Ριζικές Αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο
Νέο πλαίσιο για διαθήκες, συμβάσεις και προστασία από χρέη από το 2026
Μετά από σχεδόν οκτώ δεκαετίες, το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο αλλάζει ριζικά. Το νέο σχέδιο νόμου, που θα τεθεί σε ισχύ από το 2026, εισάγει θεσμούς και ρυθμίσεις που αναμορφώνουν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα διαχειρίζονται την περιουσία τους μετά θάνατον.
Οι βασικοί άξονες της μεταρρύθμισης περιλαμβάνουν:
- Κληρονομικές συμβάσεις: Για πρώτη φορά θεσμοθετούνται συμφωνίες που επιτρέπουν στον διαθέτη να καθορίζει δεσμευτικά την τύχη της περιουσίας του ή σε έναν κληρονόμο να παραιτείται εκ των προτέρων από το δικαίωμά του.
- Ενίσχυση δικαιωμάτων συζύγων και συντρόφων: Ο επιζών σύζυγος αποκτά μεγαλύτερο μερίδιο κληρονομιάς, ενώ οι σύντροφοι – ακόμη και χωρίς σύμφωνο συμβίωσης – αποκτούν δικαιώματα κληρονομικής διαδοχής υπό προϋποθέσεις.
- Διαθήκες με αυστηρότερους ελέγχους: Οι ιδιόγραφες διαθήκες παραμένουν, αλλά θα απαιτούν έλεγχο γνησιότητας από μάρτυρες και ειδικούς. Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα σύνταξης διαθήκης από άτομα άνω των 16 ετών και από άτομα με αναπηρία μέσω τεχνολογικών βοηθημάτων.
- Προστασία από χρέη: Οι κληρονόμοι δεν θα ευθύνονται πλέον με την προσωπική τους περιουσία για τα χρέη του διαθέτη. Η ευθύνη περιορίζεται αποκλειστικά στην αξία της κληρονομιάς, μειώνοντας έτσι τις μαζικές αποποιήσεις που χαρακτήριζαν τα τελευταία χρόνια.
Η ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης χαρακτήρισε το σχέδιο «επιστημονικό επίτευγμα» που θα προσαρμόσει το δίκαιο στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Οι αλλαγές αναμένεται να έχουν σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο, αποτρέποντας τον κατακερματισμό περιουσιών και επιχειρήσεων και ενισχύοντας την ασφάλεια των πολιτών.