Οι δικηγόροι κηρύσσουν “ανένδοτο” για τον οικονομικό “κόφτη” στις προσφυγες στον Άρειο Πάγο
Ολομέτωπη επίθεση από τον δικηγορικό κόσμο της χώρας ενάντια στο άρθρο 51 που αποκλείει τον αναιρετικό έλεγχο στον Άρειο Πάγο για αποφάσεις που επιδικάζουν ποσά κάτω των 20.000 ευρώ στις αστικές υποθέσεις και των 8.000 ευρώ στις εργατικές διαφορές, χαρτογραφεί η απόφαση της Συντονιστικής Επιτροπής των Δικηγορων της χώρας.
Οι δικηγόροι προειδοποιούν ότι η ρύθμιση του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που περιλαμβάνεται στο υπό δημόσια διαβούλευση νομοσχέδιο, μετατρέπει την απονομή δικαιοσύνης σε προνόμιο για λίγους, στερεί από τους οικονομικά ασθενέστερους το δικαίωμα δικαστικής προστασίας και υπονομεύει το ίδιο το κράτος δικαίου.
Το σύνθημα της καθολικής αντίστασης έδωσε η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος κατά τη συνεδρίασή της Με ανακοίνωσή της, η Επιτροπή εξέφρασε την “κατηγορηματική αντίθεσή της στην θέσπιση οποιουδήποτε χρηματικού ορίου για την άσκηση αναίρεσης στις πολιτικές υποθέσεις, καθότι περιορίζει αδικαιολόγητα το δικαίωμα δικαστικής προστασίας των πολιτών”.
Οι δικηγόροι ξεκαθαρίζουν ότι “η αναίρεση αποτελεί θεσμικό μηχανισμό ελέγχου της ορθής εφαρμογής του δικαίου, διασφάλισης της ενότητας της νομολογίας και εμπέδωσης της ασφάλειας δικαίου” και προσθέτουν με νόημα πως “η σοβαρότητα ενός νομικού σφάλματος, η ανάγκη ενιαίας ερμηνείας του νόμου δεν μπορεί να συναρτώνται με οποιοδήποτε χρηματικό όριο”. Παράλληλα, η Συντονιστική Επιτροπή στηλιτεύει το γεγονός ότι το όριο δεν υπολογίζεται με βάση την αξία του αντικειμένου της δίκης αλλά με βάση το επιδικασθέν ποσό, κάτι που “εξαρτά τον αναιρετικό έλεγχο από την κρίση του ίδιου του Δικαστηρίου που πρόκειται να υπαχθεί σε αυτόν”.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά (ΔΣΠ) προχώρησε σε παρέμβαση εστιάζοντας στις προβλεπόμενες ρυθμίσεις που αποκλείουν την αναίρεση για αποφάσεις που επιδικάζουν ποσό κατώτερο των 20.000 ευρώ στις αστικές υποθέσεις ή των 8.000 ευρώ στις εργατικές διαφορές. Ο ΔΣΠ καταγγέλλει τη διάταξη που δίνει τη δυνατότητα αναπροσαρμογής αυτών των ορίων με Προεδρικό Διάταγμα εκτός νομοθετικής διαδικασίας, ενώ υπενθυμίζει τη βαθύτερη ουσία του θεσμού: “Με τον αναιρετικό έλεγχο δεν κρίνεται η βασιμότητα των αξιώσεων των διαδίκων, αλλά ελέγχεται η τήρηση της νομιμότητας από το Δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση και ο έλεγχος αυτός δεν μπορεί να υφίσταται περιορισμό με καθαρά οικονομικά κριτήρια”.
Η διοίκηση του Συλλόγου προειδοποιεί ότι το μέτρο αυτό “δίνει παντελώς ανεπίτρεπτα τη δικονομική δυνατότητα στο ίδιο το Δικαστήριο να κρίνει αν θα υπαχθεί ή όχι σε αναιρετικό έλεγχο”, υποβαθμίζοντας υποθέσεις που μπορεί να έχουν τεράστια οικονομική και ζωτική σημασία για τους απλούς πολίτες.
Την έντονη ανησυχία του επιστημονικού κόσμου αποτυπώνει και η παρέμβαση του Επιστημονικού Συνδέσμου Δικηγόρων “Οι Ποινικολόγιοι” στη δημόσια διαβούλευση. Ο Σύνδεσμος εγείρει ευθέως ζητήματα συνταγματικότητας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι “η αξία της διαφοράς δεν αποτελεί αξιόπιστο κριτήριο για τη σπουδαιότητα του νομικού ζητήματος”. Σύμφωνα με τους Ποινικολόγιους, η καθιέρωση ενός τέτοιου απόλυτου οικονομικού φραγμού “περιορίζει δυσανάλογα το δικαίωμα δικαστικής προστασίας του άρθρου 20 παρ. 1 του Συντάγματος και αντίκειται στην αρχή της αναλογικότητας του άρθρου 25 παρ. 1”.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν στο όριο των εργατικών διαφορών, επισημαίνοντας ότι αυτό αποκλείει στην πράξη τη συντριπτική πλειονότητα των εργαζομένων από τον Άρειο Πάγο, αποδυναμώνοντας τον ρόλο του Ανωτάτου Δικαστηρίου ως εγγυητή της ενιαίας εφαρμογής του δικαίου.
Η νομική κοινότητα διαμηνύει ότι η ανάγκη αποσυμφόρησης του Αρείου Πάγου και η επιτάχυνση της δικαιοσύνης είναι μεν θεμιτοί στόχοι, όμως απαιτούν επαρκή στελέχωση, σύγχρονη οργάνωση και σταθερούς κανόνες, και όχι τον οριζόντιο αποκλεισμό των πολιτών από τα δικαστήρια.
Με τη δημόσια διαβούλευση να ολοκληρώνεται στις 20 Ιουλίου 2026, οι δικηγόροι ζητούν την άμεση απόσυρση της επίμαχης διάταξης και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, προτού η δικαστική προστασία υποστεί ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα.
