Τζίροι–ρεκόρ στα σούπερ μάρκετ, αλλά οι καταναλωτές «λυγίζουν» από την ακρίβεια
Η συγκέντρωση της αγοράς σε πέντε αλυσίδες, οι εξαγορές–μαμούθ και το μόνιμο βάρος στο καλάθι των νοικοκυριών
Η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ αλλάζει ξανά ισορροπίες, με τις πέντε μεγαλύτερες αλυσίδες να ελέγχουν πλέον έως και το 90% του συνολικού τζίρου . Η πρόσφατη εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τη Μασούτης επιβεβαιώνει τη συνεχή τάση συγκέντρωσης, δημιουργώντας ένα νέο σχήμα με κύκλο εργασιών που εκτιμάται στα 2,2 δισ. ευρώ. Η κίνηση αυτή αναζωπυρώνει τον ανταγωνισμό για τη δεύτερη θέση της αγοράς, όπου ήδη «συγκρούονται» Lidl, ΑΒ Βασιλόπουλος και My Market.
Την ίδια στιγμή, ο όμιλος Σκλαβενίτη παραμένει αδιαμφισβήτητος ηγέτης, με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ, ενώ οι υπόλοιποι μεγάλοι παίκτες κινούνται μεταξύ 1,7 και 2 δισ. ευρώ τζίρου . Συνολικά, οι Big 5 φτάνουν τα 13,9 δισ. ευρώ σε έσοδα, σε μια αγορά που υπολογίζεται στα 15–16 δισ. ευρώ.
Παρά τα εντυπωσιακά οικονομικά μεγέθη, οι καταναλωτές βιώνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα. Το «καλάθι» παραμένει πανάκριβο, οι μισθοί δεν επαρκούν και οι αγορές περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα. Οι αλυσίδες μιλούν για χαμηλά περιθώρια κέρδους, όμως οι πελάτες βλέπουν «μισοάδεια καρότσια» και λογαριασμούς που θυμίζουν… μικρές περιουσίες .
Η μόνη διέξοδος για τα νοικοκυριά είναι οι προσφορές και τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Η ελπίδα των καταναλωτών είναι ότι ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων θα οδηγήσει σε πραγματικές μειώσεις τιμών, καθώς οι πιέσεις από την ακρίβεια παραμένουν ασφυκτικές.
Η τελευταία δεκαετία έχει σημαδευτεί από τρεις μεγάλες ανατροπές: την κατάρρευση της Μαρινόπουλος το 2016, τη διάσωση και ενσωμάτωσή της από τον Σκλαβενίτη το 2017 και τώρα το νέο deal Μασούτη–Κρητικός, που αναδιαμορφώνει εκ νέου τον χάρτη του λιανεμπορίου τροφίμων .
Παράλληλα, οι μεγάλες αλυσίδες συνεχίζουν να επενδύουν επιθετικά. Νέα καταστήματα, ανακαινίσεις, logistics και καινοτόμες υπηρεσίες λιανικής απορροφούν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη θέση τους στην αγορά. Ωστόσο, αυτή η «γιγάντωση» ασκεί έντονες πιέσεις στους μικρότερους παίκτες, που δυσκολεύονται να ανταγωνιστούν σε τιμές και υποδομές.
Η εικόνα είναι ξεκάθαρη: οι Big 5 καταγράφουν ιστορικούς τζίρους, αλλά η κοινωνία συνεχίζει να δοκιμάζεται από την ακρίβεια. Η αγορά λιανεμπορίου βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, όπου η συγκέντρωση ισχύος και οι επενδύσεις συνυπάρχουν με την οικονομική ασφυξία των νοικοκυριών.
