«Πρωταθλήτρια» στην αρνητική αποταμίευση η Ελλάδα: Τα νοικοκυριά ζουν με αναλήψεις και δανεικά
Η χώρα παραμένει ουραγός στον ΟΟΣΑ
Η οικονομική πραγματικότητα των ελληνικών νοικοκυριών αποτυπώνεται με τον πιο σκληρό τρόπο στα στοιχεία του ΟΟΣΑ, που κατατάσσουν ξανά την Ελλάδα στην τελευταία θέση ως προς τον ρυθμό αποταμίευσης. Παρά την άνοδο του συνολικού υπολοίπου των καταθέσεων στις τράπεζες, η καθαρή αποταμίευση παραμένει αρνητική, δείχνοντας ότι το διαθέσιμο εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες. Τα νοικοκυριά αναγκάζονται να «τρώνε από τα έτοιμα» ή να δανείζονται για να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους .
Η αντίφαση ανάμεσα στην αύξηση των καταθέσεων και στη συνεχή μείωση της αποταμίευσης εξηγείται από τη μεγάλη ανισοκατανομή του πλούτου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΤΕΚΕ, το 71% των καταθετών έχει κάτω από 1.000 ευρώ στον λογαριασμό του, γεγονός που αποκαλύπτει ότι η πλειονότητα δεν διαθέτει κανένα οικονομικό «μαξιλάρι». Την ίδια στιγμή, ένα μικρό ποσοστό εύπορων καταθετών είναι αυτό που αυξάνει το συνολικό ύψος των καταθέσεων, δημιουργώντας μια παραπλανητική εικόνα ευημερίας σε μακροοικονομικό επίπεδο .
Η ανισότητα αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα σε πρόσφατη μελέτη της Eurobank και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία δείχνει ότι το 40% των συνολικών αποταμιεύσεων προέρχεται από μόλις το 1% των νοικοκυριών με τα υψηλότερα εισοδήματα. Αντίθετα, οικογένειες με δύο παιδιά εμφανίζουν κατά μέσο όρο αρνητική αποταμίευση, ενώ οι συνταξιούχοι αποταμιεύουν διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με τους μισθωτούς, αντανακλώντας διαφορετικές ανάγκες και προτεραιότητες .
Το φαινόμενο της αρνητικής αποταμίευσης δεν είναι νέο. Εδώ και 17 χρόνια αποτελεί σταθερή παθογένεια της ελληνικής οικονομίας, ακόμη και σε περιόδους που οι καταθέσεις αυξήθηκαν τεχνητά, όπως στην πανδημία. Η διαχρονική αυτή τάση περιορίζει τους εγχώριους πόρους για επενδύσεις και καθιστά τα νοικοκυριά ευάλωτα σε μελλοντικές κρίσεις, καθώς λειτουργούν χωρίς οικονομικό απόθεμα ασφαλείας .
Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ για το 2024 επιβεβαιώνουν την εικόνα: ενώ χώρες όπως η Σουηδία, η Γερμανία και η Γαλλία καταγράφουν θετικούς ρυθμούς αποταμίευσης, η Ελλάδα παραμένει σταθερά σε αρνητικό έδαφος, με ποσοστά που φτάνουν έως και το -15,88% σε προηγούμενα έτη. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει μεγάλη, υπογραμμίζοντας τις βαθιές δομικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας .
