Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της ΕΕ σε ΦΠΑ και ΕΦΚ – Πόσα εισπράττει το Δημόσιο από την έμμεση φορολογία

Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της ΕΕ σε ΦΠΑ και ΕΦΚ – Πόσα εισπράττει το Δημόσιο από την έμμεση φορολογία
64 / 100 SEO Score

Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές παρεμβάσεις στην έμμεση φορολογία, η οποία θεωρείται από πολλούς «άδικη» λόγω της οριζόντιας επιβάρυνσης που επιβάλλει σε όλους τους καταναλωτές. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο ΦΠΑ και οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ), δύο κατηγορίες που αποτελούν βασικό πυλώνα των δημοσίων εσόδων.

Υψηλή εξάρτηση από ΦΠΑ και ΕΦΚ

Ο κρατικός προϋπολογισμός αντλεί το 40,7% των συνολικών φορολογικών εσόδων από ΦΠΑ (22,5%) και ΕΦΚ (18,2%). Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, όπου οι φόροι κατανάλωσης αντιστοιχούν στο 31,3% των εσόδων.

Η Ελλάδα κατατάσσεται 5η στην ΕΕ ως προς την εξάρτηση από την έμμεση φορολογία, γεγονός που εξηγεί γιατί οι κυβερνήσεις αποφεύγουν να μειώσουν αυτούς τους φόρους: αποτελούν σταθερή και υψηλή πηγή εσόδων.

«ΦΠΑ πάνω στον φόρο»: Η χρυσοφόρα πρακτική

Ιδιαίτερα αποδοτική για το Δημόσιο είναι η επιβολή ΦΠΑ επί των ΕΦΚ — δηλαδή έμμεση φορολογία πάνω σε έμμεση φορολογία. Μόνο από αυτή την πρακτική, ο προϋπολογισμός του 2026 προβλέπει έσοδα άνω των 1,7 δισ. ευρώ.

Συνολικά, από ΕΦΚ ύψους 7,332 δισ. ευρώ, το Δημόσιο αναμένει να εισπράξει 1,706 δισ. ευρώ σε ΦΠΑ, με συντελεστές 24%, 13% και 6%.

Τι προβλέπει ο Κώδικας ΦΠΑ

Σύμφωνα με τον ν. 5144/2024, στη φορολογητέα αξία για τον υπολογισμό του ΦΠΑ περιλαμβάνονται:

  • κάθε είδους φόροι
  • δικαιώματα
  • εισφορές
  • τέλη υπέρ Δημοσίου ή τρίτων

(εξαιρείται μόνο ο ίδιος ο ΦΠΑ)

Έτσι, όσο υψηλότεροι είναι οι ΕΦΚ σε καύσιμα, καπνικά, αλκοολούχα και λοιπά προϊόντα, τόσο μεγαλύτερο είναι και το ποσό ΦΠΑ που εισπράττει το κράτος.

Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις της ΕΕ σε ΦΠΑ και ΕΦΚ – Πόσα εισπράττει το Δημόσιο από την έμμεση φορολογία

Η Ελλάδα στις υψηλότερες θέσεις της ΕΕ σε ΦΠΑ και ΕΦΚ

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

  • Βενζίνη: ΕΦΚ 0,700 €/λίτρο — 4ος υψηλότερος στην ΕΕ (ελάχιστο όριο ΕΕ: 0,359 €/λίτρο).
  • Κανονικός ΦΠΑ 24%: 5ος υψηλότερος στην ΕΕ (υψηλότερος: Ουγγαρία με 27%).
  • Μειωμένος ΦΠΑ 13%: επίσης 5ος υψηλότερος στην ΕΕ.

Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά ανάμεσα στις χώρες με τους πιο υψηλούς συντελεστές σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης.

Αναλυτικά τα έσοδα ΦΠΑ από τους ΕΦΚ

Από την επιβολή ΦΠΑ 24%:

  • Βενζίνες: ΕΦΚ 2,095 δισ. ευρώ → ΦΠΑ 502,8 εκατ. ευρώ
  • Πετρέλαιο κίνησης: ΕΦΚ 1,515 δισ. ευρώ → ΦΠΑ 363,6 εκατ. ευρώ
  • Πετρέλαιο θέρμανσης: ΕΦΚ 299 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 71,76 εκατ. ευρώ
  • Υγραέριο: ΕΦΚ 95 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 22,8 εκατ. ευρώ
  • Λοιπά καύσιμα: ΕΦΚ 31 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 7,44 εκατ. ευρώ
  • Καπνικά προϊόντα: ΕΦΚ 2,371 δισ. ευρώ → ΦΠΑ 569,04 εκατ. ευρώ
  • Οινοπνευματώδη & μπύρα: ΕΦΚ 562 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 134,88 εκατ. ευρώ
  • Ηλεκτρονικό τσιγάρο: ΕΦΚ 12 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 2,88 εκατ. ευρώ

Από ΦΠΑ 13%:

  • Καφές: ΕΦΚ 151 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 19,63 εκατ. ευρώ

Από ΦΠΑ 6%:

  • Ηλεκτρικό ρεύμα: ΕΦΚ 163 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 9,78 εκατ. ευρώ
  • Φυσικό αέριο: ΕΦΚ 38 εκατ. ευρώ → ΦΠΑ 2,28 εκατ. ευρώ

ΠΗΓΗ-ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ