Τρόφιμα, στέγη και μεταφορές αδειάζουν το πορτοφόλι του Έλληνα
Την ώρα που η κυβέρνηση διακηρύσσει ότι η οικονομία «πηγαίνει καλά», έρευνα του ΙΟΒΕ αποκαλύπτει ότι επτά στα δέκα ελληνικά νοικοκυριά, δηλαδή το 68%, δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες
Χωρίς φρένο η ακρίβεια, με το οικογενειακό εισόδημα να αποδεικνύεται πενιχρό ώστε να καλύψει τις πληθωριστικές πιέσεις. Έρευνα του ΙΟΒΕ επιβεβαιώνει το λόγου το αληθές, αφού επτά στα 10 νοικοκυριά, δηλαδή το 68%, δυσκολεύονται να έχουν έστω και τα στοιχειώδη.
Την ώρα που η κυβέρνηση διακηρύσσει ότι η οικονομία «πηγαίνει καλά», οι πολίτες βιώνουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα, η οποία αποτυπώνεται και στις μετρήσεις των αρμόδιων φορέων. Όπως λοιπόν αποκαλύπτει έρευνα του ΙΟΒΕ, επτά στα δέκα ελληνικά νοικοκυριά, δηλαδή το 68%, δυσκολεύονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, ποσοστό τρεισήμισι φορές μεγαλύτερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οι δύο μεγάλοι πρωταγωνιστές της ακρίβειας είναι η στέγαση και οι μεταφορές. Η πρώτη κατέγραψε μέσα σε έναν χρόνο αύξηση 11,6%, εξαιτίας των ακριβότερων ενοικίων, του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου και των καυσίμων θέρμανσης. Οι μεταφορές αυξήθηκαν κατά 11,5%, καθώς τα καύσιμα, τα αεροπορικά εισιτήρια και το κόστος συντήρησης των οχημάτων εκτοξεύτηκαν.
Αυξήσεις με πρόσχημα τον πόλεμο
Η ενεργειακή κρίση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ως βασικό επιχείρημα για να δικαιολογηθεί κάθε νέα ανατίμηση. Σίγουρα η κρίση στη Μέση Ανατολή προκαλεί αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ωστόσο, οι Έλληνες εξακολουθούν να πληρώνουν από τους ακριβότερους λογαριασμούς ενέργειας και τα ακριβότερα καύσιμα στην Ευρώπη. Το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 21%, το πετρέλαιο θέρμανσης κατά 53,2%, η βενζίνη κατά 21% και το πετρέλαιο κίνησης κατά 24,4%. Κάθε επίσκεψη στο πρατήριο καυσίμων μοιάζει πλέον με οικονομική αιμορραγία!
Το 45% «κόβει» το κρέας
Όλο και ακριβότερο γίνεται το τραπέζι της ελληνικής οικογένειας. Τα προϊόντα της κατηγορίας «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» αυξήθηκαν κατά 3,5%, με τις ανατιμήσεις να πλήττουν βασικά αγαθά. Το μοσχάρι αυξήθηκε κατά 17,6%, το αρνί και το κατσίκι κατά 16,2%, ενώ τα ψάρια κατά 12,6%. Ακριβότερα πωλούνται επίσης τα γαλακτοκομικά, τα φρούτα, τα λαχανικά, ο καφές και τα προϊόντα αρτοποιίας.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη επηρεάσει τις καταναλωτικές συνήθειες των πολιτών. Σύμφωνα με έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το 45% των καταναλωτών περιορίζει την κατανάλωση κρέατος, έναντι 36% το 2025. Η πορεία της αύξησης της τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος αποτυπώνει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το μέγεθος της κρίσης. Από τα 10-12 ευρώ το κιλό το 2016, διαμορφώθηκε στα 14-15 ευρώ την περίοδο 2020-2021, στα 15,50-17 ευρώ το 2023 και το 2026 κινείται από 20 έως 25 ευρώ το κιλό.
«Κομμένη» και η διασκέδαση
Ανατιμήσεις καταγράφονται και στις υπηρεσίες. Η τιμές στην κατηγορία «Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια» αυξήθηκαν κατά 8,5%, με τις επιχειρήσεις να μετακυλίουν το αυξημένο λειτουργικό κόστος στους καταναλωτές. Ο καφές, το φαγητό και η διασκέδαση γίνονται όλο και ακριβότερα, περιορίζοντας περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα.
Την ίδια στιγμή, αυξήσεις σημειώνονται στην Εκπαίδευση (+2,8%), στην Υγεία (+1,2%) και στις ασφαλιστικές υπηρεσίες (+3,4%). Τα ασφάλιστρα υγείας αυξήθηκαν κατά 7%, ενώ τα ενοίκια συνέχισαν την ξέφρενη ανοδική πορεία τους, με ρυθμό 7,7%.
Η πολιτεία παρουσιάζει την ακρίβεια ως εισαγόμενο πρόβλημα, αποτέλεσμα πολέμων, διεθνών κρίσεων και γεωπολιτικών αναταράξεων. Όμως η εξήγηση αυτή δεν αρκεί για να δικαιολογήσει γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει πληθωρισμό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Όταν η ευρωζώνη κινείται κοντά στο 3% και η Ελλάδα παραμένει πάνω από το 5%, το πρόβλημα δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά σε εξωτερικούς παράγοντες.
Στις τελευταίες θέσεις της ευρωζώνης
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα παραμένει στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο μισθό μεγαλώνει και η καθημερινότητα γίνεται ολοένα πιο δύσκολη για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Η ακρίβεια είναι πολύ περισσότερα από έναν οικονομικό δείκτη. Είναι η καθημερινή αγωνία του συνταξιούχου, του εργαζόμενου, του νέου ζευγαριού που αδυνατεί να νοικιάσει σπίτι αλλά και της οικογένειας που μετρά κάθε ευρώ στο σούπερ μάρκετ. Και, δυστυχώς, όσο οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς, η κοινωνία θα συνεχίζει να φτωχοποιείται, διευρύνοντας τη νέα γενιά των νεόπτωχων που αδυνατούν να ανταποκριθούν ακόμα και σε βασικές ανάγκες της καθημερινότητας.
