«Καίγονται» καταναλωτές και επενδυτές σε ΑΠΕ…
Το μείγμα της παραγωγής γίνεται πράσινο, αλλά οι καταναλωτές πληρώνουν φουσκωμένους λογαριασμούς και όσοι έχουν επενδύσει σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες δυσκολεύονται να επιτύχουν τις αποδόσεις που περίμεναν.
H ελληνική αγορά ενέργειας βρίσκεται σε μια «lose-lose» κατάσταση, όπου τόσο οι καταναλωτές όσο και όσοι έχουν επενδύσει σε ΑΠΕ βγαίνουν τελικά ζημιωμένοι από την πράσινη μετάβαση.
Παρά το γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας συμμετέχουν ολοένα και περισσότερο στο ενεργειακό μείγμα, οι λογαριασμοί ρεύματος για τους πολίτες ανεβαίνουν αντί να μειώνονται.
Την ίδια ώρα, οι συστηματικές περικοπές στην παραγωγή ΑΠΕ ανατρέπουν τα μοντέλα στα οποία βασίστηκαν οι επενδυτές.
Ειδικοί τονίζουν ότι πίσω από αυτήν την πραγματικότητα δεν κρύβεται μόνο η διεθνής ενεργειακή κρίση, αλλά και η μακροχρόνια απουσία στρατηγικής κατεύθυνσης για τη χάραξη μιας εθνικής ενεργειακής πολιτικής.
Οι καταναλωτές ασφυκτιούν
Τα τελευταία χρόνια, οι καταναλωτές έχουν γίνει μάρτυρες συνεχών αυξομειώσεων στους λογαριασμούς ρεύματος, πληρώνοντας υπέρογκα ποσά που δεν ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος παραγωγής, καθώς η τιμολόγηση εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Σύμφωνα με όσα δηλώνει στο BD η Παναγιώτα Καλαποθαράκου, πρόεδρος της καταναλωτικής οργάνωσης ΕΚ.ΠΟΙ.ΖΩ:
«Το κόστος της ενέργειας στη χώρα μας είναι ιδιαίτερα υψηλό, ειδικά αν το συγκρίνει κανείς με την αγοραστική δύναμη του Έλληνα καταναλωτή. Οι τελικές τιμές διαμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό από το Χρηματιστήριο Ενέργειας, το οποίο θεωρούμε ότι αποτελεί στρέβλωση της αγοράς. Στην Ελλάδα, σχεδόν το 95% της τιμής διαμορφώνεται από το Χρηματιστήριο, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη η συμμετοχή του κυμαίνεται μόλις στο 15%-20%. Συνεπώς, οι τιμές στην Ελλάδα δεν συνδέονται άμεσα με το πραγματικό κόστος παραγωγής ενέργειας».
Παράλληλα, σύμφωνα με την ίδια, οι λογαριασμοί ρεύματος είναι αδιαφανείς και δυσανάγνωστοι, περιλαμβάνοντας πλήθος άσχετων χρεώσεων, ενώ η ελεύθερη αγορά απαιτεί από τον καταναλωτή να λειτουργεί σχεδόν ως επαγγελματίας για να μπορέσει να συγκρίνει και να αλλάξει προμηθευτή. Η ΕΚΠΟΙΖΩ ζητά εδώ και χρόνια διαφάνεια, διαχωρισμό χρεώσεων και καθολική εγκατάσταση έξυπνων μετρητών.
Οι επενδύσεις σε ΑΠΕ χάνουν το γόητρό τους
Από το 2022, οι ΑΠΕ κυριαρχούν στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, ενώ το 2024 η συμμετοχή τους – μαζί με την υδροηλεκτρική παραγωγή – έφτασε στο 50,5%. Ωστόσο, οι συνεχείς περικοπές των ΑΠΕ λόγω ανισορροπιών προσφοράς – ζήτησης αποτελούν το σημαντικότερο πλήγμα για τον κλάδο, ζημιώνοντας οικονομικά όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Μάλιστα, βάσει στοιχείων του ΑΔΜΗΕ, το 2023 κόπηκαν 228 GWh, το 2024 οι περικοπές έφτασαν τις 900 GWh, ενώ μόνο το πρώτο πεντάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 975 GWh περικοπών, με εκτιμήσεις ότι θα ξεπεράσουν τις 1,8–2 TWh – δηλαδή πάνω από το 10% της συνολικής παραγωγής ΑΠΕ.
Σε αυτό το περιβάλλον, δεν είναι διόλου τυχαία η πρόσφατη αποχώρηση της γερμανικής εταιρείας ABO Energy από την ελληνική αγορά ΑΠΕ, μέσω της πώλησης της ελληνικής θυγατρικής της ABO Energy Hellas S.A. Η απόσυρση αυτή μάλιστα ήρθε στον απόηχο της απόφασης ενός ακόμη μεγάλου ξένου «παίκτη», της πορτογαλικής EDPR, να πωλήσει το χαρτοφυλάκιο έργων ΑΠΕ που διαθέτει στην Ελλάδα…
