Kpler: Στα 3.154 τα πλοία που εντάχθηκαν στον «σκιώδη» στόλο
Ραγδαία αύξηση του παγκόσμιου σκιώδους στόλου, με χιλιάδες πλοία να κινούνται εκτός διεθνών κανόνων και να εντείνουν τους κινδύνους για την ασφάλεια και τη διαφάνεια στη ναυτιλία.
Η διεθνής ναυτιλιακή πλατφόρμα Kpler καταγράφει εντυπωσιακή διεύρυνση του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», ο οποίος πλέον αριθμεί 3.154 πλοία. Πρόκειται για πλοία που λειτουργούν εκτός των καθιερωμένων κανόνων παρακολούθησης και ασφάλειας, συχνά με αδιαφανείς πρακτικές, παραβιάζοντας διεθνείς κανονισμούς και αποφεύγοντας τον έλεγχο των αρμόδιων αρχών. Η αύξηση αυτή συνδέεται με τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί σε συγκεκριμένες χώρες, οδηγώντας μέρος της ναυτιλιακής δραστηριότητας σε «σκοτεινές» διαδρομές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler Risk & Compliance, 60 πλοία προστέθηκαν πρόσφατα στον σκιώδη στόλο, ενώ 11 αφαιρέθηκαν. Η καθαρή αύξηση 49 πλοίων μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα δείχνει ότι η τάση ενισχύεται, παρά τις προσπάθειες διεθνών οργανισμών να περιορίσουν τέτοιες πρακτικές. Η μέση ηλικία των πλοίων αυτών φτάνει τα 21 χρόνια, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για ατυχήματα και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Η δραστηριότητα του σκιώδους στόλου συνδέεται συχνά με παραβιάσεις των συστημάτων AIS, είτε μέσω spoofing είτε μέσω πλήρους απενεργοποίησης, ώστε να μην εντοπίζονται οι πραγματικές κινήσεις των πλοίων. Η Kpler επισημαίνει ότι 13 πλοία εντοπίστηκαν να πραγματοποιούν «σκοτεινές» μεταφορτώσεις (dark ship-to-ship), πρακτική που δυσκολεύει τον εντοπισμό της προέλευσης και του τελικού προορισμού των φορτίων.
Η Ρωσία παραμένει ο μεγαλύτερος χρήστης του shadow fleet, με συνολική χωρητικότητα 326,5 εκατ. βαρέλια, ενώ ακολουθεί η Ινδία με 202,8 εκατ. βαρέλια. Η αυξημένη χρήση τέτοιων πλοίων συνδέεται με τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία, οδηγώντας σε παράκαμψη των επίσημων διαύλων μεταφοράς. Η κατηγορία «Others» καταγράφει επίσης σημαντική άνοδο, φτάνοντας τα 165,4 εκατ. βαρέλια, γεγονός που δείχνει ότι η πρακτική εξαπλώνεται και σε άλλες περιοχές.
Παράλληλα, η Kpler αναφέρει ότι 32 πλοία δεν διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη από μεγάλους οργανισμούς όπως οι IGP&I και IACS, ενώ 31 δεν έχουν καμία κλάση. Η έλλειψη πιστοποίησης αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών περιστατικών, καθώς τα πλοία αυτά δεν πληρούν βασικά πρότυπα ασφαλείας. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την αυξανόμενη χρήση τεχνικών παραπλάνησης, όπως το AIS spoofing, που καθιστά δυσκολότερη την παρακολούθηση των πραγματικών κινήσεων.
