Στον «πάτο» της Ευρώπης: Γιατί οι Έλληνες εργαζόμενοι μένουν ακάλυπτοι από Συλλογικές Συμβάσεις;
Η Ελλάδα έχει τη χαμηλότερη κάλυψη εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στην Ευρωζώνη (μόλις 16,1%).
Η Δραματική Υποχώρηση των Συλλογικών Συμβάσεων στην Ελλάδα
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η εικόνα της ελληνικής αγοράς εργασίας όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων μέσω Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (ΣΣΕ) είναι απογοητευτική. Η χώρα μας καταγράφει μακράν το χαμηλότερο ποσοστό κάλυψης στην Ευρωζώνη.
Τι λένε τα Στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ):
- Ελλάδα: Μόλις το 16,1% των μισθωτών καλύπτεται από ΣΣΕ (στοιχεία Β’ τριμήνου 2025).
- Μέσος Όρος Ευρωζώνης: 48,7%.
- Πρωτοπόροι: Χώρες όπως η Αυστρία (73,1%) και η Ολλανδία (60,5%) βρίσκονται πολύ ψηλά.
Σημαντική Σημείωση: Η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαιώνει αυτή την ένδεια, τονίζοντας ότι η συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων καλύπτονται μόνο από ατομικές συμβάσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιταγή για το 80%
Το χάσμα αυτό γίνεται ακόμη πιο εμφανές σε σχέση με τις ευρωπαϊκές επιταγές. Η Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς ζητά από τα κράτη-μέλη να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% των εργαζομένων με Συλλογικές Συμβάσεις. Ο στόχος αυτός απέχει παρασάγγας από το τρέχον ποσοστό της Ελλάδας.
Γιατί είναι Κρίσιμη η Ενίσχυση των ΣΣΕ;
Οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας αποτελούν τον πιο αποτελεσματικό μηχανισμό για τη διασφάλιση:
- Καλύτερων Αποδοχών: Οι ΣΣΕ, ειδικά οι κλαδικές, θεσπίζουν συνήθως ευνοϊκότερους όρους αμοιβής από τον εκάστοτε νόμιμο κατώτατο μισθό.
- Εργασιακής Προστασίας: Ρυθμίζουν θέματα ωραρίου, αδειών, επιδομάτων και συνθηκών εργασίας, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια.
- Κοινωνικού Διαλόγου: Ενισχύουν τον ρόλο των συνδικαλιστικών οργανώσεων και προωθούν τη συλλογική διαπραγμάτευση ως θεμελιώδη αξία.
Το Ερώτημα του Επόμενου Βήματος
Εν μέσω αυτής της εικόνας, η κυβέρνηση διατηρεί τον στόχο για διαμόρφωση του μέσου μισθού στα 1.500€ έως το 2027. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι η επίτευξη αυτού του στόχου, χωρίς την ουσιαστική ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων, είναι εξαιρετικά δύσκολη.
Την ώρα που ο κοινωνικός διάλογος ξεκινά με στόχο τη δημιουργία ενός «οδικού χάρτη» για την ενδυνάμωση των κλαδικών συμβάσεων, το ερώτημα παραμένει: Πώς θα γεφυρωθεί το τεράστιο χάσμα από το σημερινό 16,1% στον ευρωπαϊκό στόχο του 80%; Η απάντηση βρίσκεται στην αποφασιστική προώθηση της συλλογικής αυτονομίας και την επαναφορά της ισχύος των ΣΣΕ.
