ΙΟΒΕ: Στα 407,6 δισ. ευρώ η “μαύρη τρύπα” του Ιδιωτικού Χρέους
Ενώ τα κυβερνητικά στελέχη μιλούν για «success story» και δημοσιονομική σταθερότητα, τα στοιχεία του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) για το τρίτο τρίμηνο του 2025 έρχονται να προσγειώσουν την κοινή γνώμη σε μια σκληρή πραγματικότητα. Το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα εκτοξεύτηκε στα 407,6 δισ. ευρώ, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η «ακτινογραφία» της οφειλής: Πού χρωστάμε;
Το νούμερο των 407,6 δισ. δεν είναι απλώς ένας στατιστικός δείκτης· είναι μια «μαύρη τρύπα» που καταπίνει το διαθέσιμο εισόδημα. Σύμφωνα με την έκθεση του ΙΟΒΕ:
• Ληξιπρόθεσμα στις τράπεζες και τους Servicers: Τα κόκκινα δάνεια μπορεί να έφυγαν από τους ισολογισμούς των τραπεζών, αλλά παραμένουν στην οικονομία, με τους servicers να πιέζουν για εισπράξεις.
• Χρέη προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία: Οι οφειλές προς το Δημόσιο παραμένουν το «αγκάθι» της ελληνικής οικογένειας, με τις ρυθμίσεις να αποδεικνύονται συχνά βραχύβιες λόγω της ακρίβειας.
Τι πληρώνουμε και τι (δεν) μένει στην τσέπη
Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί κάθε πολίτη είναι το εξής: Πόσα χρήματα μένουν τελικά για να ζήσουμε; Παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ (από 1η Απριλίου 2026), η «αιμορραγία» προς την εξυπηρέτηση του χρέους είναι τρομακτική.
Ένα μέσο νοικοκυριό σήμερα καλείται να διαθέσει:
1. Έως και το 40% του εισοδήματός του για δόσεις δανείων ή ρυθμίσεις οφειλών.
2. Ένα σημαντικό ποσοστό για το ενεργειακό κόστος και τα καύσιμα, παρά τα όποια μέτρα στήριξης (όπως η Ψηφιακή Κάρτα Καυσίμων).
Το αποτέλεσμα; Το «πραγματικό» διαθέσιμο εισόδημα, δηλαδή αυτό που μένει μετά την πληρωμή των υποχρεώσεων, συρρικνώνεται. Η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων παραμένει από τις χαμηλότερες στην Ευρωζώνη, καθώς η ονομαστική αύξηση των μισθών «εξατμίζεται» πριν φτάσει στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.
Είναι βιώσιμο το χρέος ή βαδίζουμε σε νέο αδιέξοδο;
Το ερώτημα της βιωσιμότητας του ιδιωτικού χρέους είναι το «ιερό δισκοπότηρο» της οικονομίας. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι όσο το χρέος αυξάνεται ταχύτερα από το ΑΕΠ, ο κίνδυνος ενός νέου κύκλου αθετήσεων πληρωμών είναι ορατός.
Για να θεωρηθεί το χρέος βιώσιμο, θα έπρεπε:
• Να αυξηθούν δραστικά οι επενδύσεις που δημιουργούν καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας, και όχι μόνο εποχική απασχόληση.
• Να υπάρξει γεναία αναδιάρθρωση οφειλών για τους πραγματικά αδύναμους, χωρίς τις ασφυκτικές πιέσεις των εισπρακτικών εταιρειών.
• Να ελεγχθεί ο πληθωρισμός, ώστε το πλεόνασμα του εισοδήματος να μην πηγαίνει μόνο στις βασικές ανάγκες επιβίωσης.
Η αύξηση του ιδιωτικού χρέους στα 407,6 δισ. ευρώ αποτελεί μια «ωρολογιακή βόμβα» στα θεμέλια της κοινωνικής συνοχής. Αν η κυβέρνηση δεν προχωρήσει πέρα από τα επιδόματα και δεν αντιμετωπίσει το δομικό πρόβλημα της υπερχρέωσης, το «όραμα» της σύγκλισης με την Ευρώπη θα παραμείνει μια άσκηση επί χάρτου, ενώ οι πολίτες θα συνεχίσουν να δουλεύουν μόνο και μόνο για να «ταΐζουν» το χρέος τους.
