Ουκρανικός στρατός: Κρίση με πάνω από 200.000 λιποτάκτες…
Ο ουκρανικός στρατός βρίσκεται αντιμέτωπος με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις του από την έναρξη του πολέμου, καθώς περισσότεροι από 200.000 στρατιώτες έχουν φύγει χωρίς άδεια ή έχουν λιποτακτήσει, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Μιχάιλο Φέδροφ. Η κατάσταση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ήδη οριακή έλλειψη πεζικού, επιτρέποντας στις ρωσικές δυνάμεις να προωθούνται σε τομείς με μειωμένη επάνδρωση.
Η ανθρώπινη διάσταση της κρίσης
Πολλοί στρατιώτες εγκαταλείπουν τις μονάδες τους λόγω εξάντλησης, ψυχολογικής πίεσης και απογοήτευσης από τη διοίκηση. Η περίπτωση του 33χρονου Γιαροσλάβ, πρώην αναπληρωτή διοικητή λόχου, είναι χαρακτηριστική. Ο ίδιος περιγράφει ότι η «αδιαφορία» της ηγεσίας για τις ζωές των στρατιωτών τον οδήγησε να φύγει χωρίς άδεια, ενώ από τότε αντιμετωπίζει κρίσεις πανικού. Παρόμοιες μαρτυρίες καταγράφονται σε όλη τη χώρα, με στρατιώτες να δηλώνουν ότι δεν αντέχουν πλέον τις συνθήκες του μετώπου.
Τα επίσημα στοιχεία και η πραγματική έκταση
Τον Οκτώβριο του 2025, οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις AWOL και λιποταξίας έφτασαν τις 21.602, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε ο στρατιωτικός και πρώην βουλευτής Ιχόρ Λούτσενκο. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα παραμένει θολή, καθώς το Γραφείο Γενικού Εισαγγελέα σταμάτησε να δημοσιοποιεί δεδομένα από τον Νοέμβριο του 2025.
Η διαφορά μεταξύ AWOL και λιποταξίας είναι κρίσιμη:
- AWOL: αποχώρηση χωρίς άδεια, με πρόθεση επιστροφής.
- Λιποταξία: οριστική αποφυγή υπηρεσίας, συχνά με πλαστογραφημένα έγγραφα ή φυγή στο εξωτερικό.
Και οι δύο πράξεις τιμωρούνται με ποινές από 5 έως 12 χρόνια φυλάκισης.
Προηγούμενες προσπάθειες αντιμετώπισης
Το 2024, η ουκρανική κυβέρνηση είχε θεσπίσει εφάπαξ αμνηστία για όσους επέστρεφαν στις μονάδες τους. Περισσότεροι από 29.000 στρατιώτες επέστρεψαν μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Αυγούστου 2025. Παρ’ όλα αυτά, η έλλειψη συστηματικής τιμωρίας φαίνεται να ενθαρρύνει νέες περιπτώσεις AWOL, σύμφωνα με στρατιωτικούς νομικούς.
Ζωή στην παρανομία
Πολλοί λιποτάκτες καταφέρνουν να ζουν σχεδόν κανονικά σε μεγάλες πόλεις όπως το Κίεβο. Βρίσκουν εργασία, κυρίως σε οικοδομές, και κινούνται σε δημόσιους χώρους, παρά το ότι θεωρούνται καταζητούμενοι. Ορισμένοι παραμένουν κρυμμένοι στα σπίτια τους, ενώ άλλοι συνεχίζουν την καθημερινότητά τους με σχετική άνεση.
Επιπτώσεις στο μέτωπο
Αξιωματικοί του ουκρανικού στρατού εκτιμούν ότι αν επέστρεφαν οι στρατιώτες που έχουν φύγει, η Ουκρανία θα μπορούσε να αποκτήσει τη δυνατότητα να διεξάγει αντεπιθέσεις σε ολόκληρη τη γραμμή του μετώπου. Η απουσία τους όμως αφήνει κρίσιμα κενά, τα οποία οι ρωσικές δυνάμεις εκμεταλλεύονται.
