Η μόδα σε δίνη: Πώς η εξάρτηση από το πετρέλαιο απειλεί έναν ολόκληρο κλάδο
Από τα Στενά του Ορμούζ έως τα εργοστάσια συνθετικών ινών – Γιατί η γεωπολιτική κρίση μπορεί να εκτοξεύσει το κόστος παραγωγής και να πιέσει την κατανάλωση
Η παγκόσμια βιομηχανία της μόδας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που δεν προέρχεται ούτε από τις τάσεις ούτε από τις προτιμήσεις των καταναλωτών, αλλά από την ίδια την ενεργειακή της βάση. Με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να εκτοξεύει τις τιμές του πετρελαίου και να απειλεί τις θαλάσσιες οδούς, ολόκληρη η αλυσίδα παραγωγής και διανομής της μόδας δοκιμάζεται έντονα .
Η γεωγραφική θέση της σύγκρουσης είναι καθοριστική: το Στενό του Ορμούζ, από όπου περνά το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχει μετατραπεί σε σημείο αστάθειας. Η άνοδος της τιμής του αργού κατά 10% μέσα σε λίγες ώρες και η αποφυγή της Διώρυγας του Σουέζ από μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες αυξάνουν το κόστος μεταφοράς και παρατείνουν τους χρόνους παράδοσης. Το επιπλέον κόστος μετακυλίεται αναπόφευκτα στους λιανοπωλητές και τελικά στους καταναλωτές .
Η κρίση δεν περιορίζεται στις μεταφορές. Η μόδα εξαρτάται δομικά από το πετρέλαιο: σχεδόν το 70% των υφασμάτων παγκοσμίως παράγεται από συνθετικές ίνες, όπως πολυεστέρας και νάιλον, που προέρχονται από υδρογονάνθρακες. Με την παραγωγή συνθετικών ινών να φτάνει τους 91 εκατ. τόνους, ακόμη και μια μικρή αύξηση στην τιμή του αργού μπορεί να εκτοξεύσει το κόστος πρώτων υλών και συσκευασίας, επηρεάζοντας τόσο τη μόδα όσο και τη βιομηχανία ομορφιάς .
Οι πιέσεις μεταφέρονται και στους προμηθευτές, κυρίως στην Ασία, όπου οι μεγάλοι όμιλοι συχνά μετακυλίουν το αυξημένο κόστος. Παράλληλα, οι αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές επιβαρύνονται από υψηλότερα ασφάλιστρα, με ορισμένες χρεώσεις να αυξάνονται έως και 1.000%, γεγονός που πλήττει ιδιαίτερα τις ευρωπαϊκές εταιρείες ένδυσης που εξάγουν σε αγορές όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα .
Σε ένα περιβάλλον όπου η κατανάλωση ήδη επιβραδύνεται και η αγορά πολυτελείας δείχνει εύθραυστη, η ενεργειακή κρίση απειλεί να ανατρέψει τα περιθώρια κέρδους και να επιβάλει αλλαγές στο επιχειρηματικό μοντέλο του κλάδου. Από τη στροφή σε φυσικές ίνες έως τη μεταφορά παραγωγής πιο κοντά στις βασικές αγορές, οι εταιρείες ίσως χρειαστεί να επαναπροσδιορίσουν θεμελιώδεις στρατηγικές τους.
Η γεωπολιτική και η γεωοικονομία δεν είναι πλέον αφηρημένες έννοιες για τη μόδα· αποτελούν πλέον καθοριστικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το κόστος, την παραγωγή και τελικά το τι φτάνει στα ράφια και σε ποια τιμή.
