Κούβα: Το μεγαλύτερο άνοιγμα της οικονομίας από το 1959 υπό…τον “στραγγαλισμό” των ΗΠΑ!
Η Κούβα προχωρά στο πιο εκτεταμένο πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων των τελευταίων 70 ετών, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τη βαθιά κρίση που έχει προκαλέσει ο συνδυασμός εσωτερικών αδυναμιών και του διαρκούς «στραγγαλισμού» από τις ΗΠΑ.
Το κουβανικό κοινοβούλιο ενέκρινε ομόφωνα 176 αλλαγές που σηματοδοτούν μια ιστορική στροφή προς ένα υβριδικό μοντέλο οικονομίας, όπου ο ιδιωτικός τομέας και οι ξένες επενδύσεις αποκτούν ρόλο που μέχρι σήμερα ήταν αδιανόητος.
Οι μεταρρυθμίσεις επεκτείνουν το άνοιγμα που ξεκίνησε το 2021, όταν επιτράπηκε για πρώτη φορά η λειτουργία μικρομεσαίων ιδιωτικών επιχειρήσεων. Πλέον, πάνω από 10.000 τέτοιες εταιρείες απασχολούν το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού, ενώ το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη μετατροπή κρατικών επιχειρήσεων σε εταιρείες με μετοχική σύνθεση, ανοίγοντας τον δρόμο για συμμετοχή ιδιωτικών και ξένων κεφαλαίων σε τομείς όπως η γεωργία, ο τουρισμός, η τραπεζική και το συνάλλαγμα.
Η κυβέρνηση δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να ανοίγουν λογαριασμούς σε ξένα νομίσματα και να συμμετέχουν σε περισσότερες από μία επιχειρήσεις, δημιουργώντας μια νέα επιχειρηματική τάξη που μέχρι πρόσφατα δεν μπορούσε να υπάρξει στο νησί. Παράλληλα, αίρεται το όριο των 100 εργαζομένων στις ιδιωτικές εταιρείες, επιτρέποντας την ανάπτυξη μεγαλύτερων σχημάτων.
Παρά το εύρος των αλλαγών, η ηγεσία της χώρας επιμένει ότι ο στόχος δεν είναι η εγκατάλειψη του σοσιαλιστικού μοντέλου, αλλά η διάσωσή του. Ο πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας‑Κανέλ υπογράμμισε ότι οι μεταρρυθμίσεις γίνονται «για να διορθωθούν λάθη και να προστατευτεί ο σοσιαλισμός», ενώ η στήριξη του Ραούλ Κάστρο έδωσε πολιτική νομιμοποίηση σε μια τόσο μεγάλη στροφή.
Το χρονοδιάγραμμα των αλλαγών δεν είναι τυχαίο. Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις σε καύσιμα, τρόφιμα και φάρμακα, ενώ οι συνεχείς διακοπές ρεύματος έχουν επιβαρύνει την κοινωνική ένταση. Το αμερικανικό εμπάργκο, σε ισχύ από το 1962, έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας συνθήκες οικονομικής ασφυξίας. Η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο βελτίωσης των σχέσεων, αλλά η πίεση παραμένει ισχυρή.
Οι οικονομολόγοι χαρακτηρίζουν τις μεταρρυθμίσεις «δραστικές» και όχι απλώς επιφανειακές, ωστόσο η κοινωνία παραμένει επιφυλακτική. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Κούβα θα διατηρήσει αυτή τη νέα πορεία ή αν, μόλις η κρίση αποκλιμακωθεί, θα επιστρέψει σε πιο κλειστά μοντέλα διακυβέρνησης. Για την ώρα, το νησί κάνει το πιο τολμηρό βήμα των τελευταίων δεκαετιών, αναζητώντας οικονομική επιβίωση μέσα από μια ελεγχόμενη, αλλά βαθιά μεταμόρφωση.
