθορίσει τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης.
