Ψηφιακό «Big Brother» για το Ιδιωτικό Χρέος
Το νέο σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης μέσω gov.gr φέρνει βαθμολογία κινδύνου αθέτησης, παρακολούθηση οφειλών και πιθανή χρήση των δεδομένων σε μελλοντικές οικονομικές συναλλαγές.
Ένα νέο ψηφιακό πλαίσιο παρακολούθησης του ιδιωτικού χρέους ενεργοποιεί το Υπουργείο Οικονομικών, εισάγοντας για πρώτη φορά πιστοληπτική βαθμολόγηση πολιτών και επιχειρήσεων με βάση τη συμπεριφορά τους απέναντι στο Δημόσιο. Το σύστημα, που θα λειτουργεί μέσω gov.gr, θα μετατρέπει το ιστορικό πληρωμών σε σκορ κινδύνου αθέτησης, δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα για τις οφειλές και τον βαθμό συνέπειας κάθε υπόχρεου .
Το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους θα συγκεντρώνει δεδομένα από Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ, χρηματοδοτικούς φορείς, ΔΕΚΟ, τηλεπικοινωνίες και ιδιωτικές εταιρείες. Η βαθμολογία θα υπολογίζεται με στοιχεία των δύο προηγούμενων ετών και θα εκδίδεται μέσω TAXISnet, αποστέλλοντας το αποτέλεσμα στη θυρίδα του πολίτη. Η ενημέρωση θα ισχύει για τρεις μήνες και θα μπορεί να διορθώνεται ή να επανυπολογίζεται, εφόσον έχουν τακτοποιηθεί εκκρεμότητες .
Για επαγγελματίες και επιχειρήσεις, το νέο εργαλείο δεν θα εξετάζει μόνο το ύψος των οφειλών, αλλά και το ιστορικό τους: καθυστερήσεις, τήρηση ρυθμίσεων, χρόνος εξόφλησης βεβαιωμένων ποσών και ενεργοποίηση μέτρων είσπραξης. Η βαθμολογία θα αποδίδεται σε κλίμακα από Α έως D για φυσικά πρόσωπα και με επιπλέον υποκατηγορίες για νομικά πρόσωπα. Ενδεικτικά, φορολογούμενος χωρίς ληξιπρόθεσμα και με έγκαιρες πληρωμές λαμβάνει Α, ενώ καθυστερήσεις χωρίς μέτρα είσπραξης μπορούν να οδηγήσουν σε χαμηλότερη αξιολόγηση. Μικρή επιχείρηση με κέρδη και εμπρόθεσμη εξόφληση του 95% των ποσών λαμβάνει Α-, ενώ εταιρεία με ζημίες και καθυστερήσεις άνω των τριών μηνών μπορεί να βρεθεί στη βαθμίδα C- .
Στην πιλοτική φάση, η βαθμολογία δεν θα έχει έννομα αποτελέσματα. Ωστόσο, στην επόμενη περίοδο προβλέπεται δυνατότητα ανταλλαγής αξιολογήσεων με φορείς πιστοληπτικής βαθμολόγησης και χρήση των δεδομένων σε οικονομικές συναλλαγές, χρηματοδοτήσεις ή συνεργασίες, εφόσον υπάρχει συναίνεση του ενδιαφερομένου. Αυτή η προοπτική προκαλεί ανησυχία σε επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις, που φοβούνται ότι προσωρινές ασυνέπειες μπορεί να επηρεάσουν μελλοντική πρόσβαση σε κεφάλαια ή δανεισμό .
Το υπουργείο τονίζει ότι η έγκαιρη τακτοποίηση οφειλών και η συνεπής τήρηση ρυθμίσεων θα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για μια θετική βαθμολογία. Παράλληλα, οι πολίτες καλούνται να είναι προσεκτικοί στη συναίνεση προς τρίτους φορείς, καθώς η πιστοληπτική ενημέρωση μπορεί να αποκτήσει βαρύτητα σε μελλοντικές οικονομικές συναλλαγές όταν το σύστημα περάσει σε πλήρη λειτουργία .