Γερμανία, Γαλλία και οι ισχυροί της ΕΕ προωθούν μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων με αποφάσεις χωρίς ομοφωνία και η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει το ισχυρότερο διπλωματικό της όπλο…

Ένα από τα πιο κρίσιμα –και ταυτόχρονα υποτιμημένα– ζητήματα που εξελίσσονται στην Ευρώπη είναι η προσπάθεια δημιουργίας μιας νέας αρχιτεκτονικής εξουσίας εντός της ΕΕ: μια συμμαχία «προθύμων» κρατών που θα λαμβάνουν αποφάσεις χωρίς να δεσμεύονται από το βέτο των υπολοίπων. Πρόκειται για μια θεμελιώδη αλλαγή που θα επηρεάσει άμεσα την ισορροπία δυνάμεων στην Ένωση.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Μάριο Ντράγκι –ότι η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί προς μια ομοσπονδιακή κατεύθυνση– μπορεί να μην έχουν άμεση πολιτική προοπτική, αλλά ανοίγουν τον δρόμο για κάτι πιο ρεαλιστικό: μια εμπροσθοφυλακή κρατών που θα προχωρά χωρίς τους «απρόθυμους».

Ποιοι στήνουν τη νέα Ευρώπη

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, έξι κορυφαίες οικονομίες της ΕΕ –Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ολλανδία και Πολωνία– έχουν συμφωνήσει να αποτελέσουν τον πυρήνα αυτής της νέας δομής. Σε αυτούς προστίθενται και χώρες όπως το Βέλγιο, που βλέπουν θετικά την ιδέα.

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με:

γεωπολιτικές αναταράξεις
αβεβαιότητα στις εμπορικές σχέσεις
ανάγκη για κοινή αμυντική πολιτική
πίεση για ταχύτερες αποφάσεις

Και όλα αυτά σε ένα σύστημα όπου η ομοφωνία συχνά οδηγεί σε παράλυση.

Το πραγματικό διακύβευμα: η άμυνα και η εξωτερική πολιτική

Παρότι ο Ντράγκι μίλησε για ενιαία αγορά και οικονομική ενοποίηση, η ουσία βρίσκεται αλλού: η άμυνα και η εξωτερική πολιτική. Εκεί εντοπίζεται η μεγαλύτερη πίεση για κατάργηση του βέτο.

Η Γαλλία και η Γερμανία διαφωνούν ακόμη και σε εμπορικά ζητήματα όπως η συμφωνία Mercosur. Άρα, το πρόβλημα δεν είναι οι «μικροί» που μπλοκάρουν. Είναι η ανάγκη των μεγάλων να κινηθούν χωρίς περιορισμούς.

Η Ευρώπη «σπάει» στα δύο: Η συμμαχία των προθύμων, το τέλος του βέτο και ο κίνδυνος για χώρες όπως η Ελλάδα

Ποιοι θεωρούνται «ενοχλητικοί»

Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως:

η Ουγγαρία
η Σλοβακία
ενδεχομένως η Τσεχία

Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι οποιαδήποτε μικρή χώρα μπορεί να βρεθεί στη θέση αυτή. Και εδώ αρχίζει το ελληνικό πρόβλημα.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει το βέτο ως στρατηγικό εργαλείο σε ζητήματα που αφορούν:

την Τουρκία
τα Βαλκάνια
ενεργειακές και γεωπολιτικές ισορροπίες

Η κατάργηση του βέτο στην πράξη –μέσω μιας «εσωτερικής συμμαχίας» που θα αποφασίζει μόνη της– θα άφηνε την Αθήνα εκτεθειμένη. Ιδίως όταν η Τουρκία παρουσιάζεται από ορισμένους ευρωπαίους και αμερικανούς αξιωματούχους ως «αναγκαίος εταίρος» για την ευρωπαϊκή άμυνα.

Και όμως, κανείς δεν έχει ρωτήσει την ελληνική κυβέρνηση ή την αντιπολίτευση πώς τοποθετούνται απέναντι σε αυτή τη θεμελιώδη αλλαγή.

Η μεγάλη εικόνα

Η Ευρώπη κινείται προς ένα μοντέλο δύο ταχυτήτων. Οι ισχυροί θέλουν να αποφασίζουν γρήγορα, χωρίς να περιμένουν τους υπόλοιπους. Αυτό μπορεί να επιταχύνει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, αλλά ταυτόχρονα απειλεί να αφήσει χώρες όπως η Ελλάδα χωρίς τα εργαλεία που μέχρι σήμερα εξασφάλιζαν την εθνική τους ασφάλεια και διαπραγματευτική ισχύ.

ΠΗΓΗ