Ολική ανατροπή με κρυφές αγορές χρυσού 100 τόνων το έτος από τις κεντρικές τράπεζες
Μια σε ιστορικά επίπεδα αγοραστική φρενίτιδα χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες αναδιαμορφώνει τα παγκόσμια συναλλαγματικά αποθέματα, σηματοδοτώντας μια ευρύτερη στροφή μακριά από το δολάριο εν μέσω αυξανόμενης γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας.
Σιωπηλή αναδιάταξη αποθεμάτων
Οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν πάνω από 1.000 μετρικούς τόνους χρυσού ετησίως, με μεγάλο μέρος αυτών των αγορών να μην αναφέρεται στα επίσημα στοιχεία. Οξυμένοι φόβοι για τη «χρήση» του δολαρίου ως όπλου, τον πληθωρισμό και τις γεωπολιτικές εντάσεις οδηγούν σε διαφοροποίηση προς τον χρυσό.
Οι κρυφές αγορές της Κίνας, που περνούν μέσω πολλαπλών μεσαζόντων, υποδηλώνουν ότι τα αποθέματα χρυσού της είναι πολύ μεγαλύτερα από ό,τι δηλώνεται επίσημα καθώς από τις επίσημες δηλώσεις των τραπεζιτών .
Η στρατηγική ζήτηση για χρυσό αναμένεται να ωθήσει τις τιμές στα 3.700 δολάρια μέχρι το τέλος του έτους και πιθανώς στα 6.000 δολάρια έως το 2029, σύμφωνα με σημαντικούς αναλυτές της αγοράς.
Πιο συγκεκριμένα τι λένε τα στοιχεία
Οι κεντρικές τράπεζες έχουν δείξει μια ισχυρή και διαρκή «όρεξη» για χρυσό τα τελευταία τρία χρόνια, κάνοντας το 2022, το 2023 και το 2024 τις τρεις διαδοχικά υψηλότερες χρονιές αγορών από το 1967.
Αυτό το επίπεδο ζήτησης—διπλάσιο από τον μέσο όρο που παρατηρήθηκε μια δεκαετία νωρίτερα—θεωρείται σε μεγάλο βαθμό ως δομική μετατόπιση και όχι ως προσωρινή κυκλική συμπεριφορά, γεγονός που υποδηλώνει μια μακροπρόθεσμη αναδιάταξη των παγκόσμιων νομισματικών αποθεμάτων.
Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2024, οι καθαρές παγκόσμιες αγορές χρυσού έφτασαν τους 483 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 5% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2023, ενώ και το πρώτο τρίμηνο του 2025 παρουσίασε ισχυρή ζήτηση με 244 τόνους.
Οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών ηγούνται αυτής της πορείας, αντιπροσωπεύοντας περίπου 69% των συνολικών αγορών χρυσού το 2023, με τις ασιατικές και τις μεσανατολικές τράπεζες να είναι οι πιο δραστήριες.
Κύριοι «παίκτες» περιλαμβάνουν:
• την People’s Bank of China (PBOC) (SSE: 601988), η οποία πρόσθεσε 225 τόνους το 2023 και συνέχισε τις αγορές της και το 2025•
• την National Bank of Poland, τον μεγαλύτερο αγοραστή του 2024, με 90 τόνους, στοχεύοντας ώστε ο χρυσός να αντιστοιχεί στο 20–30% των συνολικών αποθεμάτων της•
• την Reserve Bank of India (RBI), που προσθέτει συνεχώς χρυσό από το 2017.
Άλλοι σημαντικοί αγοραστές είναι η Τουρκία, η Ρωσία, η Σιγκαπούρη, το Ουζμπεκιστάν και η Δημοκρατία της Τσεχίας.
Τα κίνητρα πίσω από αυτές τις σημαντικές αγορές είναι πολλαπλά:
• διαφοροποίηση αποθεμάτων ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το δολάριο ΗΠΑ,
• η πρόσληψη του χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας και γεωπολιτικών εντάσεων,
• αντιστάθμιση έναντι του πληθωρισμού, για την προστασία από τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης,
• στρατηγική κίνηση για γεωπολιτική «ασφάλιση» και νομισματική κυριαρχία, ιδίως υπό τον φόβο κυρώσεων ή δέσμευσης συναλλαγματικών αποθεμάτων.
Η έκρηξη της τιμής
Αυτή η συνεχής ζήτηση από τις κεντρικές τράπεζες υπήρξε κύριος μοχλός ανόδου της τιμής του χρυσού, η οποία έφτασε επανειλημμένα σε ιστορικά υψηλά.
Τα διεθνή συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης χρυσού (futures) έφτασαν πρόσφατα τα 3.744 δολάρια/ουγγιά και έκλεισαν στα 3.705,80 δολάρια/ουγγιά τον Σεπτέμβριο του 2025.
Οι μεγάλες αγορές σηματοδοτούν την εμπιστοσύνη των κεντρικών τραπεζών στη σταθερότητα και την εσωτερική αξία του χρυσού, ενισχύοντας παράλληλα το κλίμα στην ευρύτερη αγορά.
Σε αντίθεση με τους κερδοσκόπους επενδυτές, οι κεντρικές τράπεζες υιοθετούν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, δημιουργώντας επίμονη ζήτηση που παρέχει σταθερή στήριξη στις τιμές.
Μια αξιοσημείωτη διαφορά σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες είναι η απουσία σημαντικών πωλήσεων χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες στο παρελθόν ασκούσαν διαρκή καθοδική πίεση στις τιμές.
Με τη ζήτηση από τις κεντρικές τράπεζες να αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 25% της ετήσιας παγκόσμιας ζήτησης χρυσού, οι κινήσεις τους έχουν τεράστια βαρύτητα στην αγορά και συμβάλλουν ουσιαστικά στις τρέχουσες ιστορικές αποτιμήσεις του χρυσού.
