Στον αέρα δύο φορομπόνους για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις
Δύο φορολογικά μπόνους που μπήκαν στη «φαρέτρα» κατά της φοροδιαφυγής φτάνουν στο τέλος της διαδρομής τους στις 31 Δεκεμβρίου και το οικονομικό επιτελείο καλείται πλέον να αποφασίσει εάν θα τα διατηρήσει και το 2027 ή θα αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Στο τραπέζι βρίσκονται η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα του 30% των ηλεκτρονικών πληρωμών προς συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ, αλλά και το μπόνους για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές δαπάνες, οι οποίες μετρούν διπλά για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών αποδείξεων.
Τα δύο μέτρα λήγουν στο τέλος του 2026 και, πριν ληφθούν οι τελικές αποφάσεις, αναμένεται να περάσουν από αξιολόγηση. Το ζητούμενο είναι εάν εξακολουθούν να φέρνουν στην επιφάνεια συναλλαγές που διαφορετικά θα μπορούσαν να γίνουν με μετρητά και χωρίς απόδειξη.
Η εικόνα, άλλωστε, στην αγορά έχει αλλάξει σημαντικά. Η χρήση καρτών έχει εκτοξευθεί, τα POS έχουν επεκταθεί σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας, η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές έχει περιορίσει τα περιθώρια απόκρυψης συναλλαγών, ενώ σημαντική υποχώρηση έχει καταγράψει και το κενό ΦΠΑ.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν, μετά την υποχρεωτική εξάπλωση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, εξακολουθεί να χρειάζεται και το «καρότο» των φορολογικών κινήτρων.
Έκπτωση εισοδήματος έως 5.000 ευρώ
Το πρώτο μπόνους εφαρμόζεται από το 2022 και αφορά ηλεκτρονικές πληρωμές προς 20 κατηγορίες επαγγελματιών.
Για τις συγκεκριμένες συναλλαγές, ποσό ίσο με το 30% της δαπάνης αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με την ετήσια έκπτωση να μπορεί να φτάσει έως τις 5.000 ευρώ.
Στη λίστα βρίσκονται, μεταξύ άλλων, δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και ταξί.
Η στόχευση είναι σαφής: ο πελάτης να έχει προσωπικό οικονομικό συμφέρον να πληρώσει με κάρτα και να ζητήσει απόδειξη, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες στις οποίες οι συναλλαγές με μετρητά παραμένουν ισχυρές.
Το μπόνους στις ιατρικές αποδείξεις
Το δεύτερο μέτρο αφορά τις ηλεκτρονικές πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Οι συγκεκριμένες δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο κατά κανόνα αντιστοιχεί στο 30% του πραγματικού ετήσιου εισοδήματος.
Έτσι, για παράδειγμα, μία ηλεκτρονική πληρωμή 500 ευρώ προσθέτει 1.000 ευρώ στο ποσό των e-αποδείξεων που αναγνωρίζεται για την κάλυψη του ορίου.
Η ΤτΕ ζητά περισσότερα κίνητρα
Την ώρα που τα δύο μέτρα πλησιάζουν στη λήξη τους, η Τράπεζα της Ελλάδος δείχνει προς την αντίθετη κατεύθυνση από μια ενδεχόμενη κατάργηση των κινήτρων.
Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026 επισημαίνει ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια για περαιτέρω περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται κυρίως δραστηριότητες με μεγάλη παρουσία ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου τα μετρητά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε σημαντικό βαθμό και, συνεπώς, παραμένει μεγαλύτερο το περιθώριο για συναλλαγές που δεν καταγράφονται.
Η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι η περαιτέρω μείωση του κενού ΦΠΑ και της απόστασης μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλωμένων εισοδημάτων περνά μέσα από ακόμη περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές, σε συνδυασμό με εντατικότερους ελέγχους.
Και βάζει στο τραπέζι όχι μόνο τη διατήρηση αλλά ακόμη και τη διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων προς τους καταναλωτές.
Το σκεπτικό είναι απλό: όσο περισσότερες συναλλαγές περνούν από κάρτες και τραπεζικούς λογαριασμούς, τόσο μεγαλύτερο είναι το ψηφιακό αποτύπωμα που αφήνουν και τόσο δυσκολότερη γίνεται η απόκρυψή τους.
Οι αποφάσεις για το 2027 θα δείξουν, επομένως, εάν τα δύο σημερινά μπόνους θα παραμείνουν στη θέση τους ή εάν θα αντικατασταθούν από ένα νέο σύστημα κινήτρων. Το κρίσιμο για το οικονομικό επιτελείο είναι να διαπιστώσει εάν η φορολογική επιβράβευση του καταναλωτή εξακολουθεί να φέρνει περισσότερες αποδείξεις στο σύστημα – και μαζί τους περισσότερα δηλωμένα εισοδήματα και ΦΠΑ στα δημόσια ταμεία.
………………………
«Ξηλώνουν» τα φορομπόνους για κάρτες… Στο σφυρί τα κίνητρα των 5.000 ευρώ – Τι αλλάζει για 20 επαγγέλματα
Υπό εξέταση βρίσκονται τα φορολογικά κίνητρα για τις ηλεκτρονικές πληρωμές που εκπνέουν στο τέλος του έτους, με το οικονομικό επιτελείο να «ζυγίζει» την αποτελεσματικότητά τους στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.
Πρόκειται για τα «μπόνους» επιβράβευσης των φορολογούμενων που χρησιμοποιούν κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο για τις συναλλαγές τους με επαγγελματίες που θεωρούνται υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή.
Το πρώτο προβλέπει έξτρα έκπτωση φόρου για ηλεκτρονικές πληρωμές σε 20 συγκεκριμένες επαγγελματικές δραστηριότητες, όπως δικηγόροι, ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί, κομμωτές, φωτογράφοι, ταξιτζήδες και γυμναστές.
Το δεύτερο αφορά τις δαπάνες για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι οποίες μετρούν διπλά για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου του 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών.
Με τις ηλεκτρονικές πληρωμές να έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και το «κενό» ΦΠΑ να έχει περιοριστεί συγκλίνοντας προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το οικονομικό επιτελείο θα εξετάσει κατά πόσο τα συγκεκριμένα κίνητρα έχουν συμβάλει στην αποκάλυψη κρυφών συναλλαγών και αδήλωτων εισοδημάτων.
Από την αξιολόγηση θα κριθεί εάν τα δύο αυτά μέτρα παραταθούν και το 2027 ή θα αντικατασταθούν από νέα κίνητρα.
Ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος έχει εκπέμψει σήμα για την διατήρηση ή ακόμη και για τη διεύρυνση των κινήτρων για την περαιτέρω ενθάρρυνση των συναλλαγών με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής από τους καταναλωτές.
Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, κυρίως στους κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά.
Η διεύρυνση της χρήσης καρτών, η επέκταση των POS και η διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ καθώς και η σταδιακή υποχώρηση των συναλλαγών με μετρητά έχουν οδηγήσει σε αισθητή βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ.
Ωστόσο, η ΤτΕ επισημαίνει ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια προόδου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κλάδους όπου δραστηριοποιούνται ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, καθώς εκεί εξακολουθούν να πραγματοποιούνται σε μεγάλο βαθμό συναλλαγές με μετρητά, γεγονός που διευκολύνει την απόκρυψη εισοδημάτων και τη μη έκδοση αποδείξεων.
Ειδικότερα, στο μικροσκόπιο του οικονομικού επιτελείου βρίσκονται:
1. Η έκπτωση έως 5.000 ευρώ από το φορολογητέο εισόδημα: Το φορομπόνους για ηλεκτρονικές πληρωμές σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει και για τα εισοδήματα του 2026, ενώ με τα σημερινά δεδομένα λήγει στο τέλος του έτους. Το μέτρο προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για αμοιβές σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και ταξί.
Η λογική του μέτρου είναι να αποκτά και ο καταναλωτής οικονομικό κίνητρο να πληρώσει ηλεκτρονικά και να ζητήσει απόδειξη σε συναλλαγές όπου θεωρείται αυξημένος ο κίνδυνος απόκρυψης εισοδήματος.
2. Οι ιατρικές δαπάνες που «μετράνε» διπλά: Στο τραπέζι βρίσκεται και η διάταξη που δίνει αυξημένο «μπόνους» στις ηλεκτρονικές πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες.
Οι συγκεκριμένες δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου.
Έτσι, ηλεκτρονική πληρωμή 500 ευρώ για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 1.000 ευρώ για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.
