ΗΠΑ – Ιράν: Το προσχέδιο της συμφωνίας
Το 14-σημείων μνημόνιο που βρίσκεται ένα βήμα πριν την υπογραφή(;;;) και οι κρίσιμες λεπτομέρειες που καθορίζουν την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή.
Το προσχέδιο της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν, που παρουσιάστηκε από ιρανικά κρατικά μέσα και επιβεβαιώνεται από αμερικανικές διπλωματικές πηγές, περιγράφει ένα πλαίσιο 14 σημείων το οποίο, εφόσον υπογραφεί, θα σηματοδοτήσει σημαντική αποκλιμάκωση στην περιοχή. Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται έτοιμη να προχωρήσει σε άρση των κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και σε σταδιακή χαλάρωση του ναυτικού αποκλεισμού, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύεται να επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη.
Κεντρικό στοιχείο του προσχεδίου είναι η απελευθέρωση του 50% των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων πριν από την έναρξη των τελικών διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, προβλέπεται προσωρινή εξαίρεση από τις κυρώσεις για 60 ημέρες, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο και να ενισχύσει τα δημόσια έσοδά της. Η πλήρης άρση των περιορισμών θα εξαρτηθεί από τη συμμόρφωση του Ιράν και την πρόοδο των συνομιλιών.
Στο ενεργειακό μέτωπο, η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς διόδια αποτελεί άμεση προτεραιότητα, με στόχο την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών. Η ανακοίνωση Τραμπ ότι «η συμφωνία έχει κλείσει» προκάλεσε άμεση αντίδραση στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να υποχωρούν και τα χρηματιστήρια να κινούνται ανοδικά.
Το προσχέδιο περιλαμβάνει επίσης παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, καλύπτοντας και τον Λίβανο, ώστε να υπάρξει χρόνος για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Προβλέπονται ρυθμίσεις για το εμπλουτισμένο ουράνιο, υπό την εποπτεία επιθεωρητών του ΟΗΕ, αν και οι τεχνικές λεπτομέρειες παραπέμπονται σε δεύτερη, πιο εξειδικευμένη συμφωνία.
Παρά τη θετική δυναμική, παραμένουν ανοιχτά ζητήματα, όπως το καθεστώς των παγωμένων κεφαλαίων και η τελική έγκριση από την ιρανική ηγεσία. Πηγές αναφέρουν ότι το κείμενο έχει εγκριθεί από υψηλόβαθμα στελέχη στην Τεχεράνη, όχι όμως ακόμη από τον Ανώτατο Ηγέτη. Την ίδια στιγμή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση Τραμπ, αναζητώντας διευκρινίσεις για το περιεχόμενο της συμφωνίας.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιήθηκαν με τη μεσολάβηση του Κατάρ και του Πακιστάν, ενώ η συμφωνία αναμένεται να λάβει την ονομασία «Συμφωνία του Ισλαμαμπάντ». Διπλωματικές πηγές εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία ότι αυτή τη φορά το κείμενο θα οδηγήσει σε υπογραφή, με τις επόμενες ημέρες να θεωρούνται κρίσιμες για την οριστικοποίηση των τελευταίων λεπτομερειών.
