Ο Δείκτης Big Mac: Πόσα μπέργκερ πιάνει ο μισθός σου;
Εδώ και σχεδόν 40 χρόνια, από το 1986 μέχρι σήμερα, το περιοδικό Economist εκδίδει κάθε χρόνο τον «Παγκόσμιο Δείκτη Βig Mac» (Big Mac Index) Ξεκίνησε σαν χιουμοριστικό γράφημα, που μετρούσε την αγοραστική δύναμη των μισθών στις χώρες του ΟΟΣΑ. Με τον καιρό κατέληξε κάτι σαν θεσμός, περιλαμβάνεται στη διεθνή βιβλιογραφία ενώ έχει γεννήσει και τον όρο «burgernomics» — τα οικονομικά δια μέσω των μπέργκερ.
Πλέον ο δείκτης έχει μετονομαστεί σε «ΜcWages Index», για να είναι πιο άμεση η σύνδεση με τους μισθούς. Η ιδέα όμως πίσω από αυτόν παραμένει η ίδια. Ο δείκτης των «μπεργκερο-μισθών» μιμείται, με υπεραπλουστευμένο (μπακαλίστικο θα έλεγε κανείς) τρόπο, τη λογική των Ισοτιμιών Αγοραστικής Δύναμης (ΙΑΔ ή PPP – Puchasing Power Parities).
Η αγοραστική δύναμη… σε μπέργκερ
O Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης χρησιμεύουν για να συγκρίνουν το επίπεδο τιμών και το κόστος ζωής σε διαφορετικές χώρες, με βάση ένα κοινό καλάθι αγαθών και υπηρεσιών. Οι φωστήρες του Economist είπαν γιατί να κουραζόμαστε, και να μην επικεντρώσουμε στο κατεξοχήν παγκοσμιοποιημένο αγαθό, που όπως η Κόκα Κόλα πάει παντού και με όλα: το μπέργκερ Big Mac της πολυεθνικής αλυσίδας γρήγορου φαγητού McDonalnds.
Όπως εξηγεί το νέο σχετικό δημοσίευμα για τους Mc-Mισθούς, ο δείκτης McWages του Economist, δεν κάνει τίποτα περισσότερο από το να μετατρέπει τους μισθούς σε …μπιφτέκια ή μάλλον σε τυποιημένα και πανομοιότυπα παγκοσμίως burger. Αντί να βασίζεται σε ασταθείς συναλλαγματικές ισοτιμίες για να συγκρίνει τους μισθούς και την αγοραστική τους δύναμη ανά τον κόσμο, δείχνει τι ποσότητες από ένα συγκεκριμένο «καλάθι αγαθών» μπορεί να αγοράσει ο μέσος μισθός σε τοπικές τιμές.
Το «καλάθι» αυτό είναι το Big Mac: Ένα παγκόσμιο κοινό πρότυπο μέτρησης της αγοραστικής δύναμης, φτιαγμένο από μπιφτέκια, ψωμάκια, τυρί, κρεμμύδια, τουρσιά, μαρούλι και σάλτσα.
Το ετήσιο αποτέλεσμα του Δείκτη Big Mac είναι ένας πρόχειρος υπολογισμός για το πού οι μισθοί «φτουράρνε» περισσότερο, σε μονάδες «μπερκγερικής» δύναμης.
Κάθε χρόνο, ενας μέσος Αμερικανός εργαζόμενος μπορεί να αγοράσει έξι φορές περισσότερα Big Macs στη χώρα του από ό,τι ένας εργαζόμενος στο Μεξικό. Δεν προκαλεί έκπληξη, ότι η Ελλάδα είναι προτελευταία στην κατάταξη του πρώην δείκτη Βig Mac – νυν Δείκτη Μc Μισθών του Εconomist.
Ο δείκτης των Mc Mισθών
O μέσος Έλληνας εργαζόμενος κερδίζει ετησίως με τον μισθό του πέντε φορές λιγότερα μπέργκερ από ό,τι ο Αμερικάνος, που βρίσκεται κυριολεκτικά στην κορυφή της διατροφικής πυραμίδας των Βig Mac.
Eκτός όμως από τον ετήσιο δείκτη μπεργκερο-μισθών, υπάρχει και η αγοραστική δύναμη του δεδουλευμένου ωρομισθίου σε μπέργκερ. Εκεί τα πρωτεία έχουν οι Δανοι, οι Ελβετοί, οι Βέλγοι και οι Αυστραλοί, καθώς εργάζονται λιγότερες ώρες από τους Αμερικανούς συναδέλφους τους.
Οι Έλληνες είναι προτελευταίοι παγκοσμίως και με αυτό τον τρόπο μέτρησης. Σύμφωνα με την κατάταξη του Economist, η αγοραστική δύναμη του μέσου δεδουλευμένου ωρομισθίου στην Ελλάδα – εκφρασμένη σε Big Mac – είναι μόλις δύο Big Mac την ώρα (των Μεξικανών είναι μόνο ένα την ώρα). Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, οι Δανοί με μια ώρα δουλειάς αγοράζουν πάνω από οχτώ Big Mac (κατά μέσο όρο)
H μεθοδολογία του Δείκτη Big Mac
Tα μαθηματικά πίσω από τον Δείκτη Μισθών Big Mac, είναι σχετικά απλά: Πρώτον ο Εconomist συλλέγει τα στοιχεία για το μέσο μικτό εισόδημα στις χώρες του ΟΟΣΑ. Μετά τα προσαρμόζει λαμβάνοντας υπόψιν και τη μερική απασχόληση, και τα διαιρεί με το κόστος ενός Big Mac σε τοπικές τιμές κάθε χώρας.
Επίσης υπολογίζει πόσα Big Macs μπορούν να αγοραστούν με κάθε ώρα εργασίας, για να ληφθούν υπόψη οι διαφορές στην αγοραστική δύναμη του ωρομισθίου. Ο μέσος Μεξικανός, για παράδειγμα, εργάζεται 65% περισσότερες ώρες το χρόνο από τον μέσο Γερμανό. Οι Έλληνες έχουν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία εργασία στην ΕΕ – με 39,8 ώρες.
O πληθωρισμός των μπέργκερ
Σε ορισμένες χώρες, το κόστος ενός Big Mac αυξάνεται ταχύτερα από τους μισθούς, ωθώντας τις χώρες αυτές προς τα κάτω στην κατάταξη. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, η τιμή ενός μπέργκερ αυξήθηκε κατά 13% σε σύγκριση με την κατάταξη του περασμένου έτους, φτάνοντας τα 6,05 ευρώ, ενώ οι μισθοί αυξήθηκαν μόνο κατά 4%. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Γερμανία να πέσει πέντε θέσεις στην κατάταξη του φετινού δείκτη. Η Βρετανία και η Ιρλανδία αντιμετωπίζουν επίσης πληθωρισμό στα μπέργκερ, χωρίς να αντισταθμίζεται από την αύξηση των μισθών, και έπεσαν τρεις και τέσσερις θέσεις αντίστοιχα.
