Οι ΗΠΑ ξεμένουν επικίνδυνα από επιλογές στο Ιράν

Του δικηγόρους Γεωργίου Ι. Μάτσου

Το βράδυ της 30 προς 31 Ιουλίου 2026, ιρανικά drones προέβησαν σε χαμηλής έντασης πλήγματα κατά (φιλοαμερικανικών) κουρδικών στόχων στο βόρειο Ιράκ.

Το ίδιο και το βράδυ της 31 Ιουλίου προς 1 Αυγούστου, όπως και την επομένη, 1 προς 2 Αυγούστου (πηγή: Wikipedia)

Υπάρχει είδηση σε αυτή τη χαμηλής έντασης ιρανική πολεμική δραστηριότητα;

Υπάρχει και έγκειται στο ότι οι ΗΠΑ έχουν, αντιθέτως, παραμείνει από το βράδυ της 30ης προς 31η Ιουλίου εντελώς αδρανείς πολεμικά. Αυτό μαρτυρεί ο επίσημος λογαριασμός της Centcom στο πρώην Twitter, που αναφέρει κάθε αμερικανικό πλήγμα εναντίον του Ιράν. Και που δεν μνημονεύει κανένα πλήγμα μετά τις 30-7-2026, ώρα Ελλάδος 5:47 π.μ.

Οι ΗΠΑ έδειξαν μεν να προετοιμάζουν αυτές τις ημέρες νέα επίθεση κατά του Ιράν, όπως μαρτυρούσε η ταυτόχρονη έκδοση ανακοινώσεων ασφαλείας εκ μέρους των αμερικανικών πρεσβειών σε Ιράκ, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Εμιράτα, Μπαχρέιν, Κατάρ και Ομάν. Η προγραμματιζόμενη όμως επίθεση ακυρώθηκε με εντολή Τραμπ τη νύχτα της 1 προς 2-8-2026, με επίσημη αιτιολογία να δοθεί μια ακόμη ευκαιρία στη διπλωματία.

Προγραμματισμένες επιθέσεις κατά του Ιράν έχουν όμως ακυρωθεί τόσες φορές, που φυσιολογικά γεννώνται ερωτήματα, εάν η αμερικανική προτίμηση στη διπλωματία είναι γνήσια ή αντιθέτως εξωτερικεύει ανομολόγητη αδυναμία στρατιωτικής λύσης στο ιρανικό τέλμα.

Σύμφωνα με το Axios, την παύση των αμερικανικών βομβαρδισμών υπέδειξε προ δέκα περίπου ημερών ο επικεφαλής της Centcom, στρατηγός Bradley Cooper, επειδή οι βομβαρδισμοί “έφθασαν τα όρια της αποτελεσματικότητάς τους”.

Κατά τον στρατηγό Cooper, οι ΗΠΑ χρειάζονται “μείζονες επιχειρήσεις” (χωρίς να διευκρινίζει τι είδους) για την περαιτέρω καταστροφή στόχων.

Αυτή η ανοικτή παραδοχή έλλειψης αποτελεσματικότητας των αμερικανικών βομβαρδισμών αποτυπώνει ανάγλυφα το επιθετικό αδιέξοδο των ΗΠΑ.

Στο ίδιο άρθρο του Axios αποτυπώνεται όμως και παραδοχή του στρατηγού Dan Caine περί ελλείψεως επαρκών αμερικανικών αντιαεροπορικών μέσων.

Υπενθυμίζεται δε ότι ένα μήνα μετά την εκεχειρία της 8-4-2026, η CIA παραδέχθηκε ότι το Ιράν διατηρούσε άθικτο το 75% του προπολεμικού αποθέματός του εκτοξευτών πυραύλων και το 70% του προπολεμικού αποθέματος πυραύλων.

Εκτός από συνταρακτική αποτυχία της επιχείρησης “Επική Οργή”, η διατήρηση του ιρανικού πυραυλικού αποθέματος, συνδυασμένη με την έλλειψη αμερικανικών αντιαεροπορικών μέσων, σημαίνει ότι, ενόσω οι ΗΠΑ αδυνατούν να βομβαρδίσουν αποτελεσματικά το Ιράν, αυτό δύναται αντιθέτως να πλήξει χερσαίες αμερικανικές βάσεις και το Ισραήλ.

Στα παραπάνω προστίθεται και η πρόσφατη προειδοποίηση του επικεφαλής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη ότι αδυνατεί να προστατεύσει το Ισραήλ από ιρανικές επιθέσεις.

Συν τοις άλλοις, οι Άραβες σύμμαχοι των ΗΠΑ αντιτίθενται σχεδόν ανοικτά στο ενδεχόμενο συνέχισης των Αμερικανικών επιχειρήσεων.

Γιατί όμως το Ιράν δεν συνεχίζει να βομβαρδίζει αυτό τους Αμερικανούς, αν και μπορεί; Αυτό μάλλον συμβαίνει:

α) Για πολιτικούς λόγους.

β) Για να μην προκαλέσει δυσανάλογη (ενδεχομένως πυρηνική) αμερικανική απάντηση.

γ) Διότι, συνεχίζοντας την επίθεση κατά των Κούρδων, αναμένει να ελέγξει σταδιακά πλήρως το πλειοψηφικά σιιτικό (άρα φιλοϊρανικό) γειτονικό Ιράκ, θέτοντας υποθήκη για μελλοντική ανάκτηση της επιρροής του στη Συρία.

Στις 23-6-2026 γράφαμε ότι οι ΗΠΑ “αποκλείεται να αποδεχθούν” την κατάσταση που διαμόρφωνε το MoU με το Ιράν “ως τελική διευθέτηση”.

Η πρόβλεψη εκείνη δικαιώθηκε. Εντούτοις παραμένει ασαφές, τι ακριβώς προσπάθησαν να επιτύχουν οι ΗΠΑ με ένα ταπεινωτικό για αυτές MoU, που δεν είχαν σκοπό να τηρήσουν.

Γράφαμε επίσης στο ίδιο άρθρο ότι η μόνη πραγματική επιλογή των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή είναι η δημιουργία κουρδικού κράτους.

Οι ΗΠΑ όμως, στο πλαίσιο της συμφωνίας πλήρους αποχώρησής τους από το Ιράκ έως 30-9-2026, αποσύρουν πια ακόμη και τους πυραύλους Patriot από το Κουρδιστάν, αφήνοντας τους Κούρδους συμμάχους τους στο έλεος του Ιράν.

Οι ΗΠΑ αναζητούν διευθέτηση που θα μπορεί να διασώσει το κύρος τους έστω προσωρινά, έστω αποκλειστικά μεταξύ των πιστών υποστηρικτών του προέδρου Τραμπ.

Με βάση όλα τα παραπάνω, όμως, μια τέτοια διευθέτηση (που υπήρξε π.χ. το 1973 στο Βιετνάμ) μάλλον εξαρτάται πια υπέρμετρα από τη βούληση του Ιράν.

Εντούτοις, μετά τη ματαίωση της διαδικασίας που έθεσε σε εφαρμογή το MoU και ασχέτως τού ποιος παραβίασε πρώτος το MoU, δεν πρέπει να αναμένεται πια καμία τέτοια ιρανική παραχώρηση.

Όσο το Ορμούζ παραμένει κλειστό, ο χρόνος δουλεύει υπέρ του Ιράν. Με δεδομένη τη δραματική μείωση των δυτικών αποθεμάτων πετρελαίου, το σημείο καμπής στο οποίο οι ΗΠΑ θα υποχρεωθούν να προβούν σε κάκιστη για αυτές πρωτίστως τις ίδιες επιλογή, πλησιάζει.

Οι κάκιστες αυτές αμερικανικές επιλογές δείχνουν να περιορίζονται στις εξής:

Είτε θα αποδεχθούν τη σταδιακή, σιωπηρή έναρξη παγκόσμιας οικονομικής κρίσης λόγω της διακοπής της ροής επαρκούς πετρελαίου και άλλων αγαθών από το Ορμούζ και το Μπαμπ-Ελ-Μαντέμπ (την έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας προς τον Ινδικό Ωκεανό, που έχουν αποκλείσει οι Χούθι για τη Σαουδική Αραβία).

Είτε θα προσπαθήσουν να διασώσουν το κύρος τους ανακηρυσσόμενες νικήτριες μετά ενδεχόμενη καταστροφή ζωτικών ιρανικών υποδομών, που θα οδηγήσει σε καταστροφή, εκ μέρους του Ιράν, των αντίστοιχων ζωτικών υποδομών των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου, πυροδοτώντας έτσι ακόμη εντονότερη παγκόσμια οικονομική κρίση.

Είτε θα σκεφτούν σοβαρά τα πυρηνικά, διακινδυνεύοντας ριζική αναδιάταξη της παγκόσμιας γεωπολιτικής σκηνής.

Είτε θα ταπεινωθούν ‘οριστικά’, συνθηκολογώντας και αποδεχόμενες τους ιρανικούς όρους και το συνακόλουθο πλήγμα, προσωρινό έστω, στο στάτους τους ως υπερδύναμης.

Αν και όλες οι επιλογές είναι κάκιστες, η σώφρων επιλογή θα ήταν η τέταρτη, μετά την οποία οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διενεργήσουν βαθιά και ειλικρινή αυτοκριτική και αυτοδιόρθωση, ώστε να ανακτήσουν μελλοντικά το κύρος που θα έχαναν δια της παραδοχής της ήττας τους στο Ιράν.

Η μέχρι στιγμής συμπεριφορά της υπερδύναμης, πάντως, δείχνει ότι δεν είναι καθόλου διατεθειμένη να παραδεχτεί ανοικτά την ήττα της.

Ίσως λοιπόν οι ΗΠΑ – και μαζί με αυτές και η λοιπή ανθρωπότητα – συρθούν εκούσες-άκουσες στην πρώτη επιλογή: Τη μέσω μείωσης του διαθέσιμου διεθνώς πετρελαίου και άλλων κρίσιμων εμπορευμάτων “σιωπηρή” έναρξη παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

“Σιωπηρή”, διότι τα σημερινά επίπεδα των τιμών πετρελαίου, κάθε άλλο παρά προαναγγέλλουν την έναρξη κρίσης τέτοιας μορφής.