Βρετανία: Γιατί «καίγονται» οι πρωθυπουργοί – Η οικονομία πίσω από την πολιτική αστάθεια
Έξι πρωθυπουργοί σε επτά χρόνια – Η στασιμότητα των μισθών, ο υψηλός πληθωρισμός και το Brexit διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό
Η πολιτική αστάθεια στη Βρετανία έχει πλέον μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό της δημόσιας ζωής, με τη χώρα να οδεύει προς τον έκτο πρωθυπουργό της μέσα σε μόλις επτά χρόνια. Όπως αναδεικνύει το δημοσίευμα , η ρίζα του προβλήματος δεν βρίσκεται τόσο στα πρόσωπα όσο στην οικονομία: μια δεκαετία χαμηλής ανάπτυξης, πιεσμένων εισοδημάτων και αυξανόμενου κόστους ζωής έχει εξαντλήσει την υπομονή των ψηφοφόρων και έχει φθείρει διαδοχικές κυβερνήσεις.
Ο απερχόμενος Κιρ Στάρμερ, που αποχωρεί έπειτα από μόλις δύο χρόνια, ακολουθεί μια σειρά ηγετών που δεν κατάφεραν να ανταποκριθούν στις οικονομικές προκλήσεις. Από τη σύντομη και ταραχώδη θητεία της Λιζ Τρας, η οποία κατέρρευσε υπό την πίεση των αγορών, έως τις δυσκολίες των Τζόνσον και Σούνακ, το κοινό νήμα είναι η αδυναμία αντιστροφής της οικονομικής στασιμότητας.
Οι μισθοί, προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό, έχουν αυξηθεί λιγότερο από 1% από το 2024, ενώ οι φόροι βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα δεκαετιών. Το βιοτικό επίπεδο παραμένει στάσιμο, με τους πολίτες να αισθάνονται ότι η καθημερινότητα γίνεται ολοένα πιο ακριβή. Η ανάπτυξη του ΑΕΠ κινείται γύρω στο 1% ετησίως από το 2016, ενώ το κατά κεφαλήν εισόδημα παρουσιάζει εξίσου απογοητευτικές επιδόσεις.
Η οικονομική δυσφορία υπήρξε καθοριστικός παράγοντας για τη νίκη των Εργατικών το 2024, όμως η έλλειψη άμεσων αποτελεσμάτων οδήγησε σε νέα κύματα δυσαρέσκειας. Οι τοπικές εκλογές του Μαΐου αποτέλεσαν καμπανάκι για τον Στάρμερ, επιταχύνοντας την αποχώρησή του. Παράλληλα, το βάρος του Brexit, οι περικοπές της προηγούμενης δεκαετίας και οι επιπτώσεις της πανδημίας συνεχίζουν να επηρεάζουν την οικονομία.
Ο επόμενος πρωθυπουργός θα κληθεί να αντιμετωπίσει τα ίδια βαθιά ριζωμένα προβλήματα: χαμηλή παραγωγικότητα, υποδομές που χρειάζονται επενδύσεις, υψηλό ενεργειακό κόστος και περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο. Όπως επισημαίνουν οικονομολόγοι στο δημοσίευμα, η ανάκαμψη απαιτεί χρόνο και σταθερότητα – δύο στοιχεία που η βρετανική πολιτική σκηνή δεν έχει καταφέρει να εξασφαλίσει τα τελευταία χρόνια.
Παρά τις εξαγγελίες για μεταρρυθμίσεις και ενίσχυση των επενδύσεων, η πραγματική αλλαγή παραμένει δύσκολη. Το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη μόλις 0,8% για το 2026, ενώ οι επιχειρήσεις ζητούν ένα αξιόπιστο σχέδιο που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη και θα στηρίξει το βιοτικό επίπεδο. Η Βρετανία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η οικονομία καθορίζει –και θα συνεχίσει να καθορίζει– την πολιτική της σταθερότητα.
