Οι πολίτες πλήρωσαν τη σωτηρία των τραπεζών

Του Παναγιώτη Θεοχάρη

Κέρδη χωρίς όρους, κράτος χωρίς ρήτρες, πολίτες χωρίς αξιοπρέπεια: το τραπεζικό σύστημα μετατρέπει τη σωτηρία του σε καθημερινή τιμωρία της κοινωνίας

Οι τράπεζες στην Ελλάδα δεν διασώθηκαν από την «αγορά».

Διασώθηκαν από τους πολίτες. Από φόρους που μεταφέρθηκαν στην κοινωνία, από χρεώσεις και προμήθειες που έγιναν μόνιμο χαράτσι, από κρατικές εγγυήσεις και ειδικές ρυθμίσεις που πλήρωσε άμεσα ή έμμεσα ο φορολογούμενος. Και σήμερα, αφού επέστρεψαν στην κερδοφορία, επιστρέφουν το τίμημα με τον πιο κυνικό τρόπο. Ουρές. Λιγοστό προσωπικό. Κλειστά ταμεία. Απολύσεις.

Ηλικιωμένοι όρθιοι για ώρες. ΑμεΑ χωρίς στοιχειώδη προτεραιότητα. Ευάλωτες ομάδες που αντιμετωπίζονται ως «κόστος» και όχι ως πολίτες.

Η «πρόοδος» ως πρόσχημα εγκατάλειψης

Η ψηφιοποίηση προβλήθηκε ως λύση. Στην πράξη λειτούργησε ως άλλοθι. Όχι για καλύτερη εξυπηρέτηση, αλλά για μείωση κόστους και αύξηση κερδών. Όποιος δεν μπορεί να ακολουθήσει εφαρμογές, PIN και πλατφόρμες, απλώς μένει πίσω.

Η τράπεζα δεν προσαρμόζεται στον πολίτη, ο πολίτης υποχρεώνεται να προσαρμοστεί στην αδιαφορία.

Απολύσεις μετά τη διάσωση

Μετά τις ανακεφαλαιοποιήσεις και τις διευκολύνσεις, το αυτονόητο θα ήταν ρήτρες, διατήρηση θέσεων εργασίας, ελάχιστο επίπεδο φυσικής εξυπηρέτησης, προστασία ηλικιωμένων και ΑμεΑ. Τίποτα από αυτά δεν επιβλήθηκε. Αντίθετα, οι τράπεζες μείωσαν προσωπικό και φόρτωσαν περισσότερη δουλειά σε λιγότερους υπαλλήλους. Το αποτέλεσμα το βλέπει ο πολίτης καθημερινά, καθυστερήσεις, ένταση, ταλαιπωρία. Ιδιωτικές στα κέρδη, «συστημικές» στις ζημιές

Όταν τα νούμερα είναι θετικά, οι τράπεζες επικαλούνται την ελεύθερη αγορά. Όταν τα πράγματα στραβώνουν, θυμούνται ότι είναι «συστημικές». Αυτό το μοντέλο έχει ένα σταθερό αποτέλεσμα: ο πολίτης πληρώνει πάντα. Η εποπτεία υπάρχει. Η Τράπεζα της Ελλάδος γνωρίζει. Η κυβέρνηση γνωρίζει. Οι εικόνες είναι δημόσιες. Η απουσία όρων δεν είναι αμέλεια. Είναι επιλογή.

Το ερώτημα που καίει

Αν οι τράπεζες, σώθηκαν με δημόσιο χρήμα και κοινωνικό κόστος, ευνοούνται φορολογικά, θεωρούνται κρίσιμες για τη σταθερότητα, γιατί δεν έχουν υποχρεώσεις απέναντι στην κοινωνία; Και γιατί το κράτος δεν τις επιβάλλει;

Οι πολίτες έκαναν το καθήκον τους και πλήρωσαν. Οι τράπεζες κερδίζουν. Οι ηλικιωμένοι και τα ΑμεΑ περιμένουν στις ουρές. Αυτό δεν είναι απλώς κακή εξυπηρέτηση. Είναι θεσμική αδικία — και έχει πολιτική ευθύνη.