Πώς «εξαφανίζεται» ο μισθός πριν φτάσει στον εργαζόμενο

Η φορολογική σφήνα – η διαφορά ανάμεσα στο συνολικό κόστος που πληρώνει ο εργοδότης και στο καθαρό ποσό που λαμβάνει ο εργαζόμενος – παραμένει ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα της ελληνικής αγοράς εργασίας. Παρά τις μειώσεις στις ασφαλιστικές εισφορές τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις του ΟΟΣΑ, με το βάρος να παραμένει δυσανάλογα μεγάλο τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους εργαζόμενους.

Το πραγματικό κόστος της εργασίας

Η απόσταση ανάμεσα στον μεικτό μισθό και στο καθαρό εισόδημα είναι ενδεικτική της πίεσης που ασκεί το φορολογικό και ασφαλιστικό σύστημα.

Από την πλευρά του εργοδότη

• Στον μεικτό μισθό προστίθενται εργοδοτικές εισφορές περίπου 22%.
• Έτσι, για μεικτό μισθό 1.000 ευρώ, το πραγματικό κόστος για την επιχείρηση αγγίζει τα 1.220 ευρώ.

Από την πλευρά του εργαζόμενου

• Από τον μεικτό μισθό αφαιρούνται εργατικές εισφορές περίπου 13%.
• Στη συνέχεια επιβάλλεται φόρος εισοδήματος, ανάλογα με το ύψος του μισθού.

Το αποτέλεσμα

Η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει το 40,5%, τοποθετώντας την Ελλάδα στις χώρες με τη μεγαλύτερη φορολόγηση της εργασίας στην Ευρώπη.

Η παγίδα του «φορολογικού πληθωρισμού»

Ένα από τα πιο αθόρυβα αλλά καθοριστικά προβλήματα είναι η μη τιμαριθμική αναπροσαρμογή της φορολογικής κλίμακας.

Οι μισθοί αυξάνονται ονομαστικά – για παράδειγμα, ο κατώτατος μισθός έφτασε τα 880 ευρώ το 2025 – αλλά τα αφορολόγητα όρια παραμένουν σταθερά. Αυτό οδηγεί σε:

• μετατόπιση των εργαζομένων σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια
• αύξηση του φόρου παρά την αύξηση του μισθού
• περιορισμό του καθαρού οφέλους από τις αυξήσεις

Πρόκειται για το φαινόμενο του fiscal drag, όπου ο πληθωρισμός και οι ονομαστικές αυξήσεις «ροκανίζουν» το πραγματικό εισόδημα.

Το 2026 και η νέα «παγίδα» του κατώτατου μισθού

Το 2026 ο κατώτατος μισθός αναμένεται να κινηθεί μεταξύ 930–950 ευρώ. Αυτό δημιουργεί δύο διαφορετικές πιέσεις:

Για τους μισθωτούς

Αν δεν αυξηθεί το αφορολόγητο, η αύξηση του μισθού θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη φορολόγηση, μειώνοντας το καθαρό εισόδημα.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Το τεκμαρτό εισόδημα συνδέεται με τον κατώτατο μισθό. Άρα, όσο αυξάνεται ο κατώτατος, τόσο αυξάνεται και ο ελάχιστος φόρος που καλούνται να πληρώσουν, ακόμη κι αν τα πραγματικά τους εισοδήματα δεν αυξάνονται.

Οι μειώσεις εισφορών ως «αντίβαρο»

Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε αποκλιμάκωση των ασφαλιστικών εισφορών:

• 2025: μείωση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα
• 2026: σχεδιάζεται νέα μείωση 0,5% έως 1%

Στόχος είναι η προσέγγιση του ευρωπαϊκού μέσου όρου και η μείωση του κόστους εργασίας.

Το ερώτημα όμως παραμένει ανοιχτό: Αρκούν αυτές οι μειώσεις για να αντισταθμίσουν την απώλεια εισοδήματος από τον πληθωρισμό και τη φορολογική κλίμακα;

Το μεγάλο στοίχημα

Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει μία από τις υψηλότερες φορολογικές σφήνες στην Ευρώπη. Αν δεν υπάρξει συνολική αναθεώρηση του τρόπου φορολόγησης της εργασίας – από τα αφορολόγητα όρια μέχρι τη δομή των εισφορών – η χώρα κινδυνεύει να παραμείνει «πρωταθλήτρια» στη φορολόγηση μισθών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και το βιοτικό επίπεδο.

ΠΗΓΗ