Η Ευρώπη «σφίγγει τον κλοιό» στα παλιά αυτοκίνητα: Τι αλλάζει για εκατομμύρια οδηγούς
Νέοι κανόνες, αυστηρότεροι έλεγχοι και σταδιακή απόσυρση ρυπογόνων οχημάτων
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μια συνολική αναμόρφωση της πολιτικής για τα παλιά αυτοκίνητα, με στόχο την οδική ασφάλεια, τη μείωση των ρύπων και την ανανέωση των στόλων. Οι αλλαγές κινούνται σε δύο παράλληλα μέτωπα: τους τεχνικούς ελέγχους και τη νέα νομοθεσία για τα οχήματα τέλους κύκλου ζωής. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου τα περισσότερα αυτοκίνητα ξεπερνούν τα 15 ή και 20 χρόνια, οι εξελίξεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία .
Στο πρώτο μέτωπο, η Κομισιόν είχε προτείνει ετήσιο ΚΤΕΟ για οχήματα άνω της δεκαετίας, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο θα μπορούσε να σώσει χιλιάδες ζωές έως το 2050. Παρά τις αρχικές εισηγήσεις, η Επιτροπή Μεταφορών του Ευρωκοινοβουλίου απέρριψε την υποχρεωτική εφαρμογή, κρίνοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την αναλογικότητα του μέτρου. Παράλληλα, προωθείται η δυνατότητα οι οδηγοί να περνούν τεχνικό έλεγχο σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ, με προσωρινό ευρωπαϊκό πιστοποιητικό ισχύος έξι μηνών – μια πρακτική που διευκολύνει όσους ταξιδεύουν συχνά εντός Ευρώπης .
Για την Ελλάδα, ο νέος νόμος 5290/2026 διατηρεί τον διετή τεχνικό έλεγχο για τα ΙΧ, παρά τις φήμες περί ετήσιου ΚΤΕΟ. Ωστόσο, η πραγματική «πίεση» δεν θα έρθει από τη συχνότητα των ελέγχων, αλλά από τα νέα ευρωπαϊκά κριτήρια που θα καθορίζουν πότε ένα όχημα θεωρείται κατάλληλο για κυκλοφορία και πότε πρέπει να οδηγηθεί σε ανακύκλωση. Ο νέος Κανονισμός ELV, που αντικαθιστά την παλιά οδηγία του 2000, εισάγει αυστηρά όρια για εκπομπές, δομικές ζημιές και οικονομικά μη βιώσιμες επισκευές, επηρεάζοντας άμεσα εκατομμύρια ιδιοκτήτες παλαιών οχημάτων .
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη συμφωνηθεί ένα χρονοδιάγραμμα σταδιακής απόσυρσης ανά κατηγορία ρύπων: Euro 1 το 2026, Euro 2 το 2030, Euro 3 το 2034 και Euro 4 το 2039. Αν και δεν πρόκειται ακόμη για δεσμευτική απόφαση, δείχνει καθαρά την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Παράλληλα, πολλές πόλεις επεκτείνουν τις Ζώνες Χαμηλών Εκπομπών, περιορίζοντας την πρόσβαση παλιών diesel και βενζινοκίνητων οχημάτων στα κέντρα τους – μια τάση που αναμένεται να επηρεάσει και την Αθήνα τα επόμενα χρόνια .
Η ελληνική πραγματικότητα κάνει τις αλλαγές ακόμη πιο πιεστικές. Από τα 5,7 εκατ. επιβατικά ΙΧ που κυκλοφορούν, το 79% είναι άνω των 10 ετών, ενώ η μέση ηλικία των οχημάτων φτάνει τα 18–22 χρόνια, πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2025 καταγράφηκαν 225.000 νέες ταξινομήσεις, αλλά μόλις 90.000 οριστικές διαγραφές, γεγονός που δείχνει ότι ο στόλος όχι μόνο δεν ανανεώνεται, αλλά γερνάει ακόμη περισσότερο. Οι κλήσεις οδικής βοήθειας λόγω σοβαρών μηχανικών βλαβών ξεπέρασαν το 72%, με τα οχήματα άνω των 30 ετών να πρωταγωνιστούν στα περιστατικά .
