15 χρόνια καμένα από τα Μνημόνια…
15 χρόνια καμένα από τα Μνημόνια…
Η νέα τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ παρουσιάζει μια εικόνα σταθερότητας και προόδου: ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, μείωση της ανεργίας, αύξηση επενδύσεων και μια οικονομία που –θεωρητικά– έχει βρει νέα ισορροπία μετά την κρίση χρέους. Η εξωστρέφεια βελτιώνεται, το κόστος χρηματοδότησης εξομαλύνεται και οι δείκτες δείχνουν μια χώρα πιο ασφαλή από πριν.
Πίσω όμως από τις θετικές διαπιστώσεις, η ίδια η έκθεση θέτει τα ερωτήματα που ανατρέπουν το αφήγημα. Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να απέχει από το επιθυμητό επίπεδο και παραμένει εκτεθειμένη σε διεθνείς αναταράξεις. Το μεγάλο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η χαμηλή παραγωγικότητα και η αδύναμη ανταγωνιστικότητα δείχνουν ότι η ανάπτυξη δεν πατά σε στέρεο έδαφος.
Στο επίπεδο των νοικοκυριών, η εικόνα είναι ακόμη πιο αντιφατική. Παρά την αύξηση των αμοιβών και την άνοδο της αξίας των ακινήτων, τα πραγματικά εισοδήματα και η αποταμίευση δεν εξασφαλίζουν ευημερία. Η χώρα έχει κλείσει έναν δεκαπενταετή κύκλο κρίσης, αλλά τα μέσα πραγματικά εισοδήματα δεν αναμένεται να επιστρέψουν στα επίπεδα του 2010 για αρκετά χρόνια, καθώς το δημόσιο χρέος πρέπει να μειώνεται και η δημογραφική συρρίκνωση περιορίζει τη συμμετοχή στην εργασία.
Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η σύγκλιση με την Ευρώπη απαιτεί βαθιές τομές: ενίσχυση παραγωγικής βάσης, αύξηση επενδύσεων, μείωση γραφειοκρατίας, ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, αλλαγές στη φορολογία, αναβάθμιση εκπαίδευσης και έρευνας. Χωρίς αυτά, η οικονομία θα παραμείνει ευάλωτη, ειδικά σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο δυσμενές.
Το εξωτερικό έλλειμμα προβλέπεται να διευρυνθεί το 2026, οι εισαγωγές αυξάνονται, το ευρώ ανατιμάται και οι νέοι δασμοί πιέζουν τις εξαγωγές. Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ η ανεργία, αν και μειωμένη, δεν αρκεί για να αλλάξει τη συνολική εικόνα.
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η χώρα έχει διαχειριστεί πάνω από 1,5 τρισ. ευρώ σε φόρους, δάνεια, κοινοτικούς πόρους και αποκρατικοποιήσεις μέσα σε δεκαπέντε χρόνια. Παρά το τεράστιο αυτό οικονομικό αποτύπωμα, οι δομικές αδυναμίες παραμένουν και οι πολίτες δεν βλέπουν ουσιαστική βελτίωση στην καθημερινότητά τους.
Η έκθεση του ΙΟΒΕ, πίσω από τις θετικές διατυπώσεις, περιγράφει μια οικονομία που τρέχει, αλλά δεν προλαβαίνει. Μια χώρα που στα χαρτιά δείχνει να ανακάμπτει, αλλά στην πράξη συνεχίζει να ζει μέσα στον ίδιο παρατεταμένο κύκλο κρίσης.
