Ο Στουρνάρας, το σκάνδαλο της Εμπορικής και η “μαύρη τρύπα” εκατομμυρίων ευρώ!
Έρευνα «δημοκρατίας» μέρος 4ο: Με υπογραφή Στουρνάρα το σκάνδαλο της Εμπορικής-
Η επιζήμια ιδιωτικοποίηση, οι τοποθετήσεις σε αμοιβαία κεφάλαια και η «μαύρη τρύπα» των 804 εκατ. ευρώ από τον «φυτευτό» του καθεστώτος Σημίτη
Στην ουσία, ο Γιάννης Στουρνάρας είναι ένα δημιούργημα της εποχής Σημίτη. Ηταν τότε που άρχισε το επικρατών δόγμα ότι οι ιδιωτικοποιήσεις και ο κρατικός δανεισμός είναι ο μονόδρομος και η σωτηρία της οικονομίας.
Οι πρώτες στη «λίστα» ήταν οι τράπεζες. Αρχής γενομένης από το 2002, τη χρονιά εισόδου στο ευρώ και στο μεγάλο πλιάτσικο της οικονομίας με την εσωτερική υπερτίμηση, το «χτίσιμο» του δημόσιου χρέους με φόρτωμα της αποπληρωμής στις επόμενες δεκαετίες και τα υπερκοστολογημένα έργα για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Ο Γιάννης Στουρνάρας, ως τοποθετημένος από τον Σημίτη διοικητής στην -τότε ακόμα κρατική- Εμπορική, ζημίωσε με 804 εκατ. ευρώ την τράπεζα, εγείροντας θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με την «επιτυχία» της διοίκησής του και των αποφάσεών του, που έφτασαν έως το Ελληνικό Κοινοβούλιο.
Αξίζει ίσως να σημειωθεί ότι ο φανατικός των άκρατων ιδιωτικοποιήσεων Στουρνάρας «έδειχνε» πάντα τον συγκεκριμένο δρόμο για τους άλλους, αλλά ο ίδιος δεν τον ακολούθησε ποτέ. Ολη του η καριέρα είναι συντηρούμενη από το Δημόσιο, αφού ήταν και παραμένει αποκλειστικά σε δημόσιες τράπεζες και δημόσια πόστα. Εχει καταφέρει να γίνει μέχρι και υπουργός, δίχως ουδέποτε να χρειαστεί να τον ψηφίσει έστω κι ένας πολίτης.
Το ότι στην Ελλάδα κουνούν το δάχτυλο ως μύστες της ελεύθερης αγοράς ο Γιάννης Στουρνάρας κι ο Κωστής Χατζηδάκης, που δεν χρειάστηκε ποτέ να παλέψουν στον ιδιωτικό τομέα και ζουν από το υστέρημα των φορολογουμένων, καταδεικνύει και το φαιδρό της εγχώριας «ιδεολογίας» και των ταγών της. Μετά τα μυθεύματα στους μετόχους το 1999 και τις διαβεβαιώσεις Στουρνάρα, ως τότε δεξί χέρι του Γιάννου Παπαντωνίου, ότι δεν θα υπάρξει φούσκα στο ελληνικό Χρηματιστήριο, όπως αναφέραμε χθες, ακολούθησε το φιάσκο της Εμπορικής Τράπεζας.
Η σκανδαλώδης ιδιωτικοποίηση έγινε επί Κώστα Σημίτη και της πιο διεφθαρμένης διακυβέρνησης των τελευταίων δεκαετιών, με «πράσινα» σκάνδαλα στα Εξοπλιστικά, στο Χρηματιστήριο, στη Siemens, στους Ολυμπιακούς Αγώνες και στα τραπεζικά όργια, που οδήγησαν στο κραχ λίγα χρόνια αργότερα, το 2010. Πρωταγωνιστής στην ιδιωτικοποίηση με τα «χαμένα» 804 εκατ. ήταν ο Γιάννης Στουρνάρας, στη διοίκηση της Εμπορικής το 2000-2002. Οπως έχει δει το φως της δημοσιότητας και παλαιότερα, η διοίκησή του κατάφερε να ζημιώσει την τράπεζα με αυτό το υπέρογκο ποσό εξαιτίας λανθασμένων επενδύσεων κι έχει αναδειχθεί από τα ΜΜΕ.
Το 1999 η Εμπορική Τράπεζα πούλησε το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της Ιονικής Τράπεζας στην Alpha Bank. Το τίμημα ανήλθε σε 798 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με όσα αποκάλυπτε η «Καθημερινή» τον Ιούλιο του 2005, η διοίκηση Στουρνάρα τοποθέτησε το ποσό αυτό σε μετοχές της Σοφοκλέους, σε μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων, σε ομόλογα και παράγωγα καθώς και σε συμμετοχικού ενδιαφέροντος εταιρίες.
Σύμφωνα με όσα υποστήριζε τότε η «Καθημερινή», «οι τοποθετήσεις αυτές αποδείχτηκαν ιδιαίτερα άστοχες», αφού «στο τέλος του 2002 η Εμπορική Τράπεζα αναγκάστηκε να προχωρήσει σε μεγάλη μείωση της καθαρής της θέσης (ίδια κεφάλαια) κατά 725 εκατ. ευρώ λόγω της σοβαρότατης απαξίωσης των παραπάνω στοιχείων. Το ποσό των 725 εκατ. ευρώ αντιστοιχεί κατά βάση στο τίμημα που εισέπραξε η Εμπορική από την πώληση της Ιονικής Τράπεζας».
Εκείνη την περίοδο η Εμπορική ήταν κρατική κι αυτό σημαίνει πως οι τοποθετήσεις που έκανε η τράπεζα επί διοίκησης Στουρνάρα είχαν συνέπεια να ζημιωθεί, κατ’ επέκταση, και το Δημόσιο. Το ρεπορτάζ της εφημερίδας άφηνε έκθετο τον Γ. Στουρνάρα. Η ζημία είχε επιμεριστεί: Από μετοχές 325 εκατ. ευρώ, από αμοιβαία κεφάλαια 52 εκατ. ευρώ, από ομόλογα 2 εκατ. ευρώ, από παράγωγα 163 εκατ. ευρώ και από συμμετοχές κατά 183 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, υπήρξε πρόσθετη ζημία από παράγωγα ύψους 79 εκατ. ευρώ, η οποία όμως βάρυνε τα αποτελέσματα χρήσης και ουσιαστικά ανέβαζε τη συνολική ζημία της τραπέζης στα 804 εκατ. ευρώ, κατά τα δημοσιεύματα της εποχής. Ο Στουρνάρας σε συνέντευξή του στην «Ισοτιμία», στις 16 Μαρτίου 2003, είχε παραδεχθεί πως «εμείς ως Εμπορική, αντί να διαθέσουμε τα κεφάλαια από την πώληση της Ιονικής σε απλές τοποθετήσεις στη διατραπεζική, αγοράσαμε μετοχές, με συνέπεια τεράστιες υποαξίες στα χαρτοφυλάκια».
Στη Βουλή το σκάνδαλο με τις καταγγελίες των εργαζομένων
Το σκάνδαλο της Εμπορικής Τράπεζας έφερε στη Βουλή η κυβέρνηση Καραμανλή, που από το 2004 ανέλαβε την ηγεσία της χώρας, και συγκεκριμένα ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης. «Η Εμπορική Τράπεζα το 2002, επί προεδρίας Στουρνάρα, μείωσε το μετοχικό της κεφάλαιο κατά 7,509 εκατ. ευρώ λόγω της απώλειας αξίας στο χαρτοφυλάκιο των μετοχών» είχε αναφέρει τότε ο ίδιος από το βήμα. Το έργο της διοίκησης Στουρνάρα είχαν υπερασπιστεί οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, αφού ο σημερινός διοικητής της ΤτΕ θεωρούνταν εξ’ αρχής «πράσινος» και άνθρωπος του Σημίτη.
Στη Βουλή κατατέθηκαν και οι δύο ανακοινώσεις του Συλλόγου Εργαζομένων της Εμπορικής Τράπεζας, με την πρώτη, τον Δεκέμβριο του 2003, να αναφέρει πως «ο κ. Στουρνάρας και η διοίκηση της τράπεζας διέθεσαν ολόκληρο σχεδόν το τίμημα από την πώληση της Ιονικής (270 δισ. δραχμές) για την κάλυψη των ζημιών από χρηματιστηριακές πράξεις και μείωσαν τα ίδια κεφάλαια κατά 700 εκατ. ευρώ».
Η δεύτερη ανακοίνωση των εργαζομένων εκδόθηκε στις 22 Νοεμβρίου 2004: «Διέθεσαν ολόκληρο σχεδόν το τίμημα από την πώληση της Ιονικής (270 δισ.) για την κάλυψη των ζημιών από τις χρηματιστηριακές πράξεις και μείωσαν τα ίδια κεφάλαια κατά 700 εκατ. ευρώ». Οι καταγγελίες φάνηκε να επιβεβαιώνονται από τον Αλογοσκούφη μέσω των στοιχείων από τους ισολογισμούς της Εμπορικής.
Ο Στουρνάρας τοποθετήθηκε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Εμπορικής Τράπεζας και αντιπρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών το 2000 (Ιούλιος 2000 – Μάρτιος 2004). Ουδέποτε ζητήθηκαν πραγματικές ευθύνες για όσα συνέβησαν επί θητείας του. Αντίθετα, συνέχισε να ανεβαίνει τα σκαλοπάτια για να φτάσει επί Μνημονίων στη διοίκηση της ΤτΕ, βλέποντας πια μια τρίτη εξαετή θητεία…
………………………
Πάμε τώρα να θυμηθούμε τι έγραφε η Καθημερινή το μακρινό 2004 για τις επενδύσεις….της Εμπορικής στην Σιβηρία και όχι μόνο επί θητείας Στουρνάρα!
Και…. ξυλουργική επένδυση στη Σιβηρία η Εμπορική
Τα Ουράλια όρη, που ορίζουν ένα μεγάλο τμήμα των συνόρων της Ευρώπης με την Ασία, δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στην πατρίδα μας και ελάχιστοι είναι αυτοί που τα έχουν επισκεφθεί.
Ξεκινώντας από την αρκτική τούνδρα, ξεδιπλώνονται σε μια έκταση περίπου 2.500 χιλιομέτρων και φτάνουν μέχρι την Αραλοκασπιανή Στέπα, αποτελώντας ένα απο τα πλέον άγρια και αφιλόξενα μέρη του πλανήτη. Ωστόσο, αν είστε λάτρεις της άγριας ομορφιάς ή απλά τύχει να βρεθείτε στα Ουράλια, θυμηθείτε -λίγο πριν φτάσετε στην Αραλοκασπιανή Στέπα- να κάνετε ένα μεγάλο διάλειμμα.
Μπορεί να μην σας εντυπωσιάσει η ομορφιά του τοπίου, αλλά σίγουρα θα σας εντυπωσιάσει το γεγονός ότι το κατάφυτο δάσος που απλώνεται μπροστά σας είναι ιδιοκτησία της… Εμπορικής Τράπεζας. Το δάσος, συνολικής έκτασης όσο και ο Νομός Αττικής, έχει ενοικιαστεί από θυγατρική της Εμπορικής για πολλές… δεκαετίες, ενώ η ελληνική τράπεζα έχει δημιουργήσει και εργοστάσιο για την εκμετάλλευση της ξυλείας.
H ξυλουργική ίσως να αποτελούσε τη δημιουργική έξοδο μιας τράπεζας που δεν τα καταφέρνει καλά στις τραπεζικές εργασίες, ωστόσο η Εμπορική χάνει και από την εκμετάλλευση της ξυλείας! Βλέπετε, το επενδυτικό εγχείρημα της Εμπορικής στην Αραλοκασπιανή Στέπα έγινε για έναν και μόνο έναν λόγο: την εξυπηρέτηση συγκεκριμένου «φίλου» – ξυλεμπόρου. Μάλιστα τέτοια ήταν η σπουδή για τη δημιουργία του εργοστασίου ξυλείας, ώστε ακόμα και το περιβόητο δάσος των Ουραλίων ή της Σιβηρίας έχει «εξασφαλιστεί» με αμφιβητούμενο τρόπο.
Τουλάχιστον άστοχα
Τα… λαγωνικά της Εμπορικής δεν άφησαν πουθενά επενδυτική ευκαιρία να πάει χαμένη: Από τη Μολδαβία και το Κίεβο μέχρι την Κύπρο, σκόρπισαν δισεκατομμύρια σε διάφορα επενδυτικά σχέδια, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις αποδείχθηκαν τουλάχιστον άστοχα! O κοινός παρανομαστής των κατ’ ευφημισμόν επενδυτικών κινήσεων, από την εκμετάλλευση ξυλείας μέχρι την αγορά διαμερίσματος στο Κίεβο, ήταν η εξυπηρέτηση αλλότριων συμφερόντων, στις πλάτες πάντα της Εμπορικής.
Η κατασπατάληση των δυνάμεων, η διασπάθιση εκατοντάδων δισεκατομμμυρίων και το ατελείωτο γαϊτανάκι της διαπλοκής και της εξυπηρέτησης συμφερόντων, που συντελείται τα τελευταία χρόνια μέσω του Ομίλου της Εμπορικής Τράπεζας, έχει ξεπεράσει κάθε όριο και έχει οδηγήσει στον σημερινό ξεπεσμό τον πάλαι ποτέ κραταιό όμιλο.
Προστατευμένοι από την ασυλία του κομματικού μανδύα, λογιών – λογιών τραπεζίτες δίχως καμία συστολή προχώρησαν σε… επενδυτικές κινήσεις όπως την αγορά δάσους στα Ουράλια, διαμερίσματος στο Κίεβο, μεγάλου ακινήτου στη Μολδαβία και άλλα πολλά, ορίζοντας τις τιμές κατά βούληση και αποτιμώντας στη συνέχεια τα επίμαχα ακίνητα επίσης κατά βούληση! Και ασφαλώς οι… αστοχίες δεν εντοπίζονται μόνο στα ακίνητα.
Τα ακίνητα
Σύμφωνα με τον ετήσιο απολογισμό του 2003, η προηγούμενη διοίκηση της Εμπορικής Τράπεζας υπολόγιζε ότι από την αναπροσαρμογή της αξίας των ακινήτων σε τρέχουσες αξίες προκύπτει μια υπεραξία που ανέρχεται σε 240 εκατ. ευρώ. Αυτά αποτελούσαν, σύμφωνα με την απελθούσα διοίκηση, ένα ασφαλές μαξιλάρι για την ανώδυνη αντιμετώπιση διαφόρων προβλημάτων με πρώτο – πρώτο της επίλυσης του ασφαλιστικού.
Ωστόσο, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η εκτιμώμενη υπεραξία των 240 εκατ. ευρώ δεν αποτελεί παρά μια παράκρουση δημιουργικής λογιστικής, που καμία σχέση δεν έχει με την πραγματικότητα. H αλήθεια είναι ότι η Εμπορική ακόμα και σήμερα ελάχιστα γνωρίζει για πάρα πολλά από τα ακίνητά της και -ως εκ τούτου- οποιαδήποτε απόπειρα αποτίμησης θυμίζει περισσότερο… ζαριά.
Εξετάζοντας κανείς τον πίνακα παγίων του τελευταίου ισολογισμού της Εμπορικής, διαπιστώνει ότι η τράπεζα διαθέτει 1.523 ακίνητα, εκ των οποίων τα 257 είναι ιδιοχρησιμοποιούμενα και τα 1.266 μη ιδιοχρησιμοποιούμενα. Σύμφωνα με πληροφορίες της «K», από τα 1.266 ακίνητα που δεν χρησιμοποιούνται από την Εμπορική, περίπου το 40% αφορούν αγρούς και οικόπεδα, για τα οποία δεν υπάρχουν τοπογραφικά σχέδια, γεγονός που τα καθιστά εξαρχής προβληματικά, καθώς για την πώλησή τους η ύπαρξη τοπογραφικών σχεδίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.
Από αυτά τα 1.266 ακίνητα, ήδη έχουν εντοπιστεί 80 λίαν προβληματικές καταστάσεις: Ακίνητα που με την πάροδο των ετών έχουν μετατραπεί σήμερα σε δασικές εκτάσεις, οικόπεδα που έχουν καταπατηθεί εδώ και δεκαετίες και άλλα που βαρύνονται με νομικές δεσμεύσεις, οι οποίες πρακτικά τα απαξιώνουν. Ωστόσο ο αριθμός των 80 προβληματικών ακινήτων δεν είναι οριστικός και μπορεί να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, καθώς ο έλεγχος της ακίνητης περιουσίας του ομίλου δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η αναπροσαρμογή της αξίας των ακινήτων θα είναι μια από τις ενέργειες της διοίκησης για την κεφαλαιακή ενίσχυση του ομίλου. Στα πλάνα της διοίκησης περιλαμβάνονται ακόμα η διάθεση των ίδιων μετοχών, καθώς και η έκδοση ειδικών ομολογιών.
Αποδυνάμωση
Η αντιμετώπιση της κεφαλαιακής εξασθένισης της τράπεζας αποτελεί μείζον πρόβλημα για τη διοίκηση και η άμεση αντιμετώπισή της επιβάλλεται εκ των πραγμάτων, καθώς τα τελευταία χρόνια οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας έχουν υποχωρήσει σημαντικά. Σε ό,τι αφορά τη διάθεση του πακέτου των ίδιων μετοχών, υπενθυμίζεται ότι σήμερα η Εμπορική ελέγχει 4.565.220 ίδιες μετοχές, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 5,3% του συνόλου και τις οποίες θνα διαθέσει σε ξένους και Έλληνες θεσμικούς με τη μέθοδο του book building.
Το προσδοκώμενο έσοδο για την Εμπορική από τη διάθεση του πακέτου υπολογίζεται κοντά στα 100 εκατ. ευρώ.
Επίσης μέχρι το τέλος Ιουνίου αναμένεται να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για την υλοποίηση προγράμματος MTN, μέσω του οποίου η τράπεζα θα μπορέσει να αντλήσει σε πρώτη φάση κεφάλαια ύψους 100 έως 200 εκατ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά δεν θα βελτιώσουν την κεφαλαιακή επάρκεια, ωστόσο είναι απαραίτητα για τη χρηματοδότηση των τραπεζικών εργασιών της Εμπορικής. Για την ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας η τράπεζα μέχρι το τέλος του χρόνου θα προχωρήσει στην έκδοση ομολογιών μειωμένης εξασφάλισης, τονώνοντας έτσι τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας του ομίλου…
