Κληρονομιές: Οι αλλαγές που θα επηρεάσουν χιλιάδες οικογένειες
Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο φέρνει το νέο σχέδιο νόμου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να ψηφιστεί μετά το Πάσχα, με εφαρμογή από 16 Σεπτεμβρίου 2026. Η μεταρρύθμιση εκσυγχρονίζει ένα πλαίσιο δεκαετιών, προσαρμόζοντάς το στις σύγχρονες οικογενειακές και οικονομικές συνθήκες.
Το νέο σύστημα προβλέπει πλήρη διαχωρισμό της κληρονομικής περιουσίας από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου, ώστε τα χρέη του θανόντος να εξοφλούνται αποκλειστικά από την κληρονομία. Η ρύθμιση αναμένεται να μειώσει τις αποποιήσεις.
Αλλάζουν και τα ποσοστά της εξ αδιαθέτου διαδοχής: ο επιζών σύζυγος θα λαμβάνει το 1/3 της κληρονομιάς όταν υπάρχει ένα παιδί και το 1/4 όταν υπάρχουν δύο ή περισσότερα, με το υπόλοιπο να μοιράζεται στα τέκνα.
Το νέο πλαίσιο αναγνωρίζει περισσότερο τις σύγχρονες μορφές οικογένειας. Τα σύμφωνα συμβίωσης εξισώνονται πλήρως με τον γάμο, ενώ ο επιζών σύντροφος χωρίς σύμφωνο μπορεί να κληρονομήσει ελλείψει συγγενών, εφόσον αποδεικνύεται συμβίωση τουλάχιστον τριών ετών.
Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση, αντί για ποσοστό επί συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων, ώστε να αποφεύγεται ο κατακερματισμός επιχειρήσεων, αγροτεμαχίων και ακινήτων.
Για πρώτη φορά επιτρέπονται κληρονομικές συμβάσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στον κληρονομούμενο να συμφωνεί εκ των προτέρων ποιος θα αναλάβει περιουσιακά στοιχεία όπως οικογενειακές επιχειρήσεις, μειώνοντας μελλοντικές συγκρούσεις.
Οι ιδιόγραφες διαθήκες εξακολουθούν να ισχύουν, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις θα απαιτείται έλεγχος γνησιότητας, ιδίως όταν κατατίθενται από μακρινούς συγγενείς ή μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, θεσπίζεται το δικαίωμα σύνταξης διαθήκης από άτομα άνω των 16 ετών, ενώ άτομα με αναπηρία θα μπορούν να συντάσσουν διαθήκη με τη βοήθεια τεχνολογικών μέσων. Παράλληλα, τίθενται αυστηρότεροι κανόνες για διαθήκες που συντάσσονται σε νοσοκομεία ή ιδρύματα, ώστε να αποτρέπονται φαινόμενα εκμετάλλευσης.
