ΟΟΣΑ: Σοκαριστική «μαύρη πρωτιά» της Ελλάδας σε χρόνιες ασθένειες και πρόωρους θανάτους
Κάπνισμα, παχυσαρκία και χαμηλή φυσική δραστηριότητα εκτοξεύουν το υγειονομικό φορτίο της χώρας
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ καταγράφει μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για την Ελλάδα, η οποία συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με το υψηλότερο φορτίο χρόνιων μη μεταδοτικών νοσημάτων. Η χώρα εντάσσεται στο «Cluster G», μαζί με Τσεχία, Πολωνία και Ρουμανία, δηλαδή στην ομάδα κρατών που εμφανίζουν αυξημένους πρόωρους θανάτους και αδυναμία αποτελεσματικού ελέγχου βασικών παραγόντων κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η έλλειψη άσκησης. Οι δείκτες DALYs, που αποτυπώνουν τα χρόνια ζωής που χάνονται λόγω θανάτου ή αναπηρίας, τοποθετούν την Ελλάδα πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ σε κρίσιμες κατηγορίες νοσημάτων.
Στα καρδιαγγειακά νοσήματα, η χώρα καταγράφει 7.207 DALYs ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 6.823 στην ΕΕ, ενώ στον καρκίνο η επιβάρυνση φτάνει τα 6.748 DALYs, πολύ υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 5.789. Αντίστοιχα, στα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα η Ελλάδα εμφανίζει 1.291 DALYs, όταν ο μέσος όρος της Ευρώπης είναι 1.126. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο διαβήτης τύπου 2, όπου η χώρα κινείται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με 961 DALYs έναντι 983.
Η έκθεση συνδέει άμεσα την επιβάρυνση αυτή με τους παράγοντες κινδύνου που κυριαρχούν στον ελληνικό πληθυσμό. Το ποσοστό των καπνιστών φτάνει το 29%, η παχυσαρκία αγγίζει το 34%, ενώ η κατανάλωση αλκοόλ υπολογίζεται σε περίπου 7 λίτρα καθαρής αλκοόλης ανά ενήλικα ετησίως. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, το 77% του φορτίου των καρδιαγγειακών νοσημάτων σχετίζεται με τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή και το κάπνισμα. Αντίστοιχα, το 55% των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων και το 45% των περιστατικών καρκίνου συνδέονται με παράγοντες που μπορούν να προληφθούν.
Ιδιαίτερα ανησυχητικοί είναι και οι δείκτες θνησιμότητας. Στα καρδιαγγειακά νοσήματα η Ελλάδα καταγράφει 473 θανάτους ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 409 στην ΕΕ. Στον καρκίνο, ο δείκτης φτάνει τους 343 θανάτους ανά 100.000, σημαντικά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 271. Στα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα η θνησιμότητα ανέρχεται σε 55 θανάτους ανά 100.000, όταν στην Ευρώπη ο μέσος όρος είναι 45. Μοναδική θετική εξαίρεση αποτελεί ο διαβήτης τύπου 2, όπου η Ελλάδα εμφανίζει χαμηλότερη θνησιμότητα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι συχνά ο διαβήτης καταγράφεται ως συνοδός παράγοντας και όχι ως κύρια αιτία θανάτου.
Η συνολική εικόνα που παρουσιάζει ο ΟΟΣΑ αναδεικνύει την ανάγκη για ενίσχυση των πολιτικών πρόληψης, καλύτερη διαχείριση των παραγόντων κινδύνου και ουσιαστικές επενδύσεις στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Η Ελλάδα καλείται να αντιμετωπίσει ένα αυξανόμενο υγειονομικό βάρος, το οποίο επιβαρύνει τόσο το σύστημα υγείας όσο και την ποιότητα ζωής του πληθυσμού.
