Απόκλιση στη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρώπη: Χαμηλές οι επιδόσεις της Ελλάδας…
Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει πλέον ενσωματωθεί στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών στην Ευρώπη. Από την προσωπική χρήση μέχρι την εργασία και την εκπαίδευση, εργαλεία όπως το ChatGPT, το Gemini, το Copilot και το Grok αποτελούν μέρος της νέας ψηφιακής πραγματικότητας. Παρ’ όλα αυτά, η υιοθέτηση της ΤΝ δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό σε όλες τις χώρες της ΕΕ, δημιουργώντας ένα έντονο τεχνολογικό χάσμα που επηρεάζει τόσο την ανταγωνιστικότητα όσο και την κοινωνική συνοχή.
Μεγάλη απόκλιση στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρώπη
Τα εργαλεία παραγωγικής ΤΝ επιτρέπουν τη δημιουργία κειμένου, εικόνων, κώδικα και άλλων μορφών περιεχομένου με βάση υπάρχοντα δεδομένα. Η χρήση τους αυξάνεται σταθερά: σχεδόν το ένα τρίτο των Ευρωπαίων δηλώνει ότι έχει χρησιμοποιήσει κάποιο εργαλείο ΤΝ, ενώ η υιοθέτηση από τις επιχειρήσεις έχει αυξηθεί κατά 12,3% από το 2021.
Ωστόσο, οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι εντυπωσιακές. Σε ορισμένα κράτη η χρήση της ΤΝ θεωρείται φυσικό μέρος της εκπαίδευσης και της εργασίας, ενώ σε άλλα παραμένει ταμπού, με εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά αυτοαναφερόμενης χρήσης.
Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις
Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στους ουραγούς της Ευρώπης στην υιοθέτηση της ΤΝ, τόσο από πολίτες όσο και από επιχειρήσεις. Η χρήση εργαλείων ΤΝ από ελληνικές επιχειρήσεις φτάνει μόλις το 8,93%, πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (19,95%) και πολύ πίσω από χώρες όπως η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία, που ξεπερνούν το 35%.
Αντίστοιχα, στη χρήση ΤΝ για ιδιωτικούς σκοπούς η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά (40,91%), ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται σε επαγγελματική αξιοποίηση ή σε ενσωμάτωση της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία.
Η χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση: χαμηλή και άνισα κατανεμημένη
Η παραγωγική ΤΝ στην επίσημη εκπαίδευση παραμένει περιορισμένη. Μόλις το 9,8% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι τη χρησιμοποιεί για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Οι διαφορές ανά χώρα είναι τεράστιες: η Σουηδία, η Μάλτα και η Δανία βρίσκονται στην κορυφή, ενώ η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Πολωνία καταγράφουν εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά.
Παράλληλα, η πλειονότητα των Ευρωπαίων (54%) θεωρεί ότι η ΤΝ μπορεί να προσφέρει τόσο οφέλη όσο και κινδύνους στην τάξη, ενώ ένα 22% πιστεύει ότι δεν έχει θέση στην εκπαίδευση.
Πού χρειάζεται άμεση παρέμβαση
Παρά τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για την ηθική χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση, δύο τομείς απαιτούν άμεση ενίσχυση:
- Πρόσβαση σε ασφαλή και κατάλληλα εργαλεία ΤΝ για μαθητές και εκπαιδευτικούς, ιδιαίτερα σε χώρες με χαμηλές ψηφιακές δεξιότητες.
- Ενσωμάτωση της ΤΝ στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική, με έμφαση στη στήριξη μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες, όπου η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο εξατομικευμένης μάθησης.
Η χρήση της ΤΝ στην εργασία και την καθημερινότητα
Περίπου το 15% των Ευρωπαίων χρησιμοποιεί παραγωγική ΤΝ για επαγγελματικούς σκοπούς, με τη Μάλτα, τη Δανία και την Ολλανδία να προηγούνται. Στον αντίποδα, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Ιταλία εμφανίζουν πολύ χαμηλά ποσοστά.
Για ιδιωτική χρήση, η εικόνα είναι διαφορετική: η Κύπρος, η Ελλάδα και η Εσθονία βρίσκονται στην κορυφή, γεγονός που δείχνει ότι οι πολίτες είναι πιο πρόθυμοι να πειραματιστούν με την ΤΝ στην καθημερινότητά τους παρά στην εργασία.
Οι επιχειρήσεις της Ευρώπης: δύο ταχύτητες
Η υιοθέτηση της ΤΝ από τις επιχειρήσεις παρουσιάζει μεγάλες αποκλίσεις. Οι σκανδιναβικές χώρες και η Μπενελούξ πρωτοστατούν, έχοντας επενδύσει σε υποδομές, δεδομένα και ψηφιακές δεξιότητες. Αντίθετα, οι χώρες της Νότιας και Ανατολικής Ευρώπης παραμένουν πίσω, συχνά λόγω ελλείψεων σε τεχνογνωσία, χρηματοδότηση και οργανωτική ετοιμότητα.
Η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις, γεγονός που επηρεάζει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Τι πρέπει να αλλάξει στην ευρωπαϊκή στρατηγική
Η ΕΕ έχει ήδη παρουσιάσει στρατηγικές για την ΤΝ, ωστόσο η εφαρμογή τους συχνά σκοντάφτει σε πολιτικές ισορροπίες και διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες. Η επόμενη φάση απαιτεί:
- στοχευμένες παρεμβάσεις ανά κλάδο,
- ενίσχυση της πρόσβασης σε υπολογιστική ισχύ και δεδομένα,
- διαφοροποίηση πολιτικών ανάλογα με το μέγεθος και την ωριμότητα των επιχειρήσεων,
- μετρήσιμους δείκτες προόδου σε επίπεδο κρατών μελών.
Μόνο έτσι η Ευρώπη μπορεί να αποφύγει ένα τεχνολογικό χάσμα που θα διευρύνει τις ανισότητες και θα περιορίσει την ανταγωνιστικότητά της σε μια εποχή όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα.
