Κοινός λογαριασμός: Πότε η ανάληψη χρημάτων θεωρείται δωρεά και πώς αποφεύγονται οι φορολογικές παγίδες
Η ΑΑΔΕ εξετάζει μεταφορές μεταξύ κοινών και ατομικών λογαριασμών – Πότε ενεργοποιείται φόρος έως 40% και τι πρέπει να τεκμηριώνεται
Οι κινήσεις χρημάτων μεταξύ κοινών και ατομικών τραπεζικών λογαριασμών βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των ελέγχων της ΑΑΔΕ, καθώς ορισμένες συναλλαγές μπορεί να χαρακτηριστούν ως άτυπες δωρεές. Όταν δεν αποδεικνύεται η προέλευση ή ο σκοπός των χρημάτων, ο δικαιούχος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με φόρο δωρεάς, ενώ η φορολογική διοίκηση έχει τη δυνατότητα να ξεκινήσει πλήρη έλεγχο για να διαπιστώσει αν πρόκειται για μεταβίβαση περιουσίας χωρίς αντάλλαγμα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το ποιος καταθέτει τα χρήματα και ποιος τελικά τα χρησιμοποιεί. Αν ένας συνδικαιούχος προχωρήσει σε ανάληψη ή μεταφορά ποσού από κοινό λογαριασμό χωρίς να έχει συμβάλει στη δημιουργία του υπολοίπου, η πράξη αυτή μπορεί να θεωρηθεί δωρεά. Το ίδιο ισχύει όταν το ποσό μεταφέρεται σε λογαριασμό στον οποίο ο δικαιούχος έχει αποκλειστική πρόσβαση και δεν υπάρχουν δικαιολογητικά που να τεκμηριώνουν διαφορετική αιτία.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι η φορολογική διοίκηση μπορεί να επιβάλει φόρο δωρεάς όταν διαπιστώνεται μεταβίβαση περιουσίας χωρίς αντάλλαγμα. Αυτό αφορά τόσο συγγενείς όσο και τρίτα πρόσωπα, με τη φορολογική επιβάρυνση να φτάνει έως και το 40% όταν δεν υπάρχει συγγενική σχέση. Για συγγενείς πρώτου βαθμού, το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ ισχύει μόνο όταν η μεταφορά γίνεται μέσω τραπεζικού συστήματος και συνοδεύεται από τις απαιτούμενες δηλώσεις.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταφορές με μετρητά, καθώς σε αυτές δεν εφαρμόζεται το αφορολόγητο όριο. Ο φόρος 10% επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, ακόμη και όταν η συναλλαγή γίνεται μεταξύ στενών συγγενών. Αντίθετα, μικρές μεταφορές μέσω IRIS που αφορούν χαρτζιλίκι ή κάλυψη καθημερινών αναγκών προστατευόμενων μελών δεν θεωρούνται δωρεές, εφόσον το ύψος και η συχνότητα των συναλλαγών είναι συμβατά με τον σκοπό τους.
Στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ βρίσκονται επίσης οι διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών, όταν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα για να παρακαμφθούν οι φορολογικοί κανόνες. Αν διαπιστωθεί καταστρατήγηση, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20%. Αντίστοιχα, στους κοινούς λογαριασμούς με τρίτα πρόσωπα εξετάζεται ποιος πραγματικά ωφελήθηκε από τη μεταφορά και από ποιον προήλθε το ποσό, ώστε να εντοπιστούν πιθανές έμμεσες δωρεές.
Οι φορολογικές επιβαρύνσεις διαφέρουν ανάλογα με τη συγγενική σχέση: 10% για συγγενείς πρώτου βαθμού όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, 20% για συγγενείς δεύτερου βαθμού και έως 40% για μη συγγενείς. Σε κάθε περίπτωση, η τεκμηρίωση της συναλλαγής είναι καθοριστική. Αν δεν αποδεικνύεται η πραγματική φύση της μεταφοράς ή δεν υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η ΑΑΔΕ μπορεί να μην αναγνωρίσει το αφορολόγητο και να καταλογίσει τον αντίστοιχο φόρο.
Σε ένα περιβάλλον αυξημένων ελέγχων, οι φορολογούμενοι που πραγματοποιούν σημαντικές μεταφορές χρημάτων πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι συναλλαγές γίνονται με τον προβλεπόμενο τρόπο και συνοδεύονται από πλήρη τεκμηρίωση, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες φορολογικές συνέπειες.
