Πελαγίδης: Περάσαμε στην εποχή της συναλλακτικής οικονομίας
Ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Θεόδωρος Πελαγίδης αναλύει τη μετάβαση σε ένα πιο σκληρό και ανταγωνιστικό διεθνές οικονομικό περιβάλλον, τις επιπτώσεις των δασμών και του πληθωρισμού και τις προκλήσεις για την παγκόσμια και ελληνική οικονομία
Η παγκόσμια οικονομία έχει εισέλθει σε μια νέα φάση, όπου οι κανόνες του ελεύθερου εμπορίου και της πολυμερούς συνεργασίας υποχωρούν, δίνοντας τη θέση τους σε ένα πιο συναλλακτικό και ανταγωνιστικό μοντέλο, με έντονα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά. Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Θεόδωρος Πελαγίδης, σκιαγραφώντας τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στο διεθνές οικονομικό σύστημα.
Όπως επισημαίνει, η νέα πραγματικότητα διαμορφώνεται από την αυξανόμενη χρήση δασμών, τις εμπορικές εντάσεις, τον ανταγωνισμό για κρίσιμες πρώτες ύλες και την επαναφορά της οικονομικής πολιτικής στο επίκεντρο των γεωστρατηγικών επιλογών των κρατών. Το μοντέλο της παγκοσμιοποίησης, όπως το γνωρίσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες, αντικαθίσταται σταδιακά από σχέσεις συναλλαγής και ισχύος, όπου το εθνικό συμφέρον καθορίζει τις οικονομικές αποφάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Πελαγίδης αναφέρεται και στις εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, σημειώνοντας ότι η οικονομική πολιτική της Ουάσινγκτον, παρά τις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, παραμένει μέχρι στιγμής εντός ενός πλαισίου που δεν έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η επαναφορά ή η ενίσχυση δασμών μπορεί να λειτουργήσει πληθωριστικά, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου η προσφορά παραμένει περιορισμένη.
Ο υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος τονίζει ότι ο πληθωρισμός δεν αποτελεί πλέον ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά συνδέεται με δομικές αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία. Η κλιματική κρίση, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, η ενεργειακή μετάβαση και η αυξημένη ζήτηση από αναδυόμενες οικονομίες, ιδίως στην Ασία, ασκούν πιέσεις στην πλευρά της προσφοράς, διαμορφώνοντας συνθήκες υψηλότερου κόστους παραγωγής.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον ρόλο των κεντρικών τραπεζών και στη σημασία της ανεξαρτησίας τους. Ο κ. Πελαγίδης επισημαίνει ότι η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής αποτελεί βασικό παράγοντα σταθερότητας, ειδικά σε περιόδους έντονων πληθωριστικών πιέσεων. Όπως σημειώνει, οι αποφάσεις για τα επιτόκια και τη ρευστότητα θα συνεχίσουν να επηρεάζονται από τις δημοσιονομικές πολιτικές και τις κοινωνικές πιέσεις για στήριξη των εισοδημάτων.
Αναφερόμενος στην Κίνα, υπογραμμίζει ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής του αναπτυξιακού της μοντέλου. Η ανάγκη ενίσχυσης της εσωτερικής κατανάλωσης, η αντιμετώπιση των προβλημάτων στον τομέα των ακινήτων και η εξισορρόπηση των σχέσεων με τις δυτικές οικονομίες αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις για το Πεκίνο, με άμεσες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
Σε αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ευρώπη και η Ελλάδα καλούνται να προσαρμοστούν σε συνθήκες αυξημένου ανταγωνισμού και αβεβαιότητας. Ο κ. Πελαγίδης επισημαίνει ότι η ενίσχυση της παραγωγικότητας, οι επενδύσεις στην καινοτομία και η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη θωράκιση της οικονομίας.
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η εποχή της συναλλακτικής οικονομίας δεν αποτελεί μια παροδική απόκλιση, αλλά μια δομική αλλαγή στο παγκόσμιο σύστημα. Οι χώρες και οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να προσαρμοστούν έγκαιρα, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους, θα είναι εκείνες που θα διασφαλίσουν τη θέση τους στη νέα διεθνή οικονομική τάξη.
