Πλήρωσαν πολιτικούς αντί για φόρους: Πώς 88 αμερικανικές εταιρείες απέφυγαν 26,7 δισ. δολάρια
852 εκατ. δολάρια σε λόμπινγκ και εκλογικές συνεισφορές – Απόδοση «επένδυσης» έως 3.000% για εταιρικούς κολοσσούς στις ΗΠΑ
Μια αποκαλυπτική έκθεση του Public Citizen φέρνει στο φως τον τρόπο με τον οποίο 88 από τις μεγαλύτερες εταιρείες των ΗΠΑ κατάφεραν το 2025 να μην πληρώσουν ούτε ένα δολάριο σε ομοσπονδιακό φόρο, παρά τα συνολικά έσοδα των 105 δισ. δολαρίων. Η έρευνα, βασισμένη σε στοιχεία του Ινστιτούτου Φορολογικής και Οικονομικής Πολιτικής (ITEP) και του OpenSecrets, δείχνει ότι οι εταιρείες αυτές δαπάνησαν 852 εκατ. δολάρια σε λόμπινγκ και εκλογικές συνεισφορές από το 2019 έως το 2024, εξασφαλίζοντας φορολογικές ελαφρύνσεις που άγγιξαν τα 26,7 δισ. δολάρια.
Η έκθεση με τίτλο «Η τρέχουσα τιμή του μηδενός» καταγράφει ότι οι εταιρείες επένδυσαν 712 εκατ. δολάρια σε άσκηση πίεσης και άλλα 140 εκατ. σε χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών. Το αποτέλεσμα ήταν να αποφύγουν φόρους 22,1 δισ. δολαρίων, με τον ομοσπονδιακό συντελεστή εταιρικής φορολογίας να βρίσκεται στο 21%. Η συνολική «απόδοση επένδυσης» υπολογίζεται στο εντυπωσιακό 3.000%, αποτυπώνοντας το μέγεθος της επιρροής που ασκεί το εταιρικό λόμπι στο πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ.
Στους μεγαλύτερους «επενδυτές» συγκαταλέγεται η Coinbase, η οποία δαπάνησε 89 εκατ. δολάρια και απέφυγε φόρο 340 εκατ. δολαρίων. Η CVS Health ξόδεψε 66 εκατ. και γλίτωσε 1,4 δισ., ενώ η Honeywell επένδυσε 56 εκατ. για να αποφύγει φόρους 177 εκατ. δολαρίων. Σημαντικά οφέλη είχαν επίσης ενεργειακοί κολοσσοί όπως η American Electric Power και η Duke Energy, που εξοικονόμησαν συνολικά πάνω από 1,9 δισ. δολάρια.
Η έκθεση επισημαίνει ότι οι φοροαπαλλαγές αυτές έγιναν εφικτές χάρη σε δύο νομοθετήματα που προώθησε η κυβέρνηση Τραμπ: τον Νόμο Φορολογικών Περικοπών και Θέσεων Απασχόλησης του 2017 (TCJA) και το «Μεγάλο Όμορφο Νομοσχέδιο» του 2024 (OBBBA). Οι εταιρείες αξιοποίησαν κυρίως την επιταχυνόμενη απόσβεση επενδύσεων, που τους επέτρεψε να διαγράψουν άμεσα κεφαλαιουχικές δαπάνες, εξοικονομώντας 11,4 δισ. δολάρια. Άλλες 30 εταιρείες επωφελήθηκαν από άμεσες διαγραφές δαπανών έρευνας και ανάπτυξης, μειώνοντας τους φόρους τους κατά 4,4 δισ. δολάρια.
Η πολιτική επιρροή των εταιρειών ήταν καθοριστική. Από το 2019 έως το 2024, έστειλαν κατά μέσο όρο 1.119 λομπίστες ετησίως στην Ουάσινγκτον, επηρεάζοντας τη διαμόρφωση του φορολογικού πλαισίου. Η έκθεση περιγράφει έναν «αυτοενισχυόμενο βρόχο», όπου τα εταιρικά κεφάλαια αγοράζουν πολιτική επιρροή και η πολιτική επιρροή επιστρέφει ακόμη περισσότερα κεφάλαια στις εταιρείες.
Παρά τα τεράστια φορολογικά οφέλη, οι 88 εταιρείες έχουν απολύσει πάνω από 21.200 εργαζομένους από τις αρχές του 2025, με νέες περικοπές να βρίσκονται ήδη στον ορίζοντα. Η έκθεση αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στα εταιρικά κέρδη και τις κοινωνικές επιπτώσεις, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τη φορολόγηση των μεγάλων επιχειρήσεων επανέρχεται δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο.
