Το τέλος εποχής για το Ταμείο Ανάκαμψης και το σχέδιο για 2 δισ. νέα δάνεια σε ΜμΕ
Πώς η κυβέρνηση επιχειρεί να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό
Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί ένα νέο, απαιτητικό περιβάλλον για την ελληνική οικονομία και κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτέλεσαν βασικούς αποδέκτες των ευρωπαϊκών πόρων. Η κυβέρνηση αναζητά τρόπους να καλύψει το κενό που αφήνει η διακοπή της ροής χρηματοδότησης, με στόχο να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική των τελευταίων ετών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία νέων εργαλείων και η αξιοποίηση υφιστάμενων μηχανισμών, ώστε η αγορά να συνεχίσει να έχει πρόσβαση σε κεφάλαια.
Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διάθεση δανείων ύψους 2 δισ. ευρώ προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η δυνατότητα αυτή θα ενεργοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση του «Pillar Assessment», που θα αναβαθμίσει την τράπεζα στην πρώτη κατηγορία και θα της επιτρέψει να συνεχίσει τη χρηματοδότηση ακόμη και μετά τη λήξη του Ταμείου. Παράλληλα, η κυβέρνηση πιέζει τις εμπορικές τράπεζες να αυξήσουν τις χορηγήσεις τους, καθώς η πιστωτική επέκταση του 2025 δεν κινήθηκε με τους ρυθμούς που είχαν τεθεί ως στόχος.
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης ξεκαθαρίζει ότι οι επιδοτήσεις του Ταμείου – ύψους 18,3 δισ. ευρώ – θα απορροφηθούν πλήρως, καθώς αποτελούν πόρους που δεν επιστρέφονται. Αντίθετα, για το δανειακό σκέλος των 17,8 δισ. ευρώ εκφράζεται συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς η απορρόφηση εξαρτάται από τη ζήτηση της αγοράς και όχι από κυβερνητικές αποφάσεις. Παρά το ρίσκο, ο υπουργός εκτιμά ότι η χώρα θα αξιοποιήσει το σύνολο των διαθέσιμων πόρων.
Στο μέτωπο της στεγαστικής πολιτικής, ο κ. Παπαθανάσης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο καθυστερήσεων στο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», ενώ απέκλεισε προς το παρόν την προοπτική ενός «Σπίτι μου ΙΙΙ». Το υφιστάμενο πρόγραμμα έχει ήδη 13.500 εγκεκριμένα δάνεια και αναμένεται να κλείσει στα 1,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, στα τέλη Μαΐου ξεκινά η διαδικασία επιλεξιμότητας για το πρόγραμμα «Ανακαίνιση», που αφορά 400.000 κατοικίες και συνοδεύεται από υποχρεωτική πενταετή ενοικίαση.
Η Τράπεζα της Ελλάδος αποτυπώνει την πρόοδο του Ταμείου Ανάκαμψης λίγο πριν από την καταληκτική ημερομηνία της 29ης Μαΐου 2026. Μέχρι σήμερα έχουν απορροφηθεί 24,6 δισ. ευρώ – ποσοστό 68% του συνολικού φακέλου των 36 δισ. ευρώ – υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Από αυτά, 12,9 δισ. αφορούν επιχορηγήσεις και 11,7 δισ. δάνεια. Παρά τη λήξη του προγράμματος, οι τράπεζες θα συνεχίσουν να εκταμιεύουν δόσεις και μετά το 2026, καθώς τα συμβασιοποιημένα έργα και οι εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις θα «τρέχουν» για αρκετά ακόμη χρόνια.
Η επόμενη ημέρα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία θα ενεργοποιηθούν τα νέα εργαλεία και από το κατά πόσο οι τράπεζες θα ανταποκριθούν στις πιέσεις για αύξηση της ρευστότητας στην αγορά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μετάβαση στη μετα-Ταμείο εποχή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό και σταθερή συνεργασία κράτους και χρηματοπιστωτικού συστήματος.
