Ιταλία και Ιρλανδία μείωσαν την τιμή των καυσίμων – Η Ελλάδα επέμεινε στα κουπόνια

Η ενεργειακή κρίση οδήγησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις σε διαφορετικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα καύσιμα, με την Ιταλία και την Ιρλανδία να επιλέγουν άμεσες παρεμβάσεις στις τιμές, ενώ η Ελλάδα διατήρησε τον υψηλό Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και προχώρησε σε επιδοτήσεις τύπου Fuel Pass.

Παρεμβάσεις στην Ιταλία

Η ιταλική κυβέρνηση προχώρησε σε οριζόντια μείωση του ΕΦΚ κατά 25 λεπτά το λίτρο, παρέμβαση που επηρέασε άμεσα την τελική τιμή στην αντλία. Η μείωση του φόρου συμπαρέσυρε και τον ΦΠΑ, οδηγώντας σε αισθητή αποκλιμάκωση των τιμών και άμεση ανακούφιση των νοικοκυριών. Η αγορά προσαρμόστηκε γρήγορα, με τους καταναλωτές να βλέπουν πραγματική μείωση στο κόστος μετακίνησης.

Η ελληνική επιλογή

Στην Ελλάδα, η πολιτική παρέμεινε προσανατολισμένη στην επιδότηση της κατανάλωσης. Το Fuel Pass δεν μειώνει την τιμή των καυσίμων, αλλά καλύπτει μέρος της δαπάνης των πολιτών, αφήνοντας τις τιμές στην αντλία σταθερά υψηλές. Η επιβάρυνση μεταφέρεται εν μέρει στον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ η αγορά δεν δέχεται πίεση για μείωση τιμών.

Επιπτώσεις στην αγορά

Η κριτική επικεντρώνεται στο ότι η επιδοματική πολιτική δεν περιορίζει τη ζήτηση ούτε δημιουργεί κίνητρο για μείωση περιθωρίων κέρδους. Αντίθετα, χώρες όπως η Ιταλία χρηματοδότησαν τις μειώσεις μέσω φορολόγησης υπερκερδών, μεταφέροντας το βάρος στην αγορά και όχι στον καταναλωτή.

Ο φαύλος κύκλος των επιδοτήσεων

Η αύξηση των τιμών ενισχύει τα φορολογικά έσοδα μέσω ΦΠΑ, μέρος των οποίων επιστρέφει στους πολίτες ως επίδομα, για να καταλήξει ξανά στην αγορά καυσίμων. Το αποτέλεσμα είναι ένας κύκλος που δεν μειώνει την τιμή, αλλά συντηρεί την ακρίβεια.

Δύο διαφορετικές φιλοσοφίες

Η σύγκριση αναδεικνύει δύο μοντέλα: άμεση μείωση τιμών μέσω φορολογικών παρεμβάσεων από τη μία, επιδότηση της κατανάλωσης από την άλλη. Η επιλογή κάθε χώρας αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο κατανέμει το βάρος της κρίσης ανάμεσα σε κράτος, αγορά και πολίτες.