Όταν οι Γερμανοί έκαψαν τα Ανώγεια!

Όταν οι ναζί έκαψαν τα Ανώγεια: 82 χρόνια από το έγκλημα που δεν ξεχνιέται

Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

Η 13η Αυγούστου 1944 δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο της Ιστορίας. Είναι μία από εκείνες τις ημέρες που θυμίζουν τι πλήρωσε αυτός ο τόπος για την ελευθερία του και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η ναζιστική βαρβαρότητα όταν συναντά απέναντί της έναν λαό που αρνείται να γονατίσει.

Στα Ανώγεια της Κρήτης οι Γερμανοί κατακτητές δεν πήγαν για να πολεμήσουν έναν στρατό. Πήγαν για να τιμωρήσουν ένα ολόκληρο χωριό επειδή αντιστεκόταν. Ο διοικητής του «Φρουρίου Κρήτης», στρατηγός Φρίντριχ-Βίλχελμ Μίλερ, διέταξε στις 13 Αυγούστου την ισοπέδωση των Ανωγείων και την εκτέλεση κάθε άρρενος Ανωγειανού που θα βρισκόταν μέσα στο χωριό ή σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου.

Η αιτία ήταν ξεκάθαρη: τα Ανώγεια αποτελούσαν ισχυρό πυρήνα της κρητικής Αντίστασης. Έδιναν καταφύγιο σε αντάρτες, είχαν συνδεθεί με αντιστασιακές επιχειρήσεις και αποτέλεσαν σταθμό στη διαδρομή των απαγωγέων του Γερμανού στρατηγού Χάινριχ Κράιπε.

Και οι ναζί απάντησαν όπως ήξεραν.

Με φωτιά, εκτελέσεις, λεηλασία και συλλογική τιμωρία.

Για εβδομάδες τα γερμανικά στρατεύματα κατέστρεφαν συστηματικά τα Ανώγεια. Σπίτια λεηλατήθηκαν, περιουσίες αρπάχτηκαν και κτίρια παραδόθηκαν στις φλόγες ή ανατινάχθηκαν. Στόχος δεν ήταν μόνο να καταστραφεί ένας τόπος. Ήταν να τρομοκρατηθεί ένας ολόκληρος λαός.

Απέτυχαν.

Γιατί τα Ανώγεια ξαναχτίστηκαν. Και η Ελλάδα δεν ξέχασε.

Οι ναζί μπορούσαν να κάψουν τα σπίτια των Ανωγειανών. Δεν μπορούσαν να κάψουν την ψυχή τους. Μπορούσαν να αφήσουν πίσω τους ερείπια. Δεν μπορούσαν να εξαφανίσουν την Αντίσταση. Ογδόντα δύο χρόνια μετά, το Τρίτο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων παραμένει ένα καρφί στη μνήμη της Ευρώπης και μια ελληνική απάντηση σε όσους επιχειρούν να ξεπλύνουν, να σχετικοποιήσουν ή να ξανασερβίρουν τον ναζισμό με καινούργιο περιτύλιγμα.

Τα Ανώγεια κάηκαν. Δεν προσκύνησαν. Και αυτή είναι η ιστορία που οι ναζί δεν κατάφεραν ποτέ να σβήσουν.