Συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν: Ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ, βουτιά 4% στο πετρέλαιο
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη οριστικοποίησαν μια συμφωνία που χαρακτηρίζεται ήδη ως κομβική για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι το Μνημόνιο Κατανόησης θα υπογραφεί την Παρασκευή, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμένων και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση στις αγορές, με το Brent να υποχωρεί κατά 4% και τα διεθνή χρηματιστήρια να κινούνται ανοδικά.
Σύμφωνα με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, η συμφωνία προβλέπει μόνιμο και άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και πλήρη άρση του αποκλεισμού. Πακιστάν και Κατάρ, που διαδραμάτισαν ρόλο-κλειδί στη διαμεσολάβηση, επιβεβαίωσαν ότι οι τεχνικές συζητήσεις θα ξεκινήσουν άμεσα, με την επίσημη τελετή υπογραφής να προγραμματίζεται στην Ελβετία.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ένα πρώτο πλαίσιο για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη δεσμεύεται ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ενώ θα ξεκινήσουν συνομιλίες για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Παράλληλα, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να συνεχίσει τις πωλήσεις πετρελαίου κατά τη διάρκεια της 60ήμερης παράτασης της εκεχειρίας.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Ουάσιγκτον. Το κλείσιμό τους είχε προκαλέσει τη σοβαρότερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων δεκαετιών, με σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές καυσίμων στις ΗΠΑ. Η σταδιακή απομάκρυνση των ναρκών από τις ιρανικές δυνάμεις θα ολοκληρωθεί εντός 30 ημερών.
Παρά τη διπλωματική πρόοδο, οι περιφερειακές εντάσεις παραμένουν. Το Ισραήλ πραγματοποίησε πλήγμα κατά της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Τραμπ, ο οποίος κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν κινήσεις που θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη συμφωνία. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εντάξει και το μέτωπο Ισραήλ–Χεζμπολάχ στο πλαίσιο αποκλιμάκωσης.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς, καθώς οι διαμεσολαβητές αναχωρούν από την Τεχεράνη μετά από 17 ώρες συζητήσεων και προετοιμάζουν νέες επαφές στη Ντόχα. Η συμφωνία, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για την περιοχή και να συμβάλει στην εξομάλυνση της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
