«Σπίτι Μου 3»: Γιατί απαιτείται νέος σχεδιασμός
Η αγορά ζητά αλλαγές στα κριτήρια, περισσότερη προσφορά και λύσεις που θα στηρίξουν πραγματικά τα νοικοκυριά
Η συζήτηση για το νέο πρόγραμμα «Σπίτι Μου 3» έχει ανοίξει δυναμικά, με την αγορά να προειδοποιεί ότι χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στον σχεδιασμό, κινδυνεύουμε να επαναλάβουμε τα λάθη των προηγούμενων κύκλων. Όπως καταγράφεται στο ρεπορτάζ , τα δύο πρώτα προγράμματα οδήγησαν σε έντονη συγκέντρωση ζήτησης σε πολύ συγκεκριμένα ακίνητα – παλαιά, μικρά και χαμηλού κόστους – όπου η προσφορά ήταν ήδη περιορισμένη. Το αποτέλεσμα ήταν εκρηκτικές αυξήσεις τιμών, που σε πολλές περιπτώσεις άγγιξαν το 20%-30% και συνολικά ξεπέρασαν το 50% από το 2023.
Πολλοί δικαιούχοι βρέθηκαν τελικά να αγοράζουν ακίνητα που δεν τους εξυπηρετούσαν πραγματικά ή να καλύπτουν μεγάλο μέρος της αξίας με ίδια κεφάλαια, καθώς η μέση χρηματοδότηση των 105.000 ευρώ δεν επαρκούσε για τις τιμές της Αττικής. Παρά την επιδότηση επιτοκίου, το όφελος εξανεμίστηκε από την άνοδο των τιμών, ενώ αρκετοί στράφηκαν σε περιοχές εκτός μεγάλων πόλεων, όπου υπήρχαν περισσότερες επιλογές.
Με δεδομένο ότι το «Σπίτι Μου 2» έχει ήδη δεσμεύσει 1,8 δισ. ευρώ από τα 2 δισ. του προγράμματος και ότι 17.000 νοικοκυριά έχουν ενταχθεί, η ανάγκη για έναν πιο ισορροπημένο σχεδιασμό είναι πλέον ξεκάθαρη. Η αγορά ζητά διεύρυνση των κριτηρίων, ώστε να μην εγκλωβίζεται η ζήτηση σε λίγες κατηγορίες ακινήτων. Ο πρόεδρος των Μεσιτών Αθηνών–Αττικής, Λευτέρης Ποταμιάνος, τονίζει ότι πρέπει να επιτρέπονται νεότερα ακίνητα, μεγαλύτερα τετραγωνικά και υψηλότερα εισοδηματικά όρια, ώστε να μην «ρίχνουμε λάδι στη φωτιά» των τιμών .
Παράλληλα, προτείνεται το πρόγραμμα να καλύπτει και περιπτώσεις ανέγερσης κατοικίας σε ιδιόκτητα οικόπεδα, κάτι που θα μπορούσε να ενισχύσει την Περιφέρεια και να δώσει λύσεις σε οικογένειες που διαθέτουν γη αλλά όχι ρευστότητα. Σημαντική θεωρείται και η στόχευση σε περιοχές εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, όπου η προσφορά είναι μεγαλύτερη και οι τιμές πιο προσιτές.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η αξιοποίηση των ακινήτων της ΕΤΑΔ, που διαθέτει περίπου 6.000–7.000 κατοικίες. Η ένταξή τους σε ειδικό πρόγραμμα θα μπορούσε να αυξήσει άμεσα την προσφορά και να μειώσει τις πιέσεις στην αγορά. Από την πλευρά της ΠΟΜΙΔΑ, ο Μάνος Κρανίδης υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν περιορισμοί σε παλαιότητα και επιφάνεια, καθώς αυτό μειώνει την προσφορά και οδηγεί σε νέες αυξήσεις τιμών.
Η αγορά βρίσκεται σήμερα σε φάση σταθεροποίησης, όμως ένα νέο πρόγραμμα χωρίς διορθώσεις μπορεί να πυροδοτήσει ξανά τις αξίες, επιβαρύνοντας τόσο τους δικαιούχους όσο και όσους προσπαθούν να αγοράσουν σπίτι χωρίς επιδότηση. Το «Σπίτι Μου 3» έχει τη δυνατότητα να γίνει πραγματικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής – αρκεί να σχεδιαστεί με τρόπο που να στηρίζει τους πολίτες και όχι να αναζωπυρώνει τις στρεβλώσεις.
