Βόμβες του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: Εντόπισε παραλείψεις, κενά ελέγχων και λάθος πληρωμές… 52 εκατ. ευρώ!
Η έκθεση κατασταλτικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον Ειδικό Λογαριασμό Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (ΕΛΕΓΕΠ) φέρνει στο φως εκτεταμένες δυσλειτουργίες στον πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ. Τα ευρήματα αφορούν την περίοδο Οκτώβριος 2022 – Οκτώβριος 2023 και εξηγούν. Η έκθεση καταγράφει ανεπαρκείς διασταυρώσεις, ελλιπείς επιτόπιους ελέγχους, καθυστερημένες οικονομικές καταστάσεις και λανθασμένες πληρωμές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Κεντρικό εύρημα αποτελεί η λανθασμένη καταβολή 52 εκατ. ευρώ σε δικαιούχους της Πράσινης Ενίσχυσης, λόγω υπολογισμού των ποσών με βάση δεδομένα προηγούμενου έτους. Από αυτά, τα 9 εκατ. ευρώ αφορούν αποκλειστικά το συγκεκριμένο καθεστώς. Παράλληλα, εντοπίστηκαν παράτυπες πληρωμές που οδηγούν σε διαδικασίες ανάκτησης, με έκδοση Φύλλων Μεταβολών και Ελλείψεων προς τους υπεύθυνους.
Σημαντικές αδυναμίες καταγράφονται και στο Μελισσοκομικό Πρόγραμμα 2023‑2027, όπου δεν εκδόθηκε εγκύκλιος για τις πληρωμές, υπήρξε υπέρβαση προϋπολογισμένων κυψελών, ενώ καταβλήθηκαν μη επιλέξιμες δαπάνες ΦΠΑ. Αντίστοιχα προβλήματα εντοπίζονται και στο μέτρο αποκατάστασης ζημιών σε δάση, με ελλείψεις εποπτείας, μη υποβολή απολογιστικών εκθέσεων και χαμηλή απορρόφηση κονδυλίων.
Η εικόνα των πληροφοριακών συστημάτων χαρακτηρίζεται «ιδιαίτερα σοβαρή». Η έκθεση αναφέρει ότι το gov.gr δεν λειτούργησε επαρκώς για κρίσιμα μέτρα, ενώ δεν υπάρχει διαλειτουργικότητα μεταξύ συστημάτων ΕΓΤΕ και ΕΓΤΑΑ. Επιπλέον, ο ΟΠΕΚΕΠΕ λειτουργούσε με πάνω από 130 αυτόνομα υποσυστήματα, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη την εξαγωγή αξιόπιστων συγκεντρωτικών αναφορών. Οι μη επιλέξιμες δαπάνες φτάνουν τα 5,9 εκατ. ευρώ, σύμφωνα και με έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Στους επιτόπιους ελέγχους εντοπίζονται επίσης σοβαρά κενά: δεν ολοκληρώθηκαν οι προγραμματισμένοι έλεγχοι, δεν καλύφθηκαν όλα τα καθεστώτα ενίσχυσης, δεν καταχωρήθηκαν αποτελέσματα στο σύστημα και δεν συντάχθηκαν τριμηνιαίοι απολογισμοί. Στους τεχνικούς ελέγχους, η έκθεση αναφέρει μη επικαιροποιημένο ψηφιακό υπόβαθρο, απουσία διασύνδεσης με Κτηματολόγιο και ΑΑΔΕ, έλλειψη διασταυρώσεων για ενοικιαζόμενες εκτάσεις και ανυπαρξία εγχειριδίου για τεχνητές προϋποθέσεις λήψης ενισχύσεων.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει σειρά παρεμβάσεων: έγκαιρη σύνταξη οικονομικών καταστάσεων, ενίσχυση ασφαλιστικών δικλίδων στις πληρωμές, ενοποίηση πληροφοριακών συστημάτων, ολοκλήρωση επιτόπιων ελέγχων κάθε έτος, διασύνδεση με Κτηματολόγιο και ΑΑΔΕ, καθώς και ενίσχυση της Μονάδας Εσωτερικού Ελέγχου με χάρτη διαδικασιών και σύσταση Επιτροπής Ελέγχου.
Η έκθεση αποτυπώνει ένα σύστημα που λειτουργούσε με σοβαρές δομικές αδυναμίες, επηρεάζοντας την αξιοπιστία των αγροτικών ενισχύσεων και τη διαχείριση κοινοτικών πόρων. Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ επιχειρεί να διασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια, συνέπεια και αποτελεσματικότητα στις διαδικασίες πληρωμών.
