Οι πλημμύρες τριπλασιάζονται στην Ευρώπη: Νέα δεδομένα αποκαλύπτουν την έκταση
Έρευνα του Κοινού Κέντρου Ερευνών της ΕΕ δείχνει θεαματική αύξηση των πλημμυρικών φαινομένων και των επιπτώσεών τους τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι πλημμύρες αναδεικνύονται πλέον σε έναν από τους ταχύτερα αυξανόμενους φυσικούς κινδύνους στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, καταγράφει μια εντυπωσιακή αύξηση των πλημμυρικών επεισοδίων από το 1981 έως το 2020, με τον συνολικό αριθμό τους να φτάνει τα 1.349 περιστατικά. Παράλληλα, οι πλημμύρες που συνδέονται με ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν σχεδόν τριπλασιαστεί μέσα σε τρεις δεκαετίες.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πλημμύρες δεν είναι μόνο συχνότερες, αλλά και πιο καταστροφικές. Από τα 959 περιστατικά που εξετάστηκαν λεπτομερώς, οι ερευνητές κατέγραψαν 390 αφανιστικές πλημμύρες, οι οποίες προκάλεσαν σημαντικές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και υποδομές. Το 70% των καταγεγραμμένων επεισοδίων συνδέεται με έντονα καιρικά φαινόμενα, όπως παρατεταμένες βροχοπτώσεις και καταιγίδες, που ενισχύονται από την κλιματική αλλαγή.
Η μελέτη αναδεικνύει επίσης τις γεωγραφικές διαφοροποιήσεις του κινδύνου. Περιοχές όπως η Θεσσαλία και ο Έβρος στην Ελλάδα, αλλά και η Emilia-Romagna στην Ιταλία, έχουν βιώσει τα τελευταία χρόνια πλημμύρες μεγάλης κλίμακας, με σοβαρές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία και κοινωνία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πλημμύρες αυτές συνδέονται με ανεπαρκή αντιπλημμυρικά έργα ή με την απουσία ολοκληρωμένων σχεδίων διαχείρισης κινδύνου.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η αύξηση των πλημμυρών δεν οφείλεται μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά και σε ανθρωπογενείς παράγοντες, όπως η άναρχη δόμηση, η αλλαγή χρήσεων γης και η υποβάθμιση φυσικών οικοσυστημάτων που λειτουργούν ως φυσικά αναχώματα. Η αστικοποίηση και η κάλυψη του εδάφους με αδιαπέραστα υλικά επιδεινώνουν την απορροφητικότητα του εδάφους, αυξάνοντας τον όγκο των υδάτων που καταλήγουν σε ποτάμια και ρέματα.
Παράλληλα, η μελέτη επισημαίνει ότι οι οικονομικές απώλειες από πλημμύρες έχουν αυξηθεί σημαντικά, με το κόστος να επιβαρύνει τόσο τα κράτη όσο και τους πολίτες. Η ανάγκη για επενδύσεις σε σύγχρονα αντιπλημμυρικά έργα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης υδάτων είναι πλέον πιο επιτακτική από ποτέ.
Τέλος, οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, όπου οι πλημμύρες αποτελούν έναν διαρκώς αυξανόμενο κίνδυνο. Η προσαρμογή στις νέες συνθήκες απαιτεί συντονισμένες πολιτικές, τεχνολογική καινοτομία και ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινωνιών απέναντι στα ακραία φαινόμενα που πλέον εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση.
