Η Ελλάδα γεμίζει σερβιτόρους και αδειάζει από αγρότες – Η σιωπηλή κατάρρευση της παραγωγικής βάσης
Τα στοιχεία του ΚΕΠΕ αποκαλύπτουν μια επικίνδυνη μεταμόρφωση της αγοράς εργασίας: εκρηκτική άνοδος στις υπηρεσίες, ιστορική συρρίκνωση στη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Η ελληνική αγορά εργασίας εμφανίζει μια εικόνα φαινομενικής ευημερίας, με την απασχόληση να αγγίζει τα 4,4 εκατομμύρια άτομα και να καταγράφει ετήσια αύξηση 79.000 εργαζομένων. Πίσω όμως από αυτή τη θετική εικόνα κρύβεται μια βαθιά ανατροπή: η κατάρρευση του πρωτογενούς τομέα, ο οποίος χάνει δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας μέσα σε μόλις έναν χρόνο. Τα στοιχεία του ΚΕΠΕ για το τρίτο τρίμηνο του 2025 δείχνουν ότι η χώρα βαδίζει προς μια οικονομία που στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις υπηρεσίες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την αυτάρκεια και την παραγωγική της ισορροπία.
Η γεωργία και η κτηνοτροφία βρίσκονται στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς κρίσης. Μέσα σε δώδεκα μήνες χάθηκαν 83.200 θέσεις εργασίας, δηλαδή σχεδόν το 18% του εργατικού δυναμικού του κλάδου. Από το 2008 μέχρι σήμερα, το ένα τέταρτο των ανθρώπων που εργάζονταν στα χωράφια έχει εξαφανιστεί, επιβεβαιώνοντας τη μόνιμη ερήμωση της υπαίθρου. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς στατιστική· αποτελεί απειλή για την επάρκεια τροφίμων και ενισχύει την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές.
Την ίδια στιγμή, ο τομέας των υπηρεσιών λειτουργεί ως «μαξιλάρι» που καλύπτει τις απώλειες των παραγωγικών κλάδων. Με αύξηση 5%, απορρόφησε 163.200 νέους εργαζομένους, κυρίως σε επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, στο εμπόριο, στα ξενοδοχεία και στην εστίαση. Η μεταποίηση και η βιομηχανία, αντίθετα, συνέχισαν την πτωτική τους πορεία, χάνοντας 3.400 θέσεις εργασίας, ενώ η οικοδομή σημείωσε μικρή ανάκαμψη με 10.700 νέες θέσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Κάλυψαν το 60% των νέων θέσεων, με τον ρυθμό απασχόλησής τους να αυξάνεται διπλάσια σε σχέση με των ανδρών. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν μειοψηφία στο συνολικό εργατικό δυναμικό, αποτελώντας μόλις το 43,4%.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η ταχεία μετάβαση σε μια οικονομία υπηρεσιών, χωρίς παράλληλη ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την περιφερειακή ανάπτυξη και τις εξαγωγές. Το ΚΕΠΕ υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσων μέτρων: κίνητρα για νέους αγρότες, εκσυγχρονισμό καλλιεργειών και πολιτικές που θα ανακόψουν την αποψίλωση της υπαίθρου.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει μια χώρα που αλλάζει ταχύτατα, αλλά όχι απαραίτητα προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης. Η ενίσχυση των υπηρεσιών δεν αρκεί για να καλύψει το κενό που αφήνει η κατάρρευση της πρωτογενούς παραγωγής, η οποία αποτελεί θεμέλιο της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.
