Υπουργείο Ανάπτυξης: Πλαφόν στις χρεώσεις των τραπεζών σε κάρτες και καταναλωτικά
Κόφτη στο συνολικό κόστος των καταναλωτικών δανείων, υποχρεωτικές προειδοποιήσεις σε κάθε διαφήμιση, παρέμβαση όταν ο δανειολήπτης αρχίζει να υπερβαίνει τα όριά του, δυνατότητα ακύρωσης σύμβασης με ένα «κλικ», αλλά και απαγόρευση χρήσης ογκολογικών δεδομένων για την αξιολόγηση δανειοληπτών έπειτα από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο παρουσίασε την Πέμπτη στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος.
Την ίδια ώρα, για πρώτη φορά μπαίνουν σε σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα προγράμματα «Αγοράζω τώρα – Πληρώνω μετά» (Buy Now – Pay Later), οι μικροπιστώσεις ακόμη και κάτω των 200 ευρώ, αλλά και η πίστωση που παρέχεται απευθείας από εμπόρους, σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται κυρίως μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες.
Οι παρεμβάσεις
Το σχέδιο νόμου ενσωματώνει τις ευρωπαϊκές οδηγίες για την καταναλωτική πίστη και τις εξ αποστάσεως χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και επιχειρεί να βάλει κανόνες σε ένα περιβάλλον όπου οι συναλλαγές γίνονται πλέον όλο και περισσότερο μέσω εφαρμογών και Διαδικτύου.
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται η ενίσχυση της διαφάνειας, ο αυστηρότερος έλεγχος της πιστοληπτικής ικανότητας, η αποτροπή αθέμιτων πρακτικών -ιδιαίτερα στον ψηφιακό κόσμο-, αλλά και η έγκαιρη παρέμβαση για την αποφυγή υπερχρέωσης των καταναλωτών.
Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης αυστηρότερο έλεγχο της πιστοληπτικής ικανότητας, ενίσχυση των συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τους δανειολήπτες και σαφέστερους κανόνες λειτουργίας για τους παρόχους πίστωσης.
Στην πράξη, οι αλλαγές αυτές αποτυπώνονται σε ένα ευρύ φάσμα μορφών δανεισμού, που πλέον εντάσσονται για πρώτη φορά σε ενιαίο πλαίσιο.
Tο νέο πλαίσιο
Το πρώτο βασικό στοιχείο του νομοσχεδίου είναι ότι επεκτείνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής καλύπτοντας πλέον σχεδόν κάθε μορφή καταναλωτικής πίστωσης που δεν συνοδεύεται από εμπράγματη εξασφάλιση, δηλαδή χωρίς υποθήκη σε ακίνητο.
Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται τα καταναλωτικά δάνεια και οι πιστωτικές κάρτες, αλλά και μορφές χρηματοδότησης που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε πιο γκρίζα ζώνη, όπως η πίστωση που δίνεται απευθείας από εμπόρους, τα προγράμματα «Αγοράζω τώρα – Πληρώνω μετά», τα leasing με δικαίωμα εξαγοράς, καθώς και τα δάνεια για επισκευές ή ανακαινίσεις.
Για παράδειγμα, όταν ένας καταναλωτής αγοράζει μια ηλεκτρική συσκευή και το κατάστημα του δίνει τη δυνατότητα να πληρώσει σε δόσεις χωρίς να μεσολαβεί τράπεζα, η πίστωση αυτή εντάσσεται πλέον στους ίδιους κανόνες με τα τραπεζικά προϊόντα.
Το ίδιο ισχύει και όταν κάποιος αποκτά ένα όχημα μέσω leasing με δυνατότητα εξαγοράς στο τέλος της σύμβασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και τα οικονομικά όρια. Με το νέο πλαίσιο καταργείται το κατώτατο όριο των 200 ευρώ, με αποτέλεσμα να καλύπτονται πλέον και πολύ μικρές πιστώσεις οι οποίες μέχρι σήμερα δεν ρυθμίζονταν.
Παράλληλα, το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στα 100.000 ευρώ, ενώ καταργείται το προηγούμενο όριο των 75.000 ευρώ.
Ωστόσο, προβλέπεται και μια σημαντική εξαίρεση: μπορούν να ενταχθούν στο πλαίσιο και δάνεια άνω των 100.000 ευρώ, όταν αφορούν εργασίες ανακαίνισης κατοικίας και δεν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση επί ακινήτου.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το νέο πλαίσιο καλύπτει πλέον από τις πιο μικρές καθημερινές αγορές μέχρι μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις για ανάγκες όπως η ανακαίνιση, δημιουργώντας ένα ενιαίο σύστημα κανόνων για ένα πολύ ευρύτερο φάσμα συναλλαγών.
Το εύρος αυτό συνοδεύεται και από παρεμβάσεις που επηρεάζουν άμεσα το τελικό κόστος για τον καταναλωτή.
Σημαντική παρέμβαση του νομοσχεδίου αποτελεί η θέσπιση ανώτατου ορίου στο συνολικό κόστος της πίστωσης, επιχειρώντας να περιοριστούν οι υπερβολικές χρεώσεις που επιβαρύνουν τους καταναλωτές.
