Τράπεζα της Ελλάδος: Προειδοποίηση για τα στεγαστικά – Η άνοδος τιμών «χτίζει» νέους κινδύνους
Η Κεντρική Τράπεζα ζητά αυστηρότερα κριτήρια δανειοδότησης καθώς η αγορά κατοικίας ξεπερνά ιστορικά ρεκόρ και η προσιτότητα καταρρέει
Η Τράπεζα της Ελλάδος απευθύνει σαφές μήνυμα προς το τραπεζικό σύστημα, προειδοποιώντας ότι η συνεχής άνοδος των τιμών στην αγορά κατοικίας δημιουργεί συνθήκες συσσώρευσης συστημικών κινδύνων. Στη νέα έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει ότι, παρότι δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη σταθερότητα του συστήματος, η αυστηρή παρακολούθηση των στεγαστικών χορηγήσεων είναι πλέον απαραίτητη, ειδικά τώρα που η ζήτηση για νέα δάνεια ανακάμπτει.
Η αγορά κατοικίας έχει υπερβεί ακόμη και το ιστορικό υψηλό του 2008, με τις τιμές των διαμερισμάτων να αυξάνονται κατά 7,8% το 2025 και τον δείκτη να φτάνει στο 108,6. Σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη και άλλες μεγάλες αστικές περιοχές, οι αυξήσεις ξεπερνούν το 9%, ενώ τα ενοίκια συνεχίζουν επίσης ανοδικά, ενισχύοντας την πίεση στα νοικοκυριά. Παρά την άνοδο, τα ενοίκια παραμένουν κάτω από το ρεκόρ του 2011, ωστόσο η προσιτότητα έχει επιδεινωθεί δραματικά.
Η ΤτΕ αποδίδει την εκτόξευση των τιμών σε μια σειρά παραγόντων που ενισχύουν τη ζήτηση: τις ξένες επενδύσεις που παραμένουν ισχυρές παρά την πτώση του 2025, τις δημογραφικές αλλαγές και την αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών. Την ίδια στιγμή, η προσφορά παραμένει καθηλωμένη, με χιλιάδες ακίνητα «εγκλωβισμένα» σε διαδικασίες εκτέλεσης λόγω κόκκινων δανείων, ενώ πάνω από 207.000 κατοικίες δεσμεύονται σε πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Η οικοδομική δραστηριότητα εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά επίπεδα, με τον κλάδο να συμμετέχει μόλις κατά 2,2% στο ΑΕΠ έναντι 5% στην ΕΕ. Το υψηλό κόστος ανακαίνισης, τα προβλήματα πολυιδιοκτησίας και η νομική αβεβαιότητα γύρω από τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό έχουν επιβραδύνει περαιτέρω την έκδοση νέων αδειών, οι οποίες μειώθηκαν κατά 2,4% το 2025.
Η Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι η συνδυαστική πίεση από τιμές, ενοίκια, φόρους και κόστος συντήρησης έχει οδηγήσει σε κατάρρευση του Δείκτη Ικανότητας Στεγαστικής Χρηματοδότησης, καθιστώντας την αγορά κατοικίας «οριακά έως εξαιρετικά απρόσιτη» για τον μέσο πολίτη. Σε αυτό το περιβάλλον, καλεί τις τράπεζες να εφαρμόσουν αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία νέας γενιάς μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Παράλληλα, η ΤτΕ τονίζει την ανάγκη άμεσης κρατικής παρέμβασης με στόχο την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας και την επιστροφή των «κλειστών» ακινήτων στην αγορά. Η αύξηση της προσφοράς θεωρείται κρίσιμη για την εξισορρόπηση των τιμών και την αποκατάσταση της προσιτότητας, που έχει μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της εποχής.
