Τράπεζες: Πάρτι των μετόχων, κοροϊδία των καταθετών…
Καλύτερα μέτοχος των τραπεζών παρά καταθέτης…
Αυτή είναι σε αδρές γραμμές η οικονομική πραγματικότητα που διαμορφώνεται με φόντο τις επιδόσεις, αλλά και τις αποδόσεις των τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων του χρηματοπιστωτικού τομέα της χώρας: της Eurobank, της Πειραιώς, της Εθνικής και της Alpha Bank, όπως κατατάσσονται με βάση το ενεργητικό τους. Στο οποίο και αποτυπώνονται οι αποτιμήσεις όλων των περιουσιακών τους στοιχείων.
Κατά την περσινή χρήση τα αναλογούντα στους μετόχους συνολικά κέρδη των τεσσάρων συστημικών, τραπεζικών ομίλων διαμορφώθηκαν σε 4,535 δις ευρώ.
Την ίδια στιγμή τα καταθετικά υπόλοιπα των πελατών τους ανήλθαν σε 263,5 δις ευρώ. Εξ αυτών, τα 217,2 δις προέρχονται από την ελληνική αγορά και τα υπόλοιπα 46,3 δις προήλθαν από τις δραστηριότητες στο εξωτερικό.
Από το σύνολο των καταθέσεων τα 197,5 δις ευρώ βρίσκονται σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου και όψεως, με πολύ χαμηλό κόστος για τις τράπεζες ως προς τους τόκους που καταβάλλουν. Τα υπόλοιπα 66 δις είναι σε προθεσμιακές καταθέσεις, οι οποίες έχουν υψηλότερο επιτόκιο.
Εκτιμάται ότι κατά μέσο όρο την περσινή χρονιά οι τρεχούσης φύσεως και άμεσα αναλήψιμες καταθέσεις είχαν επιτόκιο της τάξεως του 0,07%, ενώ οι προθεσμιακές κινήθηκαν στην περιοχή του 1,40%. Κατά συνέπεια, το τραπεζικό κόστος για το σύνολο του καταθετικού μίγματος υπολογίζεται στα επίπεδα του 0,40%, μεταφραζόμενο με τη σειρά του σε περίπου 1,1 δις ευρώ.
Στο βαθμό που όλα αυτά συνθέτουν την πραγματική, συνολική εικόνα (ανεξάρτητα από τις επί μέρους διαφοροποιήσεις ανά τράπεζα) είναι προφανές ότι οι μέτοχοι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση. Καθώς για τη χρήση του 2025 η ανταμοιβή τους σε μετρητά – με τη μορφή μερισμάτων και επιστροφής κεφαλαίων – ανέρχεται σε 1,68 δις ευρώ.
Από τα οποία τα περίπου 481 εκατ. ευρώ έχουν ήδη δοθεί ώς προμέρισμα, ενώ τα υπόλοιπα 1,199 δις αναμένεται να διανεμηθούν μέσα στους επόμενους τρείς έως τέσσερις μήνες. Με τη φορολογία των μερισμάτων να ανέρχεται στο 5%, έναντι του 15% που βαρύνει τα έσοδα από τόκους των καταθέσεων.
Στα 2,5 δις η συνολική ανταμοιβή των μετόχων
Για τους μετόχους υπάρχει όμως και μια έμμεση μορφή ανταμοιβής μέσω των γενναίων προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών, που υλοποιούν οι τράπεζες.
Με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο αριθμός των μετοχών που έχουν πρόσβαση σε χρηματικές διανομές, γεγονός το οποίο σε αντιδιαστολή αυξάνει το ανά μετοχή παρεχόμενο μέρισμα.
Τα κεφάλαια για επαναγορές ιδίων ανέρχονται σε περίπου 847 εκατ. ευρώ και ενδέχεται να αυξηθούν κατά 300 εκατ. ευρώ εφόσον δοθεί το «πράσινο φως» από την ευρωπαϊκή εποπτική αρχή στην Εθνική, που θέλει να κάνει τη συγκεκριμένη κίνηση.
Σε κάθε περίπτωση και χωρίς να συνυπολογίζεται η εξτρά κίνηση της Εθνικής, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανταμείβουν συνολικά τους μετόχους με…2,527 δις ευρώ, σε παροχές μετρητών και επαναγορές ιδίων. Πρόκειται για μια τάξη μεγέθους , που αντιστοιχεί στο 55,7% της καθαρής κερδοφορίας τους κατά την περσινή χρήση.
Αυτή τη στιγμή στα χέρια όλων των μετόχων των τραπεζών υπάρχουν τίτλοι αγοραίας αξίας 41,664 δις ευρώ.
Αν και αποτιμησιακά οι θέσεις των μετόχων υπολείπονται κατά πολύ των αποταμιευτικών κεφαλαίων των καταθετών, εν τούτοις εκείνοι είναι που καρπώνονται τα μεγαλύτερα οφέλη των αποδόσεων. Απόρροια βεβαίως και του αναλαμβανόμενου υψηλότερου ρίσκου σε σχέση με αυτό των καταθετών. Κάτι που αποτυπώνεται ευδιάκριτα στη σοβαρή οπισθοχώρηση των τραπεζικών μετοχών το τελευταίο διάστημα, κάτω και από τη βαριά σκιά των επιπτώσεων του πολέμου κατά του Ιράν.
