Το ΥΠΟΙΚ μεταθέτει την έξοδο από το Δημόσιο στα 68 έτη;;
Σε μια κίνηση που αποτυπώνει την έντονη δημοσιογραφική και δημοσιονομική πίεση στο πεδίο του ασφαλιστικού, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει σοβαρά την οριζόντια αύξηση του ανώτατου ηλικιακού ορίου υποχρεωτικής αποχώρησης από το Δημόσιο. Το σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων στην οδό Νίκης προβλέπει τη διεύρυνση του πλαφόν υπηρεσίας από τα 67 στα 68 έτη, δίνοντας τη δυνατότητα στους δημόσιους υπαλλήλους – σε εθελοντική βάση – να παραμείνουν στην ενεργό δράση.
Αν και η προτεινόμενη ρύθμιση δεν μεταβάλλει άμεσα τα γενικά ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης (67 έτη με 15ετία ή 62 έτη με 40ετία), συνιστά μια δομική προσαρμογή. Στον ιδιωτικό τομέα η απασχόληση πέραν του 67ου έτους είναι ήδη εφικτή, ενώ στο Δημόσιο ίσχυε μέχρι σήμερα η αυτοδίκαιη και υποχρεωτική αποχώρηση λόγω ορίου ηλικίας.
Η «μαύρη τρύπα» του 2030
Ο πρώτος και βασικότερος καταλύτης για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές είναι η αμείλικτη δημοσιονομική πραγματικότητα. Οι νεότερες μεσοπρόθεσμες προβολές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δείχνουν ότι οι οργανισμοί κοινωνικής ασφάλισης απειλούνται με σοβαρά ελλείμματα από το 2029 και μετά, με την ασφαλιστική «τρύπα» να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 1,3 δισ. ευρώ το 2030.
Με δεδομένο ότι ένας νέος γύρος οριζόντιων περικοπών στις συντάξεις θεωρείται πολιτικά και κοινωνικά ανέφικτος, το οικονομικό επιτελείο αναζητά τρόπους ανάσχεσης της συνταξιοδοτικής δαπάνης. Η παράταση του εργασιακού βίου λειτουργεί διπλά ευεργετικά για τα κρατικά ταμεία:
● Μετάθεση δαπάνης: Καθυστερεί η καταβολή της κύριας και επικουρικής σύνταξης, του μερίσματος και του εφάπαξ βοηθήματος.
● Συγκράτηση κόστους αναπλήρωσης: Αποφεύγεται η άμεση ενεργοποίηση του κανόνα 1:1 (μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση), η οποία, παρά τον χαμηλότερο εισαγωγικό μισθό του νεοδιοριζόμενου, συνεπάγεται ταυτόχρονη καταβολή μισθού και σύνταξης από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η έξοδος της «γενιάς της Μεταπολίτευσης»
Πέρα από τους αριθμούς, το Δημόσιο αντιμετωπίζει ένα οξύ πρόβλημα στελέχωσης. Το μαζικό κύμα συνταξιοδοτήσεων της περιόδου 2010 – 2015, σε συνδυασμό με τους πολυετείς περιορισμούς στις προσλήψεις, αφαίρεσε κρίσιμη εμπειρία από τη δημόσια διοίκηση.
Το 2027 αναμένεται το τελευταίο μεγάλο κύμα αποχωρήσεων της λεγόμενης «γενιάς της Μεταπολίτευσης» – των υπαλλήλων που διορίστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Η ταυτόχρονη συνταξιοδότηση δεκάδων χιλιάδων έμπειρων στελεχών απειλεί να αφήσει καίριες υπηρεσίες του κράτους (όπως η φορολογική διοίκηση, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι πολεοδομίες) χωρίς έμπειρο δυναμικό. Η δυνατότητα παραμονής στο 68ο έτος προσφέρει μια προσωρινή «γέφυρα» για τη διατήρηση της τεχνογνωσίας.
Η διεύρυνση των εργαζόμενων συνταξιούχων
Το μέτρο έρχεται να κουμπώσει σε μια ευρύτερη τάση που καταγράφεται ήδη στην ελληνική αγορά εργασίας. Η κατάργηση του πέναλτι 30% στις συντάξεις των εργαζομένων συνταξιούχων (και η αντικατάστασή του από τον ειδικό πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ) οδήγησε σε αλματώδη αύξηση όσων επιλέγουν να παραμείνουν στην εργασία. Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι προσεγγίζουν πλέον τις 300.000, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 15% του συνόλου των συνταξιούχων κύριας σύνταξης.
Παράλληλα, η πολιτική αυτή έχει δοκιμαστεί στην πράξη μέσω των ειδικών προγραμμάτων της ΔΥΠΑ για ανέργους άνω των 55 ετών, όπου η δυνατότητα απασχόλησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα έχει επεκταθεί με διαδοχικές συμβάσεις ακόμη και μέχρι το 74ο έτος ηλικίας.
