Η ΕΚΤ ανοίγει γραμμές ρευστότητας σε ευρώ: Κίνηση άμυνας απέναντι σε διεθνείς νομισματικούς κραδασμούς

Η ξαφνική ανακοίνωση της ΕΚΤ ότι θα επεκτείνει το σύστημα Eurep και θα παρέχει γραμμές ρευστότητας σε ευρώ σε άλλες κεντρικές τράπεζες από το τρίτο τρίμηνο του 2026 προκάλεσε αρχικά αμηχανία, αλλά γρήγορα έγινε σαφές ότι πρόκειται για μια κίνηση με βαθύτερο υπόβαθρο. Η απόφαση δεν συζητήθηκε στο τελευταίο Διοικητικό Συμβούλιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι ελήφθη εκτάκτως, πιθανότατα λόγω εξελίξεων που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί.

Η επίσημη ερμηνεία περί «ευκαιρίας» για διεθνή ενίσχυση του ευρώ λόγω των προβλημάτων του δολαρίου δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μια τέτοια στρατηγική θα απαιτούσε μακροχρόνιο σχεδιασμό και όχι αιφνιδιαστικές αποφάσεις. Αντίθετα, οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, φωτίζουν περισσότερο το πραγματικό πλαίσιο: ο κίνδυνος το διεθνές νομισματικό σύστημα να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων.

Με τις ΗΠΑ να στέλνουν ανησυχητικά μηνύματα –όπως η πρόσφατη δήλωση Τραμπ ότι μπορεί να κάνει το δολάριο «να ανεβοκατεβαίνει σαν γιο‑γιό»– και την Ιαπωνία να εισέρχεται σε περίοδο νομισματικής αστάθειας μετά τις εκλογές, η ΕΚΤ φαίνεται να θωρακίζει το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα απέναντι σε πιθανές αναταράξεις. Η κίνηση στοχεύει κυρίως στο διεθνές σκέλος του τραπεζικού συστήματος της Ευρωζώνης, με τις γαλλικές τράπεζες να θεωρούνται οι πιο εκτεθειμένες.

Η απόφαση θυμίζει την περίοδο της κρίσης χρέους, όταν η Fed είχε ανοίξει γραμμές swap με την ΕΚΤ για να στηρίξει τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες κινήσεις δεν γίνονται για λόγους «ευκαιρίας», αλλά για να προληφθούν καταστάσεις ασφυξίας ρευστότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ξαφνική παραίτηση του Γάλλου κεντρικού τραπεζίτη Φρανσουά Ντε Γκαλό –ένα χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας του– έχει προκαλέσει πρόσθετα ερωτήματα, αν και προς το παρόν δεν υπάρχουν επίσημες ενδείξεις σύνδεσης.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ΕΚΤ κινήθηκε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα, κάτι που «μυρίζει» περισσότερο ανησυχία παρά ενθουσιασμό. Η Ευρωζώνη προετοιμάζεται για ένα περιβάλλον όπου οι νομισματικές ισορροπίες μπορεί να ανατραπούν απότομα, και η διασφάλιση του διεθνούς ρόλου του ευρώ –όπως τόνισε ο Πιερρακάκης– αποτελεί πλέον ζήτημα υπαρξιακής σημασίας.

ΠΗΓΗ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ