ΤτΕ και ΙΟΒΕ ζητούν επανεξέταση των φοροαπαλλαγών από μηδενική βάση
Η Τράπεζα της Ελλάδας(ΤτΕ) και το ΙΟΒΕ στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους στις φορολογικές δαπάνες, δηλαδή στο σύνολο των φοροαπαλλαγών που χορηγούνται σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, προτείνοντας στο υπουργείο Οικονομικών να τις επανεξετάσει συνολικά.
Παρά το γεγονός ότι την περίοδο των Μνημονίων οι μειώσεις στον φόρο εισοδήματος των νοικοκυριών περιορίστηκαν δραστικά, ο ετήσιος τόμος των φορολογικών δαπανών που συνοδεύει τον Προϋπολογισμό συνεχίζει να αυξάνεται. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι φοροαπαλλαγές εκτοξεύθηκαν στα 22,88 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 30,9% των συνολικών φορολογικών εσόδων.
Σε σύγκριση με το 2023, οι φοροαπαλλαγές αυξήθηκαν κατά 4,06 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω εξαιρέσεων που αφορούν νομικά πρόσωπα. Μεταξύ άλλων, απαλλάχθηκαν από τον φόρο εισοδήματος οι φορείς της γενικής κυβέρνησης – με εξαίρεση τα εισοδήματα από κεφάλαιο και υπεραξίες – καθώς και οι επιχορηγήσεις προς φορείς του Δημοσίου για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Παράλληλα, διπλασιάστηκαν οι απαλλαγές στα ενδοομιλικά μερίσματα που εισπράττουν εταιρείες με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα.
Το ΙΟΒΕ θέτει το ερώτημα κατά πόσο ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργείται από αυτές τις απαλλαγές θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για στοχευμένες κοινωνικές πολιτικές. Αναγνωρίζει ότι οι φοροαπαλλαγές αποτελούν εργαλείο στόχευσης της φορολογικής πολιτικής, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν την πολυπλοκότητα και ενδέχεται να μειώνουν τη διαφάνεια του συστήματος. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, ο οποίος έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη επαναξιολόγησης των απαλλαγών με κριτήριο την κοινωνική χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητά τους.
Παρότι η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να ανοίξει άμεσα συζήτηση για αλλαγές, ο φετινός «χάρτης» των φοροαπαλλαγών αποκαλύπτει το εύρος του ζητήματος. Στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων καταγράφονται 252 απαλλαγές και εκπτώσεις, συνολικού ύψους 4,94 δισ. ευρώ. Στα νομικά πρόσωπα οι απαλλαγές φτάνουν τα 5,8 δισ. ευρώ, ενώ στη φορολογία κεφαλαίου οι εκπτώσεις – σε ΕΝΦΙΑ, μεταβιβάσεις, γονικές παροχές, κληρονομιές και δωρεές – ανέρχονται σε 9,06 δισ. ευρώ.
Στον ΦΠΑ καταγράφονται 75 κατηγορίες απαλλαγών, με συνολικό όφελος 1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 501 εκατ. ευρώ αφορούν υπηρεσίες ιδιωτικής εκπαίδευσης. Στα τέλη χαρτοσήμου οι απαλλαγές φτάνουν τα 72,8 εκατ. ευρώ, ενώ στον φόρο ασφαλίστρων οι μειώσεις ανέρχονται σε 622 εκατ. ευρώ. Στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, οι απαλλαγές αγγίζουν το 1 δισ. ευρώ, με τα ενεργειακά προϊόντα και τα αλκοολούχα ποτά να συγκεντρώνουν τα μεγαλύτερα ποσά. Τέλος, στα τέλη ταξινόμησης οχημάτων οι εκπτώσεις φτάνουν τα 270 εκατ. ευρώ και στα τέλη κυκλοφορίας τα 24,5 εκατ. ευρώ.
