Ρωσικοί δορυφόροι «σκιές» πάνω από την Ευρώπη: Υποκλοπές, παρακολούθηση και φόβοι για υβριδικό πόλεμο στο διάστημα
Δύο ρωσικά διαστημικά οχήματα, τα Luch‑1 και Luch‑2, έχουν υποκλέψει επικοινωνίες από τουλάχιστον δώδεκα κρίσιμους ευρωπαϊκούς δορυφόρους, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους ασφαλείας που μίλησαν στους Financial Times. Οι κινήσεις τους, που δεν είχαν αποκαλυφθεί δημόσια μέχρι σήμερα, εγείρουν σοβαρές ανησυχίες για διαρροή ευαίσθητων δεδομένων, αλλά και για το ενδεχόμενο η Ρωσία να αποκτήσει τη δυνατότητα χειραγώγησης ή αποσταθεροποίησης δορυφορικών συστημάτων.
Η δραστηριότητα αυτή εντάσσεται στο κλίμα κλιμακούμενης έντασης μεταξύ Μόσχας και Δύσης μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Τα τελευταία τρία χρόνια, οι ρωσικοί δορυφόροι πλησιάζουν συστηματικά ευρωπαϊκούς δορυφόρους σε γεωστατική τροχιά, παραμένοντας κοντά τους για εβδομάδες ή και μήνες. Μόνο ο Luch‑2 έχει προσεγγίσει τουλάχιστον 17 ευρωπαϊκούς δορυφόρους από το 2023, πραγματοποιώντας ελιγμούς που θεωρούνται ύποπτοι για συλλογή πληροφοριών σημάτων (SIGINT).
Σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους, οι ρωσικοί δορυφόροι φαίνεται να κινούνται μέσα στις στενές δέσμες δεδομένων που μεταδίδονται μεταξύ επίγειων σταθμών και δορυφόρων, επιτρέποντας πιθανή αναχαίτιση επικοινωνιών, ακόμη και δεδομένων διοίκησης. Πολλοί ευρωπαϊκοί δορυφόροι, παλαιότερης τεχνολογίας, παραμένουν χωρίς σύγχρονη κρυπτογράφηση, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους: οι εντολές τροχιάς και τοποθέτησης ενδέχεται να μεταδίδονται σε μη κρυπτογραφημένη μορφή, ανοίγοντας θεωρητικά τον δρόμο για μελλοντική παρεμβολή ή εκτροπή.
Οι κινήσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο μοτίβο ρωσικού «υβριδικού πολέμου» στην Ευρώπη, που περιλαμβάνει ήδη δολιοφθορές σε υποθαλάσσια καλώδια και κρίσιμες υποδομές. Παρότι οι Luch‑1 και Luch‑2 δεν φαίνεται να διαθέτουν άμεση ικανότητα φυσικής καταστροφής δορυφόρων, οι πληροφορίες που συγκεντρώνουν θεωρούνται εξαιρετικά πολύτιμες για μελλοντικές επιχειρήσεις παρεμβολής ή κυβερνοεπιθέσεων.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι με επαρκή δεδομένα εντολών, η Ρωσία θα μπορούσε να μιμηθεί νόμιμους επίγειους ελεγκτές και να μεταδώσει ψευδείς εντολές, εκτρέποντας δορυφόρους εκτός πορείας ή απενεργοποιώντας τους. Οι στόχοι των Luch είναι κυρίως πολιτικοί δορυφόροι, όπως αυτοί της δορυφορικής τηλεόρασης, αλλά πολλοί μεταφέρουν και κυβερνητικές ή περιορισμένες στρατιωτικές επικοινωνίες.
Παράλληλα, η Ρωσία φαίνεται να ενισχύει τις δυνατότητές της με νεότερους δορυφόρους, όπως οι Cosmos 2589 και 2590, που εμφανίζουν παρόμοια ευελιξία. Ο Luch‑1, ωστόσο, ενδέχεται να έχει τεθεί εκτός λειτουργίας μετά από πιθανή βλάβη πρόωσης και μερικό κατακερματισμό που καταγράφηκε τον Ιανουάριο.
Για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, οι εξελίξεις αυτές αποτελούν σαφή υπενθύμιση της εξάρτησης των σύγχρονων κοινωνιών από μια δορυφορική υποδομή που αποδεικνύεται πιο ευάλωτη από όσο θεωρούνταν. Η απειλή δεν αφορά μόνο την υποκλοπή δεδομένων, αλλά και την πιθανότητα στοχευμένων παρεμβολών που θα μπορούσαν να πλήξουν κρίσιμες υπηρεσίες σε ολόκληρη την ήπειρο.
